Անհատ չեզոք մարզիկները 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում
.jpg)
| Season of club or team | Individual Neutral Athletes | |
|---|---|---|
| Թեմայով վերաբերում է | Individual Neutral Athletes | |
| Մասնակից է | Ամառային Օլիմպիական խաղեր 2024 | |
| Թվական | 2024 | |
Անհատ չեզոք մարզիկներ (ֆրանսերեն՝ Athlètes Individuels Neutres, անգլ.՝ Individual Neutral Athletes), այն անունն է, որն օգտագործվում է 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին մասնակցող ռուս և բելառուս մարզիկներին ներկայացնելու համար, այն բանից հետո, երբ Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն (ՄՕԿ) արգելել է այդ երկրների նախկին անվանումները՝ 2022 թվականին Ուկրաինա ռուսական ներխուժման պատճառով, որը շարունակվել է մինչև 2024 թվականը։ ՄՕԿ-ի երկրի կոդը AIN է, ֆրանսիական Athlètes Individuels Neutres անվանման հապավումը[1]։
Պատվիրակությանը արգելված է օգտագործել չեզոք օլիմպիական դրոշը և օլիմպիական օրհներգը, և փոխարենը կօգտագործի դրոշ, որը պատկերում է շրջանաձև AIN զինանշանը և մեկանգամյա գործիքային օրհներգը, որոնք երկուսն էլ նշանակված են ՄՕԿ-ի կողմից[2]: Նախ պետք է ստուգվեն անհատ չեզոք մարզիկների նախապատմությունները և այնուհետև հաստատվեն յուրաքանչյուր մարզաձևի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից, այնուհետև ՄՕԿ-ի կողմից ստեղծված հատուկ հանձնաժողովի կողմից[3]: Որպես առանձին մարզիկներ՝ պատվիրակությունը չի մասնակցել ազգերի շքերթին բացման արարողության ժամանակ և չի ընդգրկվի որպես պատվիրակություն մեդալների պաշտոնական աղյուսակներում[2]։
Մինչ դրոշին գրված է «Անհատ չեզոք մարզիկ» եզակի ձևակերպումը, ՄՕԿ-ը օգտագործում է «Անհատ չեզոք մարզիկներ» հոգնակի ձևակերպումը[4]։
Նախապատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2022 թվականի փետրվարի 24-ին Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժումից հետո՝ 2022 թվականի փետրվարի 28-ին ՄՕԿ-ն արգելել է Ռուսաստանի և Բելառուսի[Ն 1] մասնակցությունը խաղերին և խորհուրդ է տվել, որ մյուս միջազգային սպորտային կազմակերպիչները նույնն անեն[5] Ռուս և բելառուս մարզիկներին արգելվել է մասնակցել 2022 թվականի ձմեռային պարալիմպիկ խաղերին։
2023 թվականի հունվարի 25-ին ՄՕԿ-ը հրապարակել է հայտարարություն, որում պաշտպանում էր այն գաղափարը, որ ռուս և բելառուս մարզիկներին կարող են թույլ տալ մրցել որպես չեզոք անհատներ, եթե նրանք «ակտիվ» չեն աջակցել պատերազմին և չեն օգտագործի Ռուսաստանի և Բելառուսի դրոշները, օրհներգերը, գույները[6]։
2023 թվականի մարտի 28-ին ՄՕԿ-ը ներկայացրեց AIN անվանումը և սահմանափակեց պահանջները առանձին մարզիկների համար՝ թույլ չտալով ռուս և բելառուս մարզիկների թիմային մրցելույթները: ՄՕԿ-ից բացի այլ միջազգային ֆեդերացիաների կողմից կազմակերպվող միջոցառումների համար ՄՕԿ-ը խորհուրդ է տվել ընդհանրապես չօգտագործել դրոշ (կամ եթե հնարավոր չէ՝ միջոցառման դրոշը, IF-ի դրոշը կամ «AIN» տառերը) և միջոցառման հիմնը կամ IF-ի օրհներգը[7]: Ֆեդերացիաները, որոնք չունեին ֆրանսերեն որպես պաշտոնական լեզու, դեռ օգտագործել են AIN անվանումը[8]: ՄՕԿ-ը 5 մլն դոլար է նվիրաբերել նաև Ուկրաինայի ազգային օլիմպիական կոմիտեին[9]։
2023 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Համաշխարհային հակադոպինգային գործակալությունը (WADA) երկրորդ անգամ արգելել է Ռուսաստանի դրոշի և օրհներգի օգտագործումը միջազգային սպորտային միջոցառումներում[Ն 2]՝ Ռուսաստանի օրենսդրության և RUSADA-ն Համաշխարհային հակադոպինգային օրենսգրքին չհամապատասխանելուպատճառով։ Սա համընկնել է օլիմպիական զինադադարի արգելքի հետ։ WADA-ն հայտարարել է, որ արգելքը չի հանվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ «ազգային օրենսդրության հետ կապված անհամապատասխանությունները ամբողջությամբ չեն շտկվել»[10][11]։
2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՄՕԿ-ը կասեցրել է Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեն մինչև հետագա ծանուցում, որը համընկնում է մյուս երկու արգելքների հետ՝ Օլիմպիական խարտիայի խախտման պատճառով՝ Խերսոնի, Զապորոժժիայի, Դոնեցկի և Լուգանսկի օլիմպիական խորհուրդները Ռուսաստանի օլիմպիական կազմին միացնելու պատճառով։ Օլիմպիական խարտիայի խախտման պահին Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի նախագահ Ստանիսլավ Պոզդնյակովն ասել էր. «Ես այստեղ որևէ դժվարություն չեմ տեսնում»[12][13][14][15]։ Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեն արձագանքել է իր կասեցմանը` ասելով, որ ՄՕԿ-ը նման կասեցում չի արել այն բանից հետո, երբ 2014 թվականին Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեն Ղրիմում մի սպորտային սուբյեկտ միացրեց, ինչին ՄՕԿ-ի նախագահ Թոմասը: Բախը նկատել է, որ «Այս փաստարկը մի փոքր նման է. «Ինչո՞ւ ավելի վաղ մեր նկատմամբ պատժամիջոց չկիրառեցիք» արտահայտությանը[16]։
2023 թվականի դեկտեմբերի 8-ին ՄՕԿ-ը հրապարակել է AIN դրոշի «նախագիծ» տարբերակը, որը պատկերում էր անգույն պատկերանիշը սպիտակ ֆոնի վրա, և հայտարարել, որ իրենք ավելի ուշ կորոշեն այլ չեզոք օրհներգ: ՄՕԿ-ը նաև պաշտոնապես հայտարարել է, որ AIN անվանումը կտարածվի «Փարիզ 2024»-ի խաղերի վրա, և որ մեդալների պաշտոնական աղյուսակները կբացառեն AIN-ը[17]։
2024 թվականի մարտի 19-ին ՄՕԿ-ը թարմացրել է AIN դրոշը՝ շագանակագույն տեքստ և փիրուզագույն ֆոնի վրա[18] և հրապարակել է գործիքային օրհներգը՝ «բացառապես այդ նպատակով ստեղծված»[2]։ ՄՕԿ-ը նաև հայտարարել է, որ որպես անկախ մարզիկներ՝ AIN-ը որպես պատվիրակություն չի մասնակցի ազգերի շքերթի բացման արարողությանը, բայց մարզիկներին դեռ «հնարավորություն կտրվի զգալ իրադարձությունը»[19][20]։
Հակասություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ուկրաինացի պաշտոնյաները քննադատել են ՄՕԿ-ին Ռուսաստանին չարգելելու համար, չնայած այն երեք անգամ խախտել է Օլիմպիական զինադադարը, իսկ մյուսները հերթով քննադատել են ՄՕԿ-ին Ռուսաստանի դեմ կանոններ կիրառելու համար։ Մասնավորապես, այն պահանջը, որ մարզիկները չպետք է ակտիվորեն աջակցեն պատերազմին, որակվել է որպես «անարդյունավետ»։ Օրինակ՝ ՄՕԿ-ի ռուսաստանցի անդամ Ելենա Իսինբաևան ազատվել է որպես «ռուսական բանակի հետ կապ չունեցող և ներխուժմանը չաջակցող»՝ չնայած նրան, որ պատկերված է զինվորական համազգեստով և ստացել զինվորական առաջխաղացում, և չնայած ռուսամետ քաղաքացիները դժգոհություն են արտահայտել են այն բանից հետո, երբ Իսինբաևան պնդել է, որ նա «երբեք չի ծառայել զինված ուժերում»[16]։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին 261 ուկրաինացի մարզիկների կողմից ստորագրված բաց նամակը վկայում էր այն մասին, որ ռուսաստանցի վեց[21] մարզիկներից երեքը, ովքեր իրավունք են ստացել մասնակցել խաղերին, իրականում ակտիվորեն աջակցել են պատերազմին, օրինակ՝ մասնակցելով 2022 թվականի մարտին կայացած պատերազմին աջակցող հանրահավաքին կամ նկարահանվել քարոզչական տեսահոլովակում, որտեղ բացահայտորեն ասվում և թմբկահարվում է աջակցություն ռուս զինվորականներին[22]:
Լեհաստանի փոխզիջումային առաջարկը, որտեղ ռուսներն ու բելառուսները կարող էին մրցակցել, եթե նրանք այլախոհներ լինեին, ՄՕԿ-ը չի գործարկել[23]:
2023 թվականի դեկտեմբերին Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի նախագահ Ստանիսլավ Պոզդնյակովը ուղղակիորեն սպառնացել է ցանկացած ռուս մարզիկի, որը կարող է ընտրվել որպես «չեզոք» և մասնակցել 2024 թվականի Օլիմպիական խաղերին, ասելով. «Որպես ՌՕԿ-ի ղեկավար՝ ես հստակ դիրքորոշում եմ հայտնում. ապրեք ազատ ... Բայց... խստորեն խորհուրդ ենք տալիս, որ պարզ հասկանաք... ստանձնած անձնական պատասխանատվության չափն ու հետևանքները»[24]:
2024 թվականի հունիսին ՌԴ փոխվարչապետ Դմիտրի Չերնիշենկոն ՝ զբոսաշրջության, սպորտի, մշակույթի և հաղորդակցության հարցերով փոխվարչապետը, հայտարարեց, որ ռուս մարզիկները չեն խախտի ռուսական օրենքը՝ որպես չեզոք հանդես գալով Փարիզում և խրախուսեց նրանց մասնակցել[25]։ Այնուամենայնիվ, չնայած Չեռնիշենկոյի խրախուսմանը, Ռուսաստանի ըմբշամարտի ֆեդերացիան հուլիսի 6-ին որոշեց բոյկոտել խաղերը այն բանից հետո, երբ ՄՕԿ-ը հայտարարեց, որ իր առաջատար մարզիկներից շատերը մրցելու իրավունք չունեն: Սա հաջորդեց նույն մտահոգությունների շուրջ Ռուսաստանի ձյուդոյի ֆեդերացիայի ընդունած որոշմանը[26][27]։
Որոշ անհատներ, ինչպիսիք են Պաղեստինի օլիմպիական կոմիտեի ղեկավար Ջիբրիլ Ռաջուբը, պնդում են, որ Իսրայելի մարզիկները նույնպես պետք է մրցեն որպես չեզոք՝ Գազայի հատվածում երկրի շարունակվող ռազմական գործողությունների պատճառով, որոնք ցեղասպանություն են[28], ընդգծելով, որ ակնհայտ երկակի ստանդարտ կա[29]։
Հեռարձակում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Համաձայն 2024 թվականի հուլիսի 16-ին և 2024 թվականի հուլիսի 25-ին The New York Times- ի Charter 97-ի և Վալերի Հոփքինսի՝ ռուսական և բելառուսական հիմնական հեռարձակողները (ինչպիսիք են Belteleradio-ն, Channel One Russia-ն, Match TV-ն,[30] և VGTRK-ն ) ոչ հեռարձակելու են, ոչ էլ կճանաչեն. Օլիմպիական և Պարաօլիմպիական խաղերը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ խաղերը լուսաբանում են որպես արևմտյան աշխարհի քննադատության մաս: 1984 թվականից ի վեր սա առաջին դեպքն է, երբ խաղերի լուսաբանում չի լինելու նախկին Խորհրդային Միության երկու հանրապետություններում։ Նմանատիպ մոտեցում կիրառվել է Լոս Անջելեսի խաղերի ժամանակ[31][32]:
Մասնակիցներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]AIN թիմն ունի 32 մասնակից հետևյալ ազգերից.
- Բելառուս – 17 մասնակից
- Ռուսաստան – 15 մասնակից
Ստորև ներկայացված է խաղերին մասնակցած անհատ չեզոք մարզիկները ներկայացնող մրցակիցների թվաքանակը.
| Սպորտ | Տղամարդիկ | Կանայք | Ընդամենը | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Բելառուս | Ռուսաստան | Բելառուս | Ռուսաստան | ||
| Կանոե | 1 | 2 | 1 | 1 | 5 |
| Հեծանվավազք | 0 | 1 | 1 | 2 | 4 |
| Մարմնամարզություն | 1 | 0 | 1 | 1 | 3 |
| Թիավարություն | 1 | 0 | 1 | 0 | 2 |
| Հրաձգություն | 0 | 0 | 2 | 0 | 2 |
| Լող | 1 | 1 | 2 | 0 | 4 |
| Թաեքվոնդո | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 |
| Թենիս | 0 | 3 | 0 | 4 | 7 |
| Ծանրամարտ | 1 | 0 | 1 | 0 | 2 |
| Ըմբշամարտ | 2 | 0 | 0 | 0 | 2 |
| Ընդհանուր | 8 | 7 | 9 | 8 | 32 |
Նշումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Բելառուսը ռազմական աջակցություն է ցուցաբերել Ռուսաստանին և նաև թույլ տվել Ռուսաստանին օգտագործել իր տարածքը ներխուժման մի մասը կազմակերպելու համար:
- ↑ Առաջինը՝ Ռուսաստանի դոպինգ սկանդալի պատճառով, չորս տարվա արգելք էր՝ սկսած 2019 թվականի դեկտեմբերի 9-ից որը վերաքննիչ բողոքի հիման վրա նվազեցվել է և դարձել 2020 թվականի դեկտեմբերի 17-ից սկսած երկու տարվա արգելք, մինչև 2022 թվականի դեկտեմբերի 18-ը։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «La commission exécutive du CIO admet les athlètes individuels neutres aux Jeux Olympiques de Paris 2024 et impose des conditions d'admission strictes». Olympics.com (ֆրանսերեն). 2023 թ․ դեկտեմբերի 8. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 1-ին.
- 1 2 3 AIN Eligibility Review Panel established by IOC EB – Paris Games-time protocol elements agreed on
- ↑ «Russia still banned, but "things change", says Sebastian Coe». 2023 թ․ դեկտեմբերի 20.
- ↑ Individual Neutral Athletes at the Olympic Gaes Paris 2024
- ↑ «IOC EB recommends no participation of Russian and Belarusian athletes and officials». Olympics.com. 2022 թ․ փետրվարի 28. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 1-ին.
- ↑ «Statement on solidarity with Ukraine, sanctions against Russia and Belarus, and the status of athletes from these countries». Olympics.com. 2023 թ․ հունվարի 25. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 1-ին.
- ↑ Recommended conditions of participants olympics.com March 2023
- ↑ Results by events iwf.sport
- ↑ «Following a request by the 11th Olympic Summit, IOC issues recommendations for International Federations and international sports event organisers on the participation of athletes with a Russian or Belarusian passport in international competitions». Olympics.com. 2023 թ․ մարտի 28. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 1-ին.
- ↑ «WADA announces new consequences on RUSADA after ExCo meeting». 2023 թ․ սեպտեմբերի 22.
- ↑ «WADA refers fresh Russian anti-doping sanctions to CAS after disputed by RUSADA». 2023 թ․ հոկտեմբերի 14.
- ↑ «Russian Olympic Committee accepts members from annexed Ukrainian territories». www.insidethegames.biz. 2023 թ․ հոկտեմբերի 5.
- ↑ «Russian Olympic Committee accepts members from annexed Ukrainian territories». 2023 թ․ հոկտեմբերի 5.
- ↑ «IOC Executive Board suspends Russian Olympic Committee with immediate effect». Olympics.com. 2023 թ․ հոկտեմբերի 12. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 1-ին.
- ↑ «Russian Olympic Committee suspended by IOC». 2023 թ․ հոկտեմբերի 12.
- 1 2 «Suspended ROC compared annexed territories' recognition to Crimea, Bach reveals». 2023 թ․ հոկտեմբերի 13.
- ↑ Principles of participation for Individual Neutral Athletes olympics.com December 2023
- ↑ Carpenter, Les (2024 թ․ մարտի 20). «Panel including Pau Gasol will decide Olympic eligibility for Russians». Washington Post. Վերցված է 2024 թ․ մարտի 28-ին.
- ↑ «Paris 2024 Olympics: Russia & Belarus athletes will not be part of opening ceremony». BBC Sport (բրիտանական անգլերեն). 2024-03-19. Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ մարտի 19-ին. Վերցված է 2024-03-19-ին.
- ↑ Daffunchio Picazo, Raúl (2024 թ․ մարտի 5). «Paris 2024: Flag, anthem and rules for Individual Neutral Athletes approved». Inside the Games. Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ մարտի 19-ին. Վերցված է 2024 թ․ մարտի 20-ին.
- ↑ https://olympics.com/ioc/news/strict-eligibility-conditions-in-place-as-ioc-eb-approves-individual-neutral-athletes-ains-for-the-olympic-games-paris-2024
- ↑ https://mms.gov.ua/news/vidkrytyi-lyst-ukrainskykh-atletiv
- ↑ «Poland proposes dissident Russian and Belarusians could compete at Paris 2024». 2023 թ․ փետրվարի 10.
- ↑ Perelman, Rich (2023 թ․ դեկտեմբերի 18). «TSX REPORT: Russia says it will not fund any "neutral" athletes».
- ↑ Российские спортсмены получили 49 лицензий в семи видах спорта для участия в Олимпиаде-2024
- ↑ «Russian Judo Federation Boycotts Paris Olympics Over IOC Athlete Selection Controversy». Black Belt Magazine (ամերիկյան անգլերեն). George Chung. 2024 թ․ հունիսի 29. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ հուլիսի 25-ին. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 25-ին.
- ↑ «Russian wrestlers reject invites to Paris Olympics». ESPN (անգլերեն). 2024 թ․ հուլիսի 6. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 6-ին.
- ↑ Karthikeyan, Suchitra (2024 թ․ հուլիսի 22). «Why there are calls to ban Israel from the Paris Olympics: Explained». The Hindu. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 27-ին.
- ↑ «Palestinian Olympic head decries IOC 'double standards' for letting Israel compete». The Times of Israel. 2024 թ․ հուլիսի 25. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 27-ին.
- ↑ «Russia Will Not Broadcast Paris Olympics – Reports». The Moscow Times (ամերիկյան անգլերեն). Amsterdam: Alexander Gubsky. 2024 թ․ հուլիսի 15. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ հուլիսի 27-ին. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 27-ին.
- ↑ «Olympics-2024 Not To Be Broadcast In Belarus». Charter 97 (բրիտանական անգլերեն). 2024 թ․ հուլիսի 16. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ հուլիսի 25-ին. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 25-ին.
- ↑ Hopkins, Valerie (2024 թ․ հուլիսի 25). «Kremlin Uses Olympic Ban as Another Arrow to Shoot at the West». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). New York City. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ հուլիսի 25-ին. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 25-ին.