Jump to content

Բահիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բահիա
Bahia
flag of Bahia? Զինանշան


ԵրկիրԲրազիլիա Բրազիլիա
Մասն էՀյուսիսարևելյան տարածաշրջան (Բրազիլիա)
ՀիմնAnthem of Bahia?
ԿարգավիճակԲրազիլիայի վարչական բաժանում
Մտնում էԲրազիլիա
Ներառում էԱգուա Ֆրիա, Ամելիա Ռոդրիգես, Անգերա, Անտոնիու Կարդոզու, Կոնսեյսան դա Ֆեյրա, Կորասան դի Մարիա, Էլիզիու Մեդրադու, Ֆեյրա դի Սանտանա, Իպեկաետա, Ipirá?, Իրարա, Իտատին, Օրիսանգաս, Պեդրան, Պինտադաս, Ռաֆայել Ժամբեյրու, Սանտա Բարբարա, Սանտա Տերեզինիա, Սանտանոպոլիս, Սանտու Էստևան, Սան Գոնսալու դուս Կամպուս, Սեռա Պրետա, Տանկինիու, Տեոդորու Սամպայու, Իրեսե, Բարրա դու Մենդից, Բառու Ալտու, Կաֆարնաում, Կանարանա, Սենտրալ, Ժենտիու դու Օրու, Իբիպեբա, Իբիտիտա, Իրակարա, Իրեսե, Ժուան Դորադու, Ժուսարա, Լապան, Մուլունգու դու Մորրու, Պրեզիդենտի Դուտրա, Սան Գաբրիել, Սոտու Սոարիս, Ույբաի, Բայշա Գրանդի, Բոա Վիստա դու Տուպին, Իասու, Իբիկերա, Իտաբերաբայի գավառ, Լաժեդինիու, Մակաժուբա, Մայրի, Մունդու Նովու (Բաիա), Ռույ Բարբոզա, Տապիրամուտա, Վարզեա դա Ռոսա, Caém?, Կալդեյրան Գրանդի, Կապին Գրոսու, Ժակոբինա, Միգել Կալմոն, Միրանգաբա, Մոռու դու Շապեու, Օրոլանդիա, Պիրիտիբա, Ponto Novo?, Կիշաբեյրա, Սան Ժոզե դու Ժակուիպի, Saúde District?, Սեռոլանդիա, Վարզեա դու Պոսու, Վարզեա Նովա, Անդորինիա, Անտոնիու Գոնսալվիս, Կամպու Ֆորմոզու, Ֆիլադելֆիա, Իտիուբա, Ժագուարարի, Պինդոբասու, Սենյոր դու Բոնֆին, Ումբուրանաս, Բոկիրայի գավառ, Բոտուպորան, Բրոտաս դի Մակաուբաս, Կատուրամա, Իբիպիտանգա, Իբիտիարա, Իպուպիարա, Մակաուբաս, Նովա Օրիզոնտի, Օլիվեյրա դուս Բրեժինյուս, Տանկի Նովու, Արակատու, Բրումադու, Կարաիբաս, Կոնդեուբա, Կորդեյրուս, Գուաժերու, Իտուասու, Մաետինգա, Մալյադա դի Պեդրաս, Պիրիպա, Պրեզիդենտի Ժանիու Կուադրուս, Ռիու դու Անտոնիու, Տանյասու, Տրեմեդալ, Կակուլե, Կաետիտե, Կանդիբա, Գուանամբիի գավառ, Իբիասուսե, Իգապորան, Իուիու, Ժակարասի, Լագոա Ռեալ, Լիսինիու դի Ալմեյդա, Մալյադա, Մատինա, Մորտուգաբա, Պալմաս դի Մոնտի Ալտու, Պինդաի, Ռիաշու դի Սանտանա, Սեբաստիան Լարանժեյրաս, Ուրանդի, Էնկրուզիլյադա, Իտամբե, Իտապետինգա, Իտարանտին, Իտորորո, Մակարանի, Մայկինիկի, Պոտիրագուա, Ռիբեյրան դու Լարգու, Aiquara?, Ամարգոզա, Ապուարեմա, Բրեժոյնս, Կրավոլանդիա, Իրաժուբա, Իրամայա, Իտաժի, Իտակարա, Իտիրուսու, Ժագուակարա, Ժեկիե, Ժիկիրիսա, Ժիտաունա, Լաֆաետի Կոտինիու, Լաժի, Լաժեդու դու Տաբոկալ, Մարակաս, Մարսիունիլիու Սոզա, Միլագրիս, Մուտուիպի, Նովա Իտարանա, Պլանալտինու, Santa Inês?, Սան Միգել դաս Մատաս, Ուբաիրա, Դոն Բազիլիու, Էրիկու Կարդոզու, Լիվրամենտու դի Նոսա Սենյորա, Պարամիրին, Ռիու դու Պիրիս, Abaíra?, Անդարայի, Բառա դա Էստիվա, Բոնինալ, Բոնիտու, Կոնտենդաս դու Սինկորա, Իբիկոարա, Իտաետե, Ժուսիապի, Լենսոյս, Մուկուժե, Նովա Ռեդենսան, Պալմեյրաս, Պիատան, Ռիու դի Կոնտաս, Սեաբրա, Ուտինգա, Վագներ, Անաժե, Բառա դու Շոսա, Բելու Կամպու, Բոա Նովա, Բոն Ժեզուս դա Սեռա, Կաատիբա, Կաետանուս, Կանդիդու Սալիս, Դարիու Մեյրա, Իբիկուի, Իգուաի, Մանուել Վիտորինու, Միրանտի, Նովա Կանաան, Պլանալտու, Պոսոյնս, Վիտորիյա դա Կոնկիստայի գավառ, Բայանոպոլիս, Բարեյրասի գավառ, Կատոլանդիա, Ֆորմոզա դու Ռիու Պրետու, Լուիս Էդուարդու Մագալյանս, Ռիաշան դաս Նևիս, Սան Դեզիդերիու, Անժիկալ, Բրեժոլանդիա, Կոտեժիպի, Կրիստոպոլիս, Մանսիդան, Սանտա Ռիտա դի Կասիա, Տաբոկաս դու Բրեժու Վելիու, Վանդերլեյ, Կանապոլիս, Cocos?, Կորիբի, Կոռենտինա, Ժաբորանդի, Սանտա Մարիա դա Վիտորիա, Սանտանա, Սան Ֆելիս դու Կորիբի, Սեռա Դորադա, Կատու, Կոնսեյսան դու Ժակուիպի, Իտանագրա, Մատա դի Սան Ժուան, Պոժուկա, Սան Սեբաստիան դու Պասե, Տեռա Նովա, Կամասարի, Կանդեյաս, Դիաս դ’Ավիլա, Իտապարիկա, Լաուրու դի Ֆրեյտաս, Մադրի դի Դեուս, Սալվադոր, Սան Ֆրանսիսկու դու Կոնդի, Սիմոյնս Ֆիլյու, Վերա Կրուս, Արատուիպի, Կաբասեյրաս դու Պարագուասու, Կաշուեյրա, Կաստրու Ալվիս, Կոսեյսան դու Ալմեյդա, Կրուս դազ Ալմաս, Դոն Մասեդու Կոստա, Գովերնադոր Մանգաբեյրա, Ժագուարիպի, Մարագոժիպի, Մունիս Ֆեռեյրա, Մուրիտիբա, Նազարե, Սալինաս դա Մարգարիդա, Սանտու Ամարու, Սանտու Անտոնիու դի Ժեզուս, Սան Ֆելիպի, Սան Ֆելիս, Սապեասու, Սաուբարա, Վարզեդու, Ակաժուտիբա, Ալագոինյասի գավառ, Ապորա, Արասաս, Արամարի, Բառոկաս, Կրիզոպոլիս, Ինյամբուպի, Ռիու Ռեալ, Սատիրու Դիաս, Կարդեալ դա Սիլվա, Կոնդի, Էնտրի Ռիուս, Էսպլանադա, Ժանդաիրա, Կանսանսան, Կանուդուս, Էուկլիդիս դա Կունյա, Մոնտի Սանտու, Նորդեստինա, Կեյմադաս, Կիժինգի, Տուկանու, Ուաուա, Կորոնել Ժուան Սա, Ժերեմուաբու, Պեդրու Ալեշանդրի, Սանտա Բրիջիդա, Սիտիու դու Կինտու, Ադուստինա, Անտաս, Բանզաե, Սիսերու-Դանտաս, Սիպո, Ֆատիմա, Էլիոպոլիս, Իտապիկուրու, Նովա Սորի, Նովու Տրիունֆու, Օլինդինա, Պարիպիրանգա, Ռիբեյրա դու Ամպարու, Ռեբեյրա դու Պոմբալ, Արասի, Բիրիտինգա, Կանդեալ, Կապելա դու Ալտու Ալեգրի, Կոնսեյսան դու Կոյտե, Գավիան, Իշու, Լամարան, Նովա Ֆատիմա, Պե դի Սեռա, Ռետիրոլանդիա, Ռիաշան դու Ժակուիպի, Սանտալուս, Սան Դոմինգուս, Սեռինիա, Տեոֆիլանդիա, Վալենտի, Ալմադինա, Արատակա, Աուրելինու Լեալ, Բառա դու Ռոշա, Բելմոնտի, Բուերարեմա, Կամական, Կանավիեյրաս, Կոարասի, Ֆիրմինու Ալվիս, Ֆլորեստա Ազուլ, Գանդու, Գոնգոժի, Գովերնադոր Լոմանտու Ժունիոր, Իբիկարայի, Իբիրապիտանգա, Իբիրատայա, Իլյեուս, Իպիաու, Իտաբունա, Իտակարե, Իտաժիբա, Իտաժու դու Կոլոնիա, Իտաժուիպի, Իտամարի, Իտապե, Իտապեբի, Իտապիտանգա, Ժուսարի, Մասկոտի, Նովա Իբիա, Պաու Բրազիլ, Սանտա Կրուս դա Վիտորիա, Սանտա Լուզիա, Սան Ժոզե դա Վիտորիա, Տեոլանդիա, Ուբաիտաբա, Ուբատան, Ունա, Ուրուսուկա, Վենսեսլաու Գիմարայնս, Ալկոբասա, Կարավելաս, Էունապոլիս, Գուարատինգա, Իբիրապուան, Իտաբելա, Իտաժիմիրին, Իտամարաժու, Իտանեն, Ժուկուրուսու, Լաժեդան, Մեդեյրուս-Նետու, Մուկուրի, Նովա-Վիսոզա, Պորտու-Սեգուրու, Պրադու, Սանտա-Կրուս-Կբրալիյա, Տեյշեյրա-դի-Ֆրեյտես, Վերեդա, Կայրու, Կամամու, Իգրապիունա, Իտուբերա, Maraú?, Նիլու Պեսանիա, Պիրաի դու Նորտի, Պրեզիդենտի Տանկրեդու Նևիս, Տապերոա, Վալենսա, Բառա, Բուրիտիրամա, Իբոտիրամա, Իտագուասու դա Բաիա, Մորպարա, Մուկեն դի Սան Ֆրանսիսկու, Շիկի-Շիկի, Բոն Ժեզուս դա Լապայի գավառ, Կարինիանիա, Ֆեյրա դա Մատա, Պարատինգա, Սեռա դու Ռամալիու, Սիտիու դու Մատու, Կամպու Ալեգրի դի Լորդիս, Կազա Նովա, Կուրասա, Ժուազեյրու, Պիլան Արկադու, Ռեմանսու, Սենտու Սե, Սոբրադինիու, Abaré?, Շոռոշո, Գլորիա, Մակուրուրե, Պաուլու Աֆոնսու և Ռոդելաս
ՎարչկենտրոնՍալվադոր
Խոշորագույն քաղաքԲահիա Սալվադոր
Ամենաբարձր կետPico do Barbado?
ԲԾՄ838 մետր
Օրենսդրական մարմինLegislative Assembly of Bahia?
Դատական մարմինTribunal de Justiça do Estado da Bahia?
Հիմնական լեզուՊորտուգալերեն
Պաշտոնական լեզուներպորտուգալերեն
Բնակչություն (2012)14․175,341
Տարածք564 692 կմ²
Հիմնադրված է1889 թ.
Սահմանակցում էՍերժիպի, Ալագոաս, Պերնամբուկու, Պիաուի, Տոկանտինս, Գոյաս, Մինաս Ժերաիս և Էսպիրիտո Սանտո
Ժամային գոտիBRT (UTC-3)
ՀապավումBA և BA
ՆախորդBahia Province?
ՓոխարինեցBahia Province?
ISO 3166-2 կոդ3166
Փոստային ինդեքսներ40000-000-ից 48990-000
Անվանված էBay of All Saints?
Lua error in Մոդուլ:Wikidata at line 790: assign to undeclared variable 'coord_mod'.
bahia.ba.gov.br

Բահիա (Bahia), նահանգ Բրազիլիայում, Բրազիլական բարձրավանդակի արևելյան մասում։ Տարածությունը 561 հզ․ կմ2 է, բնակչությունը՝ 14,175,341 (2012)։ Վարչական կենտրոնը և գլխավոր նավահանգիստը Սալվադորն է։ Տալիս է երկրի նավթի արդյունահանման և վերամշակման 90%-ը, ալմաստի հանույթի 25%-ը։ Հարավ ծովափնյա շրջանում տարածված են կակաոյի (հավաքի 95%), հյուսիսում՝ ծխախոտի և շաքարեղեգի պլանտացիաներ։ Ներքին շրջաններում զարգացած է էքստենսիվ մսատու անասնապահությունը։ Ունի սննդի, տեքստիլ, կաշվի, կոշիկի, քիմյական արդյունաբերություն։

Աշխարհագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նահանգը գտնվում է Բրազիլական սարահարթի արևելյան մասում, հյուսիսում սահմանակից է Ալագոաս, Պերնամբուկու և Ալագոաս նահանգների, արևմուտքում Տոկանտինս և Գոյաս, և հարավում Մինաս Ժերայս և Էսպիրիտու Սանտու նահանգների հետ։ Հյուսիսից հարավ նահանգը հատում է Սյերա-դու-Էսպինյասու լեռնաշղթան, որի ամենաբարձր գագաթն է 1850 մ բարձրությամբ Ալմաս լեռը։ Նահանգի արևմտյան սահամի երկայնքով անցնում է Սերա-Ժերալ-դի-Գոյաս լեռնաշղթան։

Նահանգի հյուսիսային մասում գետերը հիմնականում չորացող են, իսկ նահանգի արևմտյան մասում Սյերա-դու-Էսպինյասու լեռնաշղթայից այն կողմ տեղաբաշխված է Սան-Ֆրանսիսկու գետի ավազանը։ Այս գետի վրա է կառուցված երկրի ամենամեծ ջրամբարներից մեկը՝ Սոբրադինյուն (տարածքը — 4214 կմ²)։

Կլիման արևադարձային է, միջին տարեկան ջերմաստիճանը կազմում է +22 ºС: Անձրևների շրջանի սկիզբը տարբեր է նահանգի տարբեր մասերում։ Մայրաքաղաք Սալվադորում անձրևները սկսվում են մարտին և ավարտվում հուլիսին, նահանգի արևմուտքում ձգվում են հոկտեմբերից մարտ, իսկ հյուսիսում այս ժամանակաշրջանը ձգվում է փետրվարից ապրիլ։

Բնակչություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաձայն 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների նահանգի բնակչությանը հետևյալն է՝

Ընդամենը բնակչություն
14 016 906
այդ թվում՝
Քաղաքային բնակիչներ
10 102 476
Մասը ընդհանուրում, %
72,07
Գյուղական բնակիչներ
3 914 430
Մասը ընդհանուրում, %
27,93
Տղամարդիկ
6 878 266
Մասը ընդհանուրում, %
49,07
Կանայք
7 138 640
Մասը ընդհանուրում, %
50,93
Բնակչության խտությունը, մարդ/կմ²
24,82
Նահանգի բնակչությունը
% երկրի բնակչությունից
7,35

2006 թվականին բնակչության 67,4 % ապրում էր քաղաքներում։ 1991-ց 2000 թվականները բնակչության աճը կազմել է 1,1 %։ 2006 թվականին նահանգում կար 3,826 միլիոն տուն։

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բահիա» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 248