Դիմիտրի Անդրուսով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դիմիտրի Անդրուսով
Andrusov1.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 7, 1897(1897-11-07)[1]
Տարտու, Լիֆլանդական գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել էապրիլի 1, 1976(1976-04-01)[1] (78 տարեկանում)
Բրատիսլավա, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն[1]
Մասնագիտությունհնէաբան, համալսարանի պրոֆեսոր և երկրաբան
Հաստատություն(ներ)Կոմենսկու անվան համալսարանի բնագիտական ֆակուլտետ, Slovak University of Technology in Bratislava?, State Geological Institute of Dionýz Štúr? և Չեխիայի տեխնիկական համալսարան
ԱնդամակցությունԼեոպոլդինա, Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիա, Չեխոսլովակիայի գիտությունների ակադեմիա, Թագավորական չեխական գիտությունների ընկերություն և Սլովենական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՉեխիայի տեխնիկական համալսարան և Պրահայի Կարլի համալսարան
ՀայրՆիկոլայ Անդրուսով

Դիմիտրի Անդրուսով (նոյեմբերի 7, 1897(1897-11-07)[1], Տարտու, Լիֆլանդական գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն[1] - ապրիլի 1, 1976(1976-04-01)[1], Բրատիսլավա, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն[1]), ռուսական ծագումով սլովակ երկրաբան, Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ: Երկրաբանության առաջին պրոֆեսորն էր Սլովակիայի քոլեջներում: Նա համարվում է ժամանակակից սլովակյան երկրաբանության հիմնադիրը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դիմիտրիուս Անդրուսովը ծնվել է 1897 թվականի նոյեմբերի 7-ին նախկին Յուրիևում (այժմ՝ Տարտու), այն ժամանակ Ռուսական կայսրությունում (այժմ՝ Էստոնիա): Նա Հենրիխ Շլիմանի թոռն է և երկրաբան Նիկոլայ Իվանովիչ Անդրուսովի որդին[2]: 1915-1918 թվականներին ուսանել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանում: Ավելի ուշ, 1920-1922 թվականներին, սովորել է Ֆրանսիայի Սորբոնի համալսարանում: Իր ուսումը Դիմիտրիուսը շարունակել է Պրահայում Չեխիայի տեխնիկական համալսարանի քիմիական տեխնոլոգիայի ֆակուլտետում և ավարտել այն 1925 թվականին: 1929 թվականից սկսած աշխատել է Տեխնիկական համալսարանում[2]:

Չեխիայում բարձրագույն կրթություն ստանալուց հետո երկրի գերմանական զավթման ժամանակ նա անցել է Սլովակիա, որտեղ 1938 թվականից սկսած աշխատել է Բրատիսլավայում Սլովակիայի տեխնիկական համալսարանում: 1940 թվականից սկսած սկսել է աշխատել միաժամանակ Կոմենսկու անվան համալսարանի բնական գիտությունների ֆակուլտետում, երկրաբանական և հնէաբանության ինստիտուտի գլխամասային գրասենյակում: Նա Սլովակիայի քոլեջներում աշխատող երկրաբանության առաջին պրոֆեսորն էր[3]: Միևնույն ժամանակ Իմրիշ Կարվաշի օգնությամբ նա մասնակցել է Սլովակիայի երկրաբանական հետազոտության հիմնադրմանը, որը նա ղեկավարել է 1940-1945 թվականներին: 1952 թվականին Անդուսովը դարձել է Կոմենսկու անվան համալսարանի բնական գիտությունների ֆակուլտետի երկրաբանության բաժնի ղեկավարը և մինչև 1970 թվականն աշխատել է այդ պաշտոնում: Երկրաբանության և երկրաբանական քարտեզագրման ուսանողների ուսուցումից բացի, որպես ուսուցիչ նա գրել է մի քանի դասագրքեր և դասավանդման ձեռնարկներ, անձամբ ղեկավարել դասընթացներ և դաշտային էքսկուրսիաներ, որտեղ նա գործնականում փոխանցում էր իր գիտելիքները: Նա նաև Երկրաբանական լաբորատորիայի հիմնադիրն էր և 1957-1958 թվականներին առաջին տնօրենը, որը հետագայում վերածվեց Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի երկրաբանական ինստիտուտի:

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա հետազոտական հետաքրքրությունները բազմակողմանի են: Նրա լայն հետաքրքրությունները նվիրված էին երկրաբանությանը, շերտագրությանը, տեկտոնիկային, հնէաբանությանը, հանքավայրերի աշխարհագրությանը և ճարտարագիտական երկրաբանությանը: Նա ուսումնասիրել է Արևմտյան Կարպատների Կլիպեն և Ֆլիսկ գոտիները, ինչպես նաև Կենտրոնական Արևմտյան Կարպատները և հատկապես մատրիցային մակերևույթները[2]: Նա ցույց տվեց խոշոր ծածկույթների գոյությունը Արևմտյան Կարպատներում և տարբեր օրոգենետիկական փուլերի չափերը: Նա նաև սահմանել է մի քանի տեկտոնիկ միավորներ և ստացել է մեզոզոյան դարաշրջանի Կարպատյան սինկլինորիումների պալեոգրաֆիկական նկարը: Նրա հետազոտության արդյունքներն ավելացրեցին Արևմտյան Կարպատների հատուկ տեկտոնական և շերտագրական միավորների գիտելիքները և դարձան դրանց կառուցվածքի և հարակից երկրաբանական միավորներին վերաբերող ժամանակակից հասկացության հիմքը[2]:

Նրա գիտական աշխատանքը բարձր է գնահատվում առաջատար եվրոպական երկրաբանների աշխատանքների շարքում: Նրա հետազոտության արդյունքները ամփոփվել են հինգ ծավալային մենագրության մեջ The Geological research of Klippen zone of the Western Carpathians (1931 - 1955), Apercu de la Géologie des Carpathes occidentales de la Slovauie centrale (1931), three volumes of The Geology of Czechoslovak Carpathians (1958 - 1965) և Grundriss der Tektonik der Nördlichen Karpaten (1968) մենագրությունները[4], որը համարվում է արևմտյան Կարպատների տեկտոնային կառուցվածքի սինթեզի կարևոր կետերից մեկը, որը հիմնված է գեոսինկլինյան տեսության սկզբունքների վրա: Նա Չեխոսլովակիայի և արտասահմանյան գիտական ամսագրերում բազմաթիվ մենագրային աշխատանքների և շուրջ 250 աշխատանքների հեղինակ է: Բացի գիտական գործունեությունից, նա նաև լուծել է գործնական երկրաբանական խնդիրներ՝ կապված ջրամբարների, երկաթուղիների, թունելների և ոչ մետաղական հանքավայրերի որոնման հետ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #121313794 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Veľký, J. (Ed.), 1978, Encyklopédia Slovenska I. zväzok A — D. Veda, Bratislava, p. 52 (In Slovak)
  3. Cambel, B., Slavkay, M., Kaličiak, M., 2000, Významní slovenskí geológovia. Biografia, Veda, Bratislava, 506 pp. (In Slovak)
  4. Barica, J., 2004, Malý Slovenský Panteón vedy a techniky. Úrad priemyselného vlastníctva SR, Bratislava, p. 104 (In Slovak)