Ահուրա Մազդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ահուրա Մազդան(աջից, բարձր թագով) թագադրում է Արդաշիր I-ին (ձախ կողմում է): Նաղշե Ռուստամ, մ.թ.ա.3-րդ դար։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ահուրամազդա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ահուրամազդան (ինչպես նաև Ահուրա-Մազդա) զրադաշտականության կրոնի գերագույն աստծո անունն է: Ըստ կրոնական ավանդաբանության, նա ով ներկայանում է որպես Ահուրամազդա ստեղծել է երկինքը, երկիրը և մարդուն։ Բարու և չարի պայքարի մեջ Ահուրամազդան ներկայացնում է բարիությունը նա հավիտենական պայքարի մեջ է չար աստծո՝ Ահրիմանի հետ։ Ահուրամազդա բառի ծագումնաբանությունը ուսումնասիրված չէ և որպես կանոն ներկայացվում է որպես իրանական։ Իրանցիները իրենց հերթին չեն կարողանում տալ բառի ստուգաբանությունը, քանի որ այդ բառը կամ բառակապակցությունը ծագումնաբանական առումով կապված չէ Ֆարսի մշակույթի հետ։ Առաջին անգամ Ահուրա Մազդայի անունը գրավոր նյութերում ի հայտ է գալիս Աքեմենյան դարաշրջանում (մ.թ.ա. 550-330 թթ.) Բեհիսթունի արձանագրություններում։ Մինչև Արտաքսերքսես II-ը Ահուրա Մազդան միակ աստվածն էր, ապա սկսեց նրա պաշտամունքը ևս երկու աստվածներ Միհր՝ Միթրա և Զերվան։ Հայոց մշակույթի մեջ Ահուրամազդա անունը հայտնի է նաև որպես Որմիզդ, Հորմիզդ, Օրմիզդ, նոր պարսկերենում՝ Հորմոզ։

Սովորույթի համաձայ Արամազդ անունը բխեցվում է Ահուրամազդա անունից, որը սկզբունքորեն ընդունելի չէ մի շարք պատճառներով։ Իմաստաբանական հիմքերը տարբեր են։ Ահուրամազդա բառացիորեն նշանակում է Աստծո կամ Առաջինի հուրը մեզ տա։ Այս մասին լրջագույն ուսումնասիրություն է կատարել Ա․Մկրտչյանը (Գերմանիա) հրապարակված չորս մասով [1]: Հոդվածը տպագրվել է 2015 թ. «Լուսանցք» թերթի թիվ 29, 30, 31, 32 համարներում, [2]։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

http://www.hayary.org/wph/?p=5035 Հայ Արիական Միաբանություն

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հայ Արիական Միաբանության կայք
  2. «Լուսանցք» թիվ 29,30,31,32 (375,336,337,338), 2015թ.