Աշոտ Բ Բագրատունի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աշոտ Բ Բագրատունի
Սպերի և Տայքի իշխան
670 - 689
Հայոց իշխան
684 - 689
 
Մասնագիտություն՝ բանաստեղծ
Վախճանի օր 688[1] կամ 690[2]
Դինաստիա Բագրատունիներ
Հայր Սմբատ Ե Բագրատունի[2][3]
Մայր անանուն Արշակունի[1][2]
Զավակներ Սմբատ Բագրատունի[2][3]

Աշոտ Բագրատունի (անհայտ – մոտ 689), հայոց իշխան, Հայաստանի կառավարիչ 685-689 թվականներին։ Հաջորդել է Գրիգոր Մամիկոնյանին։ Նա իր եղբոր որդի Սմբատին նշանակեց հայկական զորքերի սպարապետ, հաշտվեց արաբների հետ, ծավալեց շինարարական գործունեություն։ Նրա օրոք զարգանում է երկրի սոցիալ-տնտեսական և մշակութային կյանքը։

686 թվականից ենթարկվելով բյուզանդական հարձակումներին՝ հարկադրված եղավ հոգալ երկրի պաշտպանության մասին։ 689 թվականին Հուստինիանոս II կայսրը նվաճեց Հայաստանը, բայց պահպանեց Աշոտ Բագրատունու իշխանությունը և պատրիկական իրավունքները։ Նույն տարին երկիրը ասպատակեցին արաբական զորքերը։ Ղևոնդ պատմիչի վկայությամբ, Աշոտ Բագրատունին ջախջախեց և երկրից դուրս վանեց նրանց։

Աշոտ Բագրատունին կռիվներում ծանր վիրավորվելով՝ փոխադրվեց հայրենի Դարույնք բերդաքաղաքը, ուր մահացավ և թաղվեց նախնիների հանգստարանում։ Աշոտ Բագրատունին կառուցել է Դարույնքի սուրբ Փրկիչ (Ամենափրկիչ) եկեղեցին, հեղինակել «Զորս ըստ պատկերի» սկսվածքով շարականը։ Նա առաջին աշխարհականներից էր, որի հորինած երգն ընդունեց եկեղեցին։ Հին ու նոր մի շարք շարակնոցներում այս երգը սխալմամբ վերագրվում է Գրիգոր Մագիստրոսին։

Սպերի և Տայքի իշխանի տիտղոսը ժառանգել էր եղբորից՝ Վարազ-Տիրոց Գ Բագրատունուց։ Աշոտին հաջորդել է եղբոր որդին՝ Սմբատը։ Ունեցել է մեկ որդի՝ Սմբատ անունով, որին սպանել են արաբները 705 թվականին Նախճավանի սպանդի ժամանակ։

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Սմբատ Ե
ասպետ
646
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Վարազ-Տիրոց Գ
( 670)
 
 
 
 
 
 
 
Աշոտ Բ
Prince du Sang.svg
(684-689)
հայոց իշխան
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Սմբատ Զ
Prince du Sang.svg
(693-726)
հայոց իշխան
 
Աշոտ
 
Վասակ
 
Բագրատ
 
Սմբատ
նախարար
( 705)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Աշոտ Գ
Prince du Sang.svg
( 732-748)
հայոց իշխան
 
Սահակ Գ
Prince du Sang.svg
(753-770)
հայոց իշխան
 

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Cyrille Toumanoff, Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l'Antiquité jusqu'au xixe siècle ։ Tables généalogiques et chronologiques, Rome,‎ 1990, p. 122.
  • Վարդան վարդապետ, Հաւաքումն պատմութեան Վենետիկ, 1862
Նախորդող
Վարազ-Տիրոց Գ Բագրատունի
Սպերի և Տայքի իշխան
Աշոտ Բ Բագրատունի

670-689
Հաջորդող
Սմբատ Զ Բագրատունի
Նախորդող
Գրիգոր Ա Մամիկոնյան
Հայոց իշխան
Աշոտ Բ Բագրատունի

684-689
Հաջորդող
Ներսեհ Կամսարական
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png
  1. 1,0 1,1 Settipani C. Continuité des élites à Byzance durant les siècles obscurs: Les princes caucasiens et l'Empire du VIe au IXe siècleParis: 2006. — P. 333–334. — ISBN 978-2-7018-0226-8
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Toumanoff C. Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l'Antiquité jusqu'au xixe siècle: Tables généalogiques et chronologiquesRome: 1990. — P. 112.
  3. 3,0 3,1 Settipani C. Continuité des élites à Byzance durant les siècles obscurs: Les princes caucasiens et l'Empire du VIe au IXe siècleParis: 2006. — P. 334. — ISBN 978-2-7018-0226-8