Ջեկ Լոնդոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Ջեկ Լոնդոն
Jack London

Jack London young.jpg

Ծնվել է Ջոն Գրիֆֆիտ Չեյնի
հունվարի 12 1876
Սան-Ֆրանցիսկո
(Կալիֆորնիա)
Մահացել է նոյեմբերի 22 1916
Գլեն-Էլլեն
(Կալիֆորնիա)
Մասնագիտություն գրող
Ազգություն ամերիկացի
Գրական ոճեր "Արկածային"
Ուշագրավ աշխատանք(ներ) "Սպիտակ Ժանիքը"
Ստորագրություն Jack London Signature.svg
Վիքիպահեստ Ջեկ Լոնդոն
Ջեկ Լոնդոն Վիքիքաղվածքում
Ջեկ Լոնդոն Վիքիդարանում
Վեբկայք jacklondon.com

Ջոն Գրիֆֆիտ "Ջեկ" Լոնդոն (իրական անունը՝ Ջոն Գրիֆֆիտ Չեյնի, 1876 հունվարի 12 - 1916 նոյեմբերի 22) ամերիկացի հեղինակ, լրագրող և հասարակական գործիչ։ Հայտնի ստեղծագործություններից են «Նախնիների կանչը», «Սպիտակ Ժանիքը», Քլոնդայկի և Ոսկե տենդի մասին պատմվածքները։

Նա պրոֆմիությունների, սոցիալիզմի և բանվորության վառ կողմնակիցներից էր և գրել է այդ թեմաներին նվիրված մի քանի մեծ գործեր, որպիսիք են «Երկաթե կրունկ» մռայլ վեպը և «Անդունդի մարդիկ» գիտահանրամատչելի բացահայտումը։

Ստեղծագործությունները[խմբագրել]

Ջեկ Լոնդոնը (իսկական անուն-ազգանունը` Ջոն Գրիֆիթ) ծանր մանկություն է ունեցել. ստիպված թողել է ուսումը և աշխատել լրագրավաճառ, գործարանի բանվոր, նավաստի, լվացքատան արդուկող, հնոցապան։ Ապագա գրողը կրթվել է կյանքի համալսարանում, որն էլ հետագայում նրան օգնել է ներկայացնելու իրականության տարբեր բնագավառներ, կերտելու տարբեր խավերի մարդկանց համոզիչ կերպարներ։ 1897 թ-ին, երբ Ալյասկայում ոսկի է հայտնաբերվել, շատերի նման, «ոսկու տենդով» բռնված, հյուսիս է մեկնել նաև սկսնակ գրող Ջեկ Լոնդոնը։ Նրան այնտեղ հարստանալ չի հաջողվել, բայց փոխարենը ստեղծագործելու համար հարուստ նյութ է կուտակել։ 1899 թ-ից հրատարակել է պատմվածքներ, որոնք այնուհետև զետեղվել են «Գայլի որդին» (1900 թ.), «Նրա նախնիների աստվածը» (1901 թ.), «Սառնամանիքի զավակները» (1902 թ.) և այլ ժողովածուներում։ Հյուսիսի թեմայով են ստեղծվել նաև «Ձյուների դուստրը» (1902 թ.) վեպը, «Նախնիների կանչը» (1903 թ.) և «Սպիտակ ժանիք» (1906 թ.) վիպակները։ Սառցապատ, գերանակապ տներով բնակավայրեր, սարսափելի սառնամանիք, բևեռային երկար գիշերներ, վիճաբանություններ, որտեղ հաղթում է ամենաուժեղը, մահացու վտանգներով լի կյանք. այսպիսի պայմաններում էին ապրում ու մաքառում այս երկերի հերոսները՝ սպիտակամորթ ոսկեխույզներն ու բնիկ հնդկացիները։ Լոնդոնի հերոսները խիզախ անհատներ են, որոնց բնավորությունները ձևավորվում ու կոփվում են բնության արհավիրքների դեմ պայքարում։ Նրա այդ շրջանի գործերի գլխավոր թեման ոչ թե պայքարն էր ոսկու համար, այլ մարդու մեջ մարդկայինը, կյանքի նկատմամբ սերը պահելու ձգտումը։ Լոնդոնի լավագույն ստեղծագործություններից է «Մարտին Իդեն» (1909 թ.) վեպը, որտեղ պատկերված է տաղանդավոր արվեստագետի ճակատագիրը նյութապաշտ իրականության մեջ։ Լոնդոնի երկերում կյանքի օրենքները դաժան են, բայց և արդարացի։ Դժբախտությունը վրա է հասնում այն ժամանակ, երբ մարդն անտեսում է այդ օրենքները, հարստանում ու դառնում է ագահ, ձգտում է՜լ ավելի հարըստանալու՝ ոտնահարելով ամեն ինչ։ Այդ թեման արծարծել է նաև «Ժամանակը չի սպասում» (1910 թ.), «Երկաթե կրունկ» (1912 թ.), «Լուսնի հովիտը» (1913 թ.), «Մեծ տան փոքրիկ տիրուհին» (1916 թ.) վեպերում։ Լոնդոնի գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով, մեծ մասն էկրանավորվել է։ Գրողի երկերը 12 հատորով լույս են տեսել նաև հայերեն՝ 1965–75 թթ-ին։

Վեպեր և վիպակներ[խմբագրել]

  • Ձյուների դուստրը (A Daughter of the Snows, 1902)
  • Ճանապարհորդություն Շլացուցիչով (The Cruise of the Dazzler, 1902)
  • Նախնիների կանչը (The Call of the Wild, 1903)
  • Կեմփթոն Ուեյսի նամակը (The Kempton-Wace Letters, 1903)
  • Ծովագայլը (The Sea-Wolf, 1904)
  • Խաղը (The Game, 1905)
  • Սպիտակ Ժանիքը (White Fang, 1906)
  • Ադամից առաջ (Before Adam, 1907)
  • Երկաթե կրունկ (The Iron Heel, 1908)
  • Մարտին Իդեն (Martin Eden, 1909)
  • Ժամանամը չի սպասում (Burning Daylight, 1910)
  • Արկած (Adventure, 1911)
  • Կարմիր համաճարակ (The Scarlet Plague, 1912)
  • Արևի որդին (A Son of the Sun, 1912)
  • Վայրագ գազանը (The Abysmal Brute, 1913)
  • Լուսնի հովիտը (The Valley of the Moon, 1913)
  • Ապստամբություն Էլսինորում (The Mutiny of the Elsinore, 1914)
  • Միջաստղային թափառականը (The Star Rover, 1915)
  • Մեծ տան փոքրի տիրուհին (The Little Lady of the Big House, 1916)
  • Կղզիաբնակ Ջերրին (Jerry of the Islands, 1917)
  • Ջերիի եղբայր Մայքլը (Michael, Brother of Jerry, 1917)
  • Երեքի սիրտը (Hearts of Three, 1920)

Պատմավածքների ժողովածուներ[խմբագրել]

Ջեկ Լոնդոնը գրել է ավելի քան 200 պատմվածքներ, որոնք ներառնվել են 16 ժողովածուներում.

  • Գայլի որդին (Son of the Wolf, 1900)
  • Նրա հայրերի փախուստը (The God of His Fathers, 1901)
  • Սառույցի երեխաները (Children of the Frost, 1902)
  • Տղամարդկային հավատարմություն (The Faith of Men, 1904)
  • Լուսնադեմը (Moon-face, 1906)
  • Կյանքի սերը (Love of Life, 1907)
  • Ծովային պահեկի պատմածները (Tales of the Fish Patrol, 1906)
  • Դեմքը կորցրած մարդը (Lost Face, 1910)
  • Հարավային ծովերի պատմվածքները (South Sea Tales, 1911) Рассказы южных морей
  • Երբ աստվածները ծիծաղում են (When God Laughs, 1911)
  • Հպարտության տաճարը (The House of Pride, 1912)
  • Սմոք Բելյու (Smoke Bellew, 1912)
  • Արևի որդին (A Son of the Sun, 1912)
  • Գիշերվա ծնունդը (The Night Born, 1913)
  • Ուժեղների ուժը (The Strength of the Strong, 1914)
  • Թասմանի կրիաները (The Turtles of Tasman, 1916)