Ազգային միասնություն կուսակցություն (Նորվեգիա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ազգային միասնություն կուսակցություն
նորվ.՝ Nasjonal Samling
Nasjonal Samling insignia.svg
Տեսակ կուսակցություն
Երկիր Նորվեգիա Նորվեգիա
Առաջնորդ Կուսակցական կրծքանշանՎիդքուն Քվիսլինգ
Հիմնադրված Մայիս 1933
Լուծարված Մայիս 8 1945
Գաղափարախոսություն Ազգայնականություն
Նացիոնալ-սոցիալիզմ
Շտաբ Օսլո, Նորվեգիա
NasjonalSamling Վիքիպահեստում

Ազգային միասնություն (նաև՝ Ազգային համաձայնություն կամ Ազգային միություն, նորվ.՝ Nasjonal Samling), նորվեգական ֆաշիստական կուսակցություն, որը գործունեություն է իրականացրել 1933—1945 թվականներին:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Ազգային միասնություն» կուսակցությունը հիմնադրվել է 1933 թվականին Նորվեգիայի նախկին պաշտպանության նախարար Վիդքուն Քվիսլինգի կողմից, ով փորձոմ էր համադրել ժողովրդավարությունը, նացիոնալ-սոցիալիզմը և կոմունիզմը: Նրա այս գաղափարները լայն տարածում չէին գտնում երկրի բնակչության շրջանում, իսկ առաջատար քաղաքական ուժերը չէին ցանկանում համագործակցել Քվիսլինգի հետ:

1933 թվականի Նորվեգիայի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ «Ազգային միասնություն» կուսակցությունը հավաքեց 2,2 % ձայն, ինչը նույնիսկ մեկ մանդատ ստանալու հնարավորություն չէր տալիս: 1934 թվականի տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում կուսակցությունը հավաքում է 1,5 %, իսկ 1936 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում մինչև 1,8 % ձայն: 1937 թվականի տեղական ինքանկառավարման ընտրույթուններում հավաքում է ընդամենը 0,06 % ձայն:

Կուսակցությունը հիմնականում աջակցություն էր ստանում Նորվեգիայի հյուսիսային շրջաններում, ինչպես նաև Արևելյան Նորվեգիայի գյուղական համայնքներում: Արևմտյան Նորվեգիայում «Ազգային միասնությունը» չափազանց թույլ էր՝ որոշ տեղերում նույնիսկ չստանալով ոչ մի աջակցություն:

Քվիսլինգն ու իր համախոհները լայնորեն օգտագործում էին հին սկանդինավյան խորհրդանիշներ՝ այդպիսով ցույց ընդգծելով, որ իրենք ունեն «վիկինգների ոգին» և «հերոսական նախագերմանական անցյալը»: Կուսակցության մարտական ջոկատները ստացան «հիրդ» (Hird) անվանումը՝ ընդօրինակելով սկանդինավյան կոնունգներին:

1940 թվականի ապրիլի 9-ին Նացիստական Գերմանիայի կողմից Նորվեգիայի օկուպացիայից հետո 1940 թ․–ին «Ազգային միասնությունը» սկսեց համագործակցել գերմանական օկուպացիոն զորքերի հետ՝ չնայած մեծ աջակցություն չստացավ բնակչության շրջանում: Կուսակցությունը որոշ քանակով նոր անդամներ ունեցավ, հիմնականում՝ պետական մարմինների աշխատակիցներ, ովքեր այդ կերպ փորձում էին նվազեցնել գերմանացիների ներկայությունը պետական կառավարման մարմիններում: Եթե մինչև 1940 թվականը կուսակցության անդամների հիմնական մասը բուրժուազիայի ներկայացուցիչներ էին, ապա դրանից հետո կուսակցությունում աշխատավորների թվաքանակը կազմեց 30 %: Այսպիսով «Ազգային միասնությունը» դարձավ միջդասակարգային կուսակցություն: 1943 թվականի աշնանը կուսակցությունը հասավ իր քանակական բարձրակետին՝ 43000 անդամ (այսինքն՝ երկրի չափահաս բնակչության 1,5 %-ը):[1]

1940-1945 թվականներին կուսակցությունը, կարելի է ասել, դարձավ գերմանական օկուպացիոն ուժերի՝ Նորվեգիայի ղեկավար մարմինը: 1940 թվականի սեպտեմբերի 25-ին գերմանական ռեիխսկոմիսար Յոզեֆ Տերբովենը «Ազգային միասնությունը» հայտարարեց Նորվեգիայի միակ օրինական քաղաքական ուժը: Գերմանական ուժերի կողմից Նորվեգիայի օկուպացիայի ընթացքում «Ազգային միասնություն» կուսակցության առաջնորդ Վիդքուն Քվիսլինգը զբաղեցրեց Նորվեգիայի վարչապետի, այնուհետև նախագահ-նախարարի պաշտոն:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում գերմանացիների նահանջից և պարտությունից հետո հակահիտլերյան երկրների զորքերը մտան Նորվեգիա: 1945 թվականի մայիսի 8-ին «Ազգային միասնություն» կուսակցության առաջնորդները, այդ թվում՝ Քվիսլինգը, ձերբակալվեցին:

Կուսակցական բազմաթիվ անդամներ դատապարտվեցին տարբեր տարիների ազատազրկման, իսկ նրանց ղեկավար Վիդքուն Քվիսլինգը գնդակահարվեց Աքերսհուս ամրոցում:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Норвегия в годы Второй мировой войны // История Норвегии. М., 1980.(ռուս.)

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]