Ալֆրեդ Վեռներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալֆրեդ Վեռներ
Alfred Werner
(UAZ) AB.1.1093 Werner.tif
Ծնվել էդեկտեմբերի 12, 1866(1866-12-12)[1][2][3][…]
Մյուլուզ
Մահացել էնոյեմբերի 15, 1919(1919-11-15)[4][1][2][…] (52 տարեկան)
Ցյուրիխ, Շվեյցարիա[4]
ԳերեզմանFriedhof Enzenbühl
ՔաղաքացիությունFlag of Switzerland.svg Շվեյցարիա[5] և Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg Ֆրանսիա[5]
Մասնագիտությունքիմիկոս և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Ցյուրիխի համալսարան
Գործունեության ոլորտՕրգանական քիմիա և ֆիզիկական քիմիա
Ալմա մատերՑյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոց և Ցյուրիխի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[6]
Գիտական ղեկավարArthur Rudolf Hantzsch?
ՊարգևներՔիմիայի Նոբելյան մրցանակ[7][8]
Alfred Werner Վիքիպահեստում

Ալֆրեդ Վեռներ (գերմ.՝ Alfred Werner, դեկտեմբերի 12, 1866(1866-12-12)[1][2][3][…], Մյուլուզ - նոյեմբերի 15, 1919(1919-11-15)[4][1][2][…], Ցյուրիխ, Շվեյցարիա[4]), շվեյցարացի քիմիկոս անօրգանիկ։ Կոմպլեքսային միացությունների քիմիայի հիմնադիրներից։ 1893 թվականից Ցյուրիխի համալսարանի պրոֆեսոր։

Անօրգանական նյութերի կառուցվածքի հետազոտմանը նվիրված իր առաջին աշխատանքում (1893) Վեռներն առաջարկել է կոմպլեքսային միացությունների կոորդինացիոն տեսությունը։ Սինթեզել է բազմաթիվ նոր միացություններ, մշակել նյութի կառուցվածքի հետազոտման եղանակներ, հետազոտել բազմաթիվ նյութեր, դասակարգել իր ժամանակին հայտնի անօրգանական նյութերը։ Ներկոմպլեքսային միացությունների նրա պատկերացումները օգնեցին բացահայտելու բազմաթիվ օրգանական նյութերի (քլորոֆիլ, հեմոգլոբին և այլն) կառուցվածքը։ Վեռների տեսության հիման վրա ենթադրվեց կոմպլեքսային միացությունների տարածական իզոմերների գոյությունը, մեկնաբանվեց կրկնակի աղերի կառուցվածքը։ Մտցվեց կոորդինացիոն թիվ հասկացությունը, ընդլայնվեցին արժեքականության մասին պատկերացումները։ Նոբելյան մրցանակ (1913

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Nationalencyklopedin (швед.) — 1999.
  3. 3,0 3,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Вернер Альфред // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 LIBRIS — 2012.
  6. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. The Nobel Prize in Chemistry 1913Nobel Foundation.
  8. Table showing prize amountsNobel Foundation, 2019.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 379 CC-BY-SA-icon-80x15.png