Բոզորգ Ալավի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բոզորգ Ալավի
Bozorg Alavi.jpg
Ծնվել է փետրվարի 2, 1904(1904-02-02)[1] կամ 1904[2]
Ծննդավայր Թեհրան, Իրան[2]
Վախճանվել է փետրվարի 18, 1997(1997-02-18)[3]
Վախճանի վայր Բեռլին, Գերմանիա
Մասնագիտություն լեզվաբան, գրող, վիպասան, թարգմանիչ և քաղաքական գործիչ
Լեզու պարսկերեն[2] և գերմաներեն[2]
Քաղաքացիություն Flag of Iran.svg Իրան[2]
Ժանրեր պատմվածք
Աշխատավայր Հումբոլդտի համալսարան

Բոզորգ Ալավի (պարս․՝ بزرگ علوی, փետրվարի 2, 1904(1904-02-02)[1] կամ 1904[2], Թեհրան, Իրան[2] - փետրվարի 18, 1997(1997-02-18)[3], Բեռլին, Գերմանիա), պարսիկ արձակագիր, թարգմանիչ:

1922-1928 թթ. սովորել է Գերմանիայում: 1930 թվականին հաստատվել է Իրանում, ուսուցչություն արել Թեհրանի տեխնիկական դպրոցում: 1937-41 թթ. բանտարկվել որպես քաղբանտարկյալ: Հաջորդ տարիներին, Իրանում տեղի ունեցած բռնատիրության սաստիկ նվազումով, առաջանում է մի քիչ ազատ մթնոլորտ, որի ընթացքում էլ Ալավին ստեղծում է մի շարք գրվածքներ՝ այսպես կոչված «բանտի գրականություն». («Բանտի թղթակտորներ», 1941 թ., վեպ, «Հիսուներեք հոգի», 1942 թ., վեպ):

1953 թվականի զինվորական հեղաշրջումից հետո անցել է Արևելյան Գերմանիա և պարսկերեն դասավանդել Հումբոլդտի անվան համալսարանում: Հեղինակ է վեպերի և պատմվածքների մի քանի ժողովածուների:

Հայտնի ստեղծագործություններից են «Ճամպրուկը» (պատմվածքներ, 1934 թ., Թեհրան), «Նամակներ» (պատմվածքներ, 1951 թ., Թեհրան), «Նրա աչքերը» (վեպ, 1952 թ., Թեհրան), «Միրզա» (պատմվածքներ, 1988 թ., Թեհրան), ինչպես նաև «Դև... Դև...» և «Ուզբեկներ» (ուղեգրություն, 1949 թ.) գրքերը: Ալավին իրանական վեպի հիմնադիրներից է:

Կատարել է նաև տասնյակ թարգմանություններ անգլերենից, ռուսերենից և գերմաներենից: Արևելյան Գերմանիայի փլուզումից հետո՝ փոխադրվեց Իրան, սակայն շուտով կրկին հեռացավ հայրենիքից՝ վերահաստատվելով Բեռլինում:

Ունի ուսումնասիրություններ՝ նվիրված պարսից գրականությանը, որոնք հրատարակվել են նաև գերմաներեն[4]:

Ալավին հայերեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սենյակիս պատմությունը (պատմվածք): Մետաքսի ճամփան (Իրանի ժամանակակից պատմվածքը), Ե., Ապոլոն, 1996 թ., էջ 36-44: Պարսկերենից թարգմ.՝ Խաչիկ Խաչեր:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]