Արտո Ալեքսանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արտո Ալեքսանյան
Արտո Ալեքսանյան.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 29, 1892(1892-08-29)
Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էհունվարի 5, 1971(1971-01-05) (78 տարեկանում)
Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ազգությունհայ[1]
Մասնագիտությունհամաճարակաբան
Հաստատություն(ներ)Համաճարակաբանության, վիրուսաբանություն և բժշկական մակաբուծաբանության ինստիտուտ և Երևանի Մխիթար Հերացու անվան Պետական Բժշկական Համալսարան
Գործունեության ոլորտՀամաճարակաբանություն
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Բժշկական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՕդեսայի ազգային համալսարան և Օդեսայի ազգային շժշկական համալսարան
Գիտական աստիճանբժշկական գիտությունների դոկտոր (1940), պրոֆեսոր (1940) և Հայկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1955)
ՊարգևներԼենինի շքանշան Կարմիր դրոշի շքանշան Կարմիր Աստղի շքանշան և «Պատվո նշան» շքանշան
Երեխա(ներ)Վարվառա Ալեքսանյան

Արտո Բոգդանի (Ասատուրի) Ալեքսանյան (1892, օգոստոսի 29 (հոկտեմբերի 9), Թիֆլիս - 1971, հունվարի 5, Երևան), հայ համաճարակագետ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1940), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1955), ԽՍՀՄ ԲԳԱ իսկական անդամ (1960

Համաճարակաբան Վարվառա Ալեքսանյանի հայրը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է օգոստոսի 29-ին, Թիֆլիսում։ Ավարտել է Օդեսայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (1916) և Կովկասյան ռազմաճակատում ծառայել որպես զինվորական բժիշկ։ 1920–1926 թվականներին աշխատել է Նոյեմբերյանի, Դիլիջանի և Նոր Բայազետի շրջաններում որպես տեղամասային և սանիտարական բժիշկ։ Արտո Ալեքսանյանը 1927 թվականին կազմակերպել է Հայաստանի առաջին սանհիգիենիկ լաբորատորիան (Երևան), որը հետագայում վերածվել է համաճարակագիտության և հիգիենայի գիտահետազոտական ինստիտուտի։ 1935 թվականից մինչև իր մահը ղեկավարել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի համաճարակագիտության ամբիոնը։ Արտո Ալեքսանյանի գիտական աշխատությունները նվիրված են ընդհանուր համաճարակագիտության, երկրամասային ախտաբանության, իմունիտետի (անընկալունություն), համաճարակային հիվանդությունների կանխարգելման և հատկապես դիֆթերիայի ու աղիքային հիվանդությունների հարցերին։ Եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գիտա–բժշկական խորհրդի և ՀԽՍՀ մանրէաբանների, համաճարակագետների ու վարակագետների ընկերության նախագահը[2]։

Աշխատանքները վերաբերում են ընդհանուր համաճարակաբանության, երկրամասային ախտաբանության, դիֆթերիայի և դիզենտերիայի կանխարգելմանն ու իմունիտետի հարցերի ուսումնասիրությանը։ Ներդրել է դիֆթերիայի կրկնակի պատվաստման նոր համակարգ, որը նպաստել է այդ հիվանդության վերացմանը Հայաստանում. կիրառվել է նաև ԽՍՀՄ հանրապետություններում[3]։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դիֆթերիա, Երևան, 1949:
  • Ընդհանուր և մասնավոր էպիդեմոլոգիա, Երևան, 1960:
  • Վակցինաներ, շիճուկներ և բակտերիոֆագեր, Երևան, 1965 (համահեղինակ)։
  • Ինֆեկցիոն և վիրուսային հիվանդությունների էպիդեմոլոգիան ու պրոֆիլակտիկան, Երևան, 1975:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մարտիրոսյան Վ., Արտո Ալեքսանյան (Կյանքը և գործը), Ե., 1990:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Армянские учёные-медики — 1998.
  2. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 
  3. А. П. Айриян (1998)։ Армянские учёные-медики։ Ереван: Амарас։ էջ 30։ ISBN 99930-1-001-7 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png