Գրյունվալդի ճակատամարտը (նկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Գրյունվալդի ճակատամարտը
Jan Matejko, Bitwa pod Grunwaldem.jpg
տեսակգեղանկար
նկարիչՅան Մատեյկո
տարի1878
բարձրություն426±1 սանտիմետր
լայնություն987±1 սանտիմետր
ժանրմարտանկարչություն
նյություղաներկ և կտավ
գտնվում էՎարշավայի ազգային թանգարան
հավաքածուՎարշավայի ազգային թանգարան
կայք
Կոորդինատներ: 52°13′54.340000099594″ հս․ լ. 21°1′29.160000101195″ ավ. ե. / 52.23176111113877340° հս․. լ. 21.02476666669477723° ավ. ե. / 52.23176111113877340; 21.02476666669477723
Battle of Grunwald by Jan Matejko Վիքիպահեստում

«Գրյունվալդի ճակատամարտը» (լեհ.՝ Bitwa pod Grunwaldem), լեհ նկարիչ Յան Մատեյկոյի նկարներից: Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1878 թվականին: Կտավում պատկերված է Գրյունվալդի ճակատամարտից տեսարան: Յուղաներկով կտավի չափերը վիթխարի են և կազմում են 426 × 987 սմ: «Գրյունվալդի ճակատամարտը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Վարշավայի ազգային թանգարանում (Վարշավա, Լեհաստան):

Սյուժե և պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարի սյուժեի հիմքում ընկած է Գրյունվալդի ճակատամարտը, որը տեղի է ունեցել 1410 թվականին, Գրյունվալդի գյուղի մոտ, հուլիսի 15-ին, երբ Լեհաստանի թագավորության և Լիտվական մեծ իշխանության զորքերը համատեղ ջախջախեցին գերմանական Տևտոնական օրդենին:

Յան Մատեյկոյի «Գրյունվալդի ճակատամարտը» ստեղծագործությունը համաշխարհային հռչակ ստացավ որպես ռոմանտիկ նացիոնալիզմ բնութագրող աշխատանք: Ռուս նկարիչ Իլյա Ռեպինը այս նկարի մասին արտահայտվել է հետևյալ խոսքերով.

Aquote1.png «Գրյունվալդի ճակատամարտը» նկարում շատ են ճնշող տեսարանները: Նկարի բոլոր անկյուններում այնքան շատ են հետաքիրքիր, կենդանի և ճչացող մանրամասները, որ պարզապես աչքերն ու գլուխը ուժաթափ են լինում. ամբողջը հասկանալու համար անհրաժեշտ են վիթխարի ջանքեր: Չկա որևէ դատարկ հատված ոչ միայն ֆոնի վրա, այլև առջևի հատվածում: Ամենուր նոր իրավիճակների, կոմպոզիցիայի, շարժման, տեսակների և արտահայտությունների ես ականատես լինում: Այդ փաստը ցնցում է Տիեզերքի անեզր նկար[1]:
- Իլյա Ռեպին
Aquote2.png

Նկարի կենտրոնական հատվածում պատկերված մարդը, ում հագին առյուծենի է, սվինահարում է Ուկրիխ ֆոն Յունգինգենին. այդ մարդու ձեռքին Սուրբ Գեղարդն է, որը պահպանվում էր Վավելի ամրոցում[2]:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Յոզեֆ Գեբելը կարգադրում է վերացնել «Գրյունվալդի ճակատամարտը» և «Պրուսական տուրք» ստեղծագործությունները՝ հայտարարելով, որ 10 միլիոն ռայխսմարկ կվճարի նրան, ով կասի նկարների գտնվելու վայրը[3]: Իսկ նկարը Լեհաստանի մի քանի հայրենասերների կողմից թաքցվել էր Լյուբլինի մոտակայքում. մի քանի անձինք մահապատժի ենթարկվեցին՝ չասելով նկարի գտնվելու վայրը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. И. Долгополов. Мастера и шедевры. Т. 1, с. 491. М., 1986
  2. Symbolika i rzeczywistość historyczna w "Bitwie pod Grunwaldem" Matejki - Kultura w RMF24
  3. Batorska, Danuta. The Political Censorship of Jan Matejko. Art Journal, ISSN 0004-3249, 06/1992, Volume 51, Issue 1, p. 57

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]