Դեժյո Դյարմատի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դեժյո Դյարմատի
Gyarmati Dezső.jpg
Անձնական տեղեկություն
Սեռ`արական
Բնօրինակ անուն`Gyarmati Dezső
Ազգություն`հունգար
Մասնագիտացում`ջրագնդորդ
Երկիր`Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Ծննդյան ամսաթիվ`հոկտեմբերի 23, 1927(1927-10-23)[1]
Ծննդավայր`Միշկոլց, Հունգարիա
Մահվան ամսաթիվ`օգոստոսի 18, 2013(2013-08-18)[1] (85 տարեկանում)
Մահվան վայր`Բուդապեշտ, Հունգարիա
Հասակ`186 սմ

Դեժյո Դյարմատի (հունգ.՝ Gyarmati Dezső, 23 հոկտեմբերի, 1927, Միշկոլց18 օգոստոսի, 2013, Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի ջրագնդորդ, Օլիմպիական խաղերում ամենաշատ տիտղոսները նվաճած մարզիկը ջրագնդակի պատմության մեջ: Մասնակցել է հինգ Օլիմպիական խաղերի անընդմեջ (1948-1964), որոնցում ազգային հավաքականի կազմում վաստակել է երեք ոսկե (1952, 1956, 1964), մեկ արծաթե (1948) և մեկ բրոնզե (1960) մեդալներ[2][3]: Եվրոպայի երկակի չեմպիոն (1954, 1962): Հանդես է եկել հունգարական «Ույպեշտ» և «Ֆերենցվարոշ» ակումբներում:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեժյո Դյարմատին ծնվել է 1927 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Հունգարիայի հյուսիս-արևելքում գտնվող Միլկոլց քաղաքում: Դեժյո Դյարմատին համարվել է իր ժամանակի ամենաարագ ջրագնդորդներից մեկը: Նրա անձնական ռոկորդը 100 մետր տարածությունում կազմել է 58,5 վայրկյան: Լինելով ձախլիկ՝ խաղի ժամանակ նա երկու ձեռքերն էլ օգտագործել է նետում կատարելիս: Նա կարող էր հանդես գալ ինչպես առջևի գծում, այնպես էլ հետևում: Ազգային հավաքականի կազմում նա անցկացրել է ավելի քան 100 հանդիպում, այդ թվում նա մասնակցել է 1956 թվականի Օլիմպիական խաղերում Հունգարիայի ու ԽՍՀՄ հավաքականների հայտնի խաղին, որը կոչվել է «Արյուն ջրավազանում»: Հավաքականի կազմում նա մասնակցել է 1948 թվականին Լոնդոնում, 1952 թվականին Հելսինկիում, 1956 թվականին Մելբուրնում, 1960 թվականին Հռոմում և 1964 թվականին Տոկիոյում անցկացված Օլիմպիական խաղերին՝ արժանանալով տարբեր հարգի մեդալների[4]:

Խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո աշխատել է որպես մարզիչ. եղել է Վենեսուելայի հավաքականի մարզիչը, ապա գլխավորել է Հունգարիայի հավաքականը: Վերջինս Դեժյո Դյարմատիի գլխավորությամբ 1976 թվականին Մոնրեալում անցկացված Օլիմպիական խաղերում արժանացել է ոսկե, 1972 թվականին Մյունխենում անցկացված Օլիմպիական խաղերում՝ արծաթե, իսկ 1980 թվականին Մոսկվայում անցկացված Օլիմպիական խաղերում՝ բրոնզե մեդալների: Դեժյո Դյարմատին Հունգարիայի ջրագնդակի ֆեդերացիայի ղեկավարներից մեկը, գրել է այդ մարզաձևին նվիրված մի շարք գրքեր[2]:

1990 թվականին Դեժյո Դյարմատին ընտրվել է Հունգարիայի խորհրդարանի անդամ Հունգարիայի դեմոկրատական ֆորում կուսակցության կողմից, որ հաղթել էր ընտրություններում:

1976 թվականին Դեժյո Դյարմատին ընդգրկվել է Լողի միջազգային փառքի սրահում: 1994 թվականին դարձել Հունգարական «Վաստակի համար» շքանշանի կոմանտորական խաչի ասպետ[5], 2010 թվականին՝ «Վաստակի համար» շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ (բարձրագույն պարգևը, որ շնորհվում է պետության ղեկավար չհանդիսացող անձանց):

Դեժյո Դյարմատին մահացել է 2013 թվականի օգոստոսի 18-ին Բուդապեշտում, 85 տարեկան հասակում[6]:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեժյո Դյարմատին ամուսնացած էր հունգարացի լողորդուհի Էվա Սեկեյի հետ, ով 1952 թվականի Օլիմպիական խաղերում ոսկե մեդալի է արժանացել 200 մետր բրասով մրցատարածությունում, իսկ 1956 թվականին նույն մրցատարածությունում վաստակել է արծաթե մեդալ: Նրանց դուստրը՝ Անդրեա Դյարմատին (ծնվել է 1954 թվականին) նույնպես դարձել է լողորդուհի և մասնակցել է 1968 և 1972 թվականների Օլիմպիական խաղերին: 1972 թվականին նա արժանացել է երկու օլիմպիական մեդալների՝ 100 մետր մեջքի վրա լողում զբաղեցնելով երկրորդ իսկ 100 մետր բաթերֆլայով լողում՝ երրորդ տեղը: Անդրեա Դյարմատին ամուսնացել է հունգարացի մարզիկ Միխայ Խեսի (ծնվել է 1943 թվականին) հետ, ով 1968 թվականին օլիմպիական չեմպիոն է դարձել թիավարությունում (բայդարկա):

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 «FINA in mourning - Water polo legend Dezso Gyarmati passed away»։ fina.org։ Վերցված է 14 հոկտեմբերի, 2016 
  3. «HISTORY OF THE GAME OF WATER POLO»։ collegiatewaterpolo.org։ Վերցված է 14 հոկտեմբերի, 2016  (անգլ.)
  4. Profile: "Dezsõ Gyarmati" databaseOlympics.com (Retrieved on January 25, 2008)
  5. «Sport: Meghalt Gyarmati Dezső» (հունգարերեն)։ HVG.hu։ Վերցված է 2013-08-20 
  6. Meghalt Gyarmati Dezső (հունգարերեն)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]