Թոմաս Մայն Ռիդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow.png  Տես նաև Ռիդ (այլ կիրառումներ) 
Թոմաս Մայն Ռիդ
Thomas Mayne Reid
Mayne Reid.jpg
գրող
Անունը Թոմաս Մայն Ռիդ
Բնօրինակ
անունը
Thomas Mayne Reid
Ծնվել է ապրիլի 4 1818
Ծննդավայր Բալիրոնի
(Իռլանդիա)
Մահացել է հոկտեմբերի 22 1883
Մահվան վայր Լոնդոն, (Մեծ Բրիտանիա)
Ազգություն անգլիացի
Գրքեր "Անգլուխ ձիավորը",

"Սեմինոլների առաջնորդ Օցեոլան"

Թոմաս Մայն Ռիդ (անգլ.՝ Thomas Mayne Reid; ապրիլի 4 1818 - հոկտեմբերի 22 1883), անգլիացի գրող, արկածային գրքերի հեղինակ։ Մայն Ռիդը ծնվել է 1818 թ. ապրիլի 4-ին քահանայի ընտանիքում։ Սովորել է Բելֆաստի քոլեջում, որտեղ ստացել է բարձր գնահատականներ մաթեմատիկայից։ 1840 թ. նա մեկնում է Ամերիկա, փնտրելու արկածներ՝ ծանոթանում է այնտեղի հնդիկների կյանքին, կատարում որսորդություններ։ Եվ այնտեղ իր ապրած արկածները օգնում են իրեն հետագայում ստեղծագործելու։ 1846-1848 թթ. Մայն Ռիդը մասնակցությունն է ունեցել մեքսիկական պատերազմին։ Այս իրադարձությունը նա հրատարակել է իր առաջին վեպում։ Պատերազմում նա ստանում է ծանր հարված իր ոտքին, որն էլ անհանգստացնում է իրեն ողջ կյանքի ընթացքում և արդեն իր ծեր հասակում բերում է հաշվանդամության։ Նա նույնիսկ չէր կարող առանց ձեռնափայտի շարժվել։ 1848 թ. Մայն Ռիդը դուրս է գալիս զորականի կազմից և վերադառնում է Եվրոպա։ Նրա առաջին վեպը Ամերիկյան պարտիզաններն է, որը հրատարակվել է 1850 թ. և որը նկարագրում է այն իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունեցել մեքսիակական պատերազմի ժամանակ։ Հաջորդ իր 10 տարիների ընթացքում դուրս են եկել իր լավագույն վեպերը՝ "Scalphunters", "The Quadroon", "Սեմինոլների առաջնորդ Օցեոլան" և այլն։ 33 տարեկան հասակում կապիտանը որոշում է ամուսնանալ։ Նրա կինն է դառնում 15 ամյա մի աղջնակ, անգլիական արիստոկրատ ընտանիքից։ Որից հետո նա ևս մեկ անգամ մեկնում է Ամերիկա և այստեղ էլ անց է կացնում իր երիտասարդությունը։ 1860-ական թթ. սկսվում է պատերազմ Հյուսիային և Հարավային Ամերիկայի միջև։ Մայն Ռիդը անցնում է Հյուսիսային Ամերկայի կողմը։ Այսպիսով 3 տաի անց գրողը կնոջ հետ ընդմիշտ վերադառնում է Անգլիա։ Ձեռք բերելով հանրաճանաչություն, Մայն Ռիդը ստեղծագործում է գիտահանրական հանրաճանաչ գրքեր երիտասարդության համար։ Միևնույն ժամանակ նա տառապում էր ֆիզիկական և նյարդային խանգարումներով և 1883 թ. մահանում է։

Հետաքրքիր փաստեր կյանքից[խմբագրել]

Մայն Ռիդը սկսել է ստեղծագործել 1942 թ. աշնանից։ Առաջին իր բանաստեղծությունները հրատարակվել են թերթերում։ Բացի բանաստեղծություններից և պատմվածքներից, գրել է նաև պիեսներ։ Իր առաջին պիեսը "Սիրո նահատակ"-ն է, որը բեմադրվել է Անգլիայի թատրոններում։ Մայն Ռիդի ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել և դրանք նունիսկ հետաքրքրել է հանրաճանաչ գրողների, ինչպիսիք են՝ Ռոբերտ Լուիսը, Ստիվենսոնը և ուրիշներ։ Նրա ստեղծագործություններով հետաքրքրվել է նաև Ջեկ Լոնդոնը։ Մայն Ռիդի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ֆրանսերեն, գերմաներեն, իտալերեն, շվեդերեն, ռուսերեն, հայերեն և այլ լեզուներով։

Անունը[խմբագրել]

Կնունքի ժամանակ ապագա գրողը ստացել է Թոմաս Մայն անունը, ի հիշատակ մեծ պապի։ Հետագայում հոր հետ, որը կրում էր նույն անունը, չխառնելու համար սկսեցին կոչել միայն երկրորդ անունով։ Անգլերեն անունը գրվում է «Thomas Mayne Reid», որը պետք է կարդացվեր «Թոմաս Մեյն Ռիդ», բայց ռուսական հրատարակությունում սխալ է գրվել և արմատացել է «Մայն» ձևը։ Հայերենն էլ օգտագործել է այդ տարբերակը։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել]

1840-ական թվականներին[խմբագրել]

  • 1849 - Զինվորական կյանք կամ թեթև հետևակային սպայի արկածները

1850-ական թվականներին[խմբագրել]

  • 1850 - Ազատ հրաձիգները
  • 1851 - Գանգամաշկի որսորդները
  • 1852 - Տնակ անապատում
  • 1853 - Սպիտակ բիզոնի որոնումները
  • 1854 - Հուդզոնի ծովածոցը
  • 1854 - Աքսորվածները անտառում
  • 1855 - Որսորդական տոն
  • 1855 - Սպիտակ առաջնորդը
  • 1855 - Հարավային Աֆրիկայի թավուտներում կամ բորի և իր ընտանիքի արկածները
  • 1856 - Վայրի կյանք կամ արկածներ սահմանում. Պատմություն տեխասյան առաջին օրերի մասին
  • 1856 - Երիտասարդ որսորդները կամ Պատմություն հարավային արկածների մասին
  • 1856 - Քվարտերոնուհին
  • 1857 - Պատերազմի արահետ
  • 1858 - Բույսերի որսորդները
  • 1858 - Ծովում
  • 1859 - Սեմինոլների առաջնորդ Օցեոլան
  • 1859 - Ջրային գայլուկը

1860-ական թվականներ[խմբագրել]

  • 1860 - Արտասովոր մարդիկ, մարդկային էկզոտիկ ռասայի հանրամատչելի նկարագություն
  • 1860 - Ռեյնջերների բնափայտը
  • 1861 - Խիզախ որսորդը
  • 1861 - Ժակ Դեպար
  • 1861 - Արջ որսացողները
  • 1862 - Մարոններ
  • 1863 - Կրոկետ
  • 1864 - Սողուկները ժայռերին
  • 1864 - Կորուսյալները օվկիանոսում
  • 1864 - Սպիտակ ձեռնոցը
  • 1865 - Երիտասարդ անազատները
  • 1856 - Անգլուխ ձիավորը
  • 1866 - Բոնդալերո կամ Հարսանիք լեռներում
  • 1866 - Ջրային անապատ
  • 1867 - Չորքոտանիներ, ո՞վ են նրանք և որտե՞ղ են ապրում
  • 1867 - Ընձուղտների որսորդները
  • 1867 - Գվերիլյասների առաջնորդը
  • 1868 - Կին աղջիկը
  • 1868 - Սատանայի կղզին
  • 1868 - Անօգնական ձեռքը
  • 1868 - Երկնագույն Դիքը
  • 1869 - Սպիտակ հնդկուհին

1870-ական թվականներին[խմբագրել]

  • 1870 - Բորնեոյի թավուտներում կամ Կորած նավաբեկյալների արկածները
  • 1871 - Ճգնարան
  • 1872 - Ճակատագրի մատը
  • 1873 - Կուբացի հերոս կամ Հիասքանչ Կրեոլը. Դրվագ Կուբայի հեղափոխությունից
  • 1873 - Մահացու կրակոց
  • 1876 - Կսկիծի ազդանշան
  • 1877 - Գվեն Ուին. Սիրավեպ Ուայ գետի հովտում
  • 1877 - Սև մուստանգերը
  • 1879 - Գաուչո Գասպարը
  • 1879 - Լճերի թագուհին

1880-ական թվականներին[խմբագրել]

  • 1881 - Ամերիկացի պարտիզաններ
  • 1881 - Լեվիաֆան որսացողները
  • 1882 - Մոռացված սարը

Հետմահու հրատարակված[խմբագրել]

  • 1883 - Տրասնվաալի գաղթականները
  • 1884 - Հրո երկիր
  • 1885 - Խոցված սիրտը և ուրիշ պատմվածքներ
  •  ? - Ծառ-որոգայթը և ուրիշ պատմվածքներ
  •  ? - Ուրվականը դարպասի մոտ
  • 1888 - Առանց գթության
  • 1889 - Բնագետը Սիլուրիայում
  • 1890 - Հանրաճանաչ արկածային վիպակներ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Commons-logo.svg