Բաբկեն Սիմոնյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բաբկեն Սիմոնյան
Babken Simonyan (Բաբկեն Սիմոնյան).jpg
Ծնվել էմարտի 20, 1952(1952-03-20) (67 տարեկան)
ԾննդավայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունբանաստեղծ, ակնարկագիր և թարգմանիչ
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of Armenia.svg Հայաստան
ԿրթությունՀայաստանի ազգային ագրարային համալսարան և Բելգրադի համալսարան
ԱնդամակցությունՍերբիայի գրողների միություն և Հայաստանի գրողների միություն
ԱշխատավայրԵրևանի պետական համալսարան
ՊարգևներQ16086587?

Բաբկեն Ավետիսի Սիմոնյան (մարտի 20, 1952(1952-03-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, հրապա­րակագիր, սերբագետ, մշակույթի վաստակավոր գործիչ։ Հայաստանի գրողների միության (1995)[1] և Սերբիայի գրողների միության (1994) անդամ։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1975 թվականից, Հայաստանում առաջինը, զբաղվում է սերբագիտությամբ: Բանաստեղ­ծու­թյունների, էսսեների, ակնարկների, ուղեգրությունների 12 գրքի և շուրջ 900 հրապարակումների հեղինակ է: Դրանց գերակշիռ մասը վերաբերում է հայ-սերբական գրական ու մշակութային կապերին, ինչպես նաև սերբահայ գաղթօջախի հիմնախնդիրներին: Բելգրադում մասնակցել է գրողների (1992-2012) և թարգմանիչների (1988-2013) միջազգային տարբեր հանդիպումների, պոեզիայի ամենամյա փառա­տոների, գրքի միջազգային տոնավաճառների: Նրա մի շարք ստեղ­ծա­գործություններ թարգմանվել են ռուսերեն, սերբերեն, սլովակերեն, բուլղարերեն, ուկրաիներեն, ռումիներեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, անգ­լերեն, էստոներեն, հունգարերեն և տեղ գտել գրական տարբեր ժողովածուներում ու հանդեսներում: Հայ-սերբական գրական և մշա­կու­թային կապերը զարգացնելու և ամրապնդելու գործում ունեցած վաս­տակի համար 1993 թվականին պարգևատրվել է Սերբիայի մշակույթի նախարարության «Ոսկե կրծքանշանով» և դիպլոմով:

Հայ մանկագրությունը Սերբիայում ներկայացնելու համար 1998 թվականին նրան շնորհվել է «Իլյա Միլոսավլևիչ-Կոլարաց» հուշամեդալ: «Բալկանյան կրակների միջով» ուղեգրությունների և էսսեների գրքի համար 1994 թվականին Կոսովոյի Պեչ քաղաքում տեղի ունեցած գրքի միջազգային տոնավաճառում արժա­նացել է «Սուրբ Սավա» գրական մրցանակի: 2002 թվականից «Մատի­ցա սրպսկա»-ի անդամ է:

1980 թվականից թարգմանություններ է կատարում սերբական գրականությունից: Կազմել ու իր առաջաբաններով հրատարակել է հայ և սերբ գրողների ստեղծագործությունների ժողովածուներ: Թարգմանական շուրջ 30-ամյա գործունեության համար 2010 թվականին նրան շնորհվել է Մայր Աթոռ Սբ․ Էջմիածնի և Հայաստանի գրողների միության «Կանթեղ» մրցանակ, իսկ 2011 թվականին նրան շնորհվել է Սերբիայի թարգմանիչների միության մրցանակ: Հայ-սերբական մշակու­թային կապերն ամրապնդելու և թարգմանական գրականության բնա­գավառում ներդրած ավանդի համար 2012 թվա­կանին պարգևատրվել է Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալով, ինչպես նաև «Բրանկո Ռադիչևիչ» միջազգային գրա­կան մրցանակով: Հայ-սերբական գրական և մշակութային կապերի բնագավառում 40-ամյա գործունեության համար 2015 թվականին պարգևատրվել է Սերբիայի Հանրապետության Ոսկե մեդալով: 2019-ին ստացել է մշակույթի վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչում:

Զբաղվել է նաև դասախոսական աշխատանքով. նրա նախաձեռ­նու­թյամբ Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համա­լսարանում 2003 թվականին, ՀՀ-ում առաջին անգամ, բացվել են սեր­բերենի կանոնավոր գործող դասընթացներ: 2005–2006 ուսումնական տարում սերբերեն է դասավանդել նաև Երևանի պետական համալսարանի ռուսական բանասիրության ֆակուլտետում:

Բարձր գնահատելով գրականության և հայ-սերբական մշակութային կապերի բնագավառում Բաբկեն Սիմոն­յանի երկարամյա ծառայություններն ու վաստակը՝ Սերբիայի կառա­վարության որոշմամբ 2006 թվականի նոյեմբերին նա նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետությունում Սերբիայի Հանրապետության Պատվո հյուպատոս[2]

Գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայերեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ուխտագնացություն (Բանաստեղծություններ), «Ապոլոն», Երևան, 1997
  • Նախնյաց երկիր (Բանաստեղծություններ), «Ապոլոն», Երևան, 2002
  • Խաչքար (Բանաստեղծություններ), «Հայաստան», Երևան, 2012
  • Պատկերներ Լիբանանից (Ուղեգրություն), «Հայաստան», Երևան, 2015
  • Ես գիտեմ` ով եմ (Բանաստեղծություններ), «Հայաստան», Երևան, 2018

Սերբերեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բալկանյան կրակների միջով (Ուղեգրություն, ակնարկներ), «Դեչյե նովինե», Գորնի Միլանովաց, 1994, «Մաշտել կոմերց», Բելգրադ,1995
  • Հայրենիքի բույրը (Բանաստեղծություններ), «Ռեսավսկա շկոլա», Դեսպոտովաց, 1994
  • Ուխտագնացություն (Բանաստեղծություններ), «Բրանկովո կոլո», Սրեմսկի Կառլովցի, 1998
  • Արարատից մինչև Կոսովո (Բանաստեղծություններ, էսսեներ), «Տրիպտիխ», Բելգրադ, 2000
  • Արտամետ (Բանաստեղծ.` հայերեն-սերբերեն), «Վոյե­վոդինայի մշակույթի վարչություն», Նովի Սադ, 2010
  • Մի պտղունց սերբական հող (Էսսեներ և ուղեգրություններ), “Catena mundi”, Բելգրադ. 2017

Կազմած սերբերեն գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Թումանյան Հովհաննես, Հեքիաթներ, «Դեչյե նովինե», Գորնի Միլա­նո­վաց, 1995
  • Հայոց մեծ եղեռնը (Վկայություններ, վավերագրեր), «Օրֆելին», Բել­գրադ, 1995
  • Հայոց արև (Հայ մանկագիրների գործեր), «Կենդանի խոսքի աղբ­յուր», Կոլարի, 1996

Կազմած հայերեն գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մաքսիմովիչ Դեսանկա, Աշխարհը նույնն է ամենուր (Բանաստեղ­ծություններ), «Ապոլոն», Երևան, 1998
  • Ստոյիչիչ Ջոկո, Աղբյուրն անապատում (Բանաստեղ­ծություն­ներ), «Ապոլոն», Երևան, 1998
  • Արարատի երկիր (Սերբական պոեզիայի երկլեզու անթոլոգիա` նվիր­ված Հայաստանին), «Ապոլոն», Երևան, 2002
  • Կոսովյան արև (20-րդ դարի սերբական պոեզիա), «Ապոլոն», Երևան, 2003
  • Սերբական ժողովրդական հեքիաթներ, «Ոսկի Խատուտիկ», Երևան, 2011
Առաջաբաններ է գրել սերբերեն հետևյալ գրքերի համար
  • Քարի փայլը (Հայ պոեզիայի անթոլոգիա), «Ինտելեկտա», Վալևո, 1997
  • Ռուսական փունջ (Ռուս մանկագիրների գործեր), «Կենդանի խոսքի աղբյուր», Կոլարի, 1996
  • Վերֆել Ֆրանց, Մուսա լեռան քառասուն օրը (Վեպ), «Նոլիտ», Բել­գրադ, 2001

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]