Գիզայի բուրգեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մեմֆիսը և դրա Նեկրոպոլը - Բուրգերի դաշտերը Գիզայից մինչև Դահշուր
*
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգություն

Գիզայի բուրգերը
Երկիր Եգիպտոս Եգիպտոս
Տիպ Մշակութային
Չափանիշներ i, iii, vi
Ցանկ ՅՈՒՆԵՍԿՕ֊ի ցանկ
Աշխարհամաս** Արաբական երկրներ
Ընդգրկման պատմություն
Ընդգրկում 1979  (3-րդ նստաշրջան)
Համար 86
* Անվանումը պաշտոնական անգլերեն ցանկում
** Երկրամասը ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դասակարգման
Portal.svg
Համաշխարհային ժառանգություն


ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դրոշը ՅՈւՆԵՍԿՕՀամաշխարհային ժառանգություն , օբյեկտ № 86
ռուս..անգլ..ֆր.

Բուրգերի համալիր Գիզայում, Հին Եգիպտոսի հուշարձանների համալիր, որը գտնվում է Գիզա սարահարթում, Կահիրե քաղաքի արվարձանում։ Գիզայի համալիրը գտնվում է մոտավորապես 8 կմ հեռավորության վրա Նեղոսի վրա գտնվող հին Գիզա քաղաքից դեպի անապատի կենտոնը և մոտավորապես 25 կմ դեպի հարավ-արևմուտք Կահիրե քաղաքի կենտրոնից։ Գիզայի համալիրի Քեոփսի բուրգը հին աշխարհի յոթ հրաշալիքներից միակն է, որը հասել է մինչև մեր օրերը։ Հին աշխարհից մարդկությանը հասցեագրված յոթ հրաշալիքներից են եգիպտական հինավուրց բուրգերը՝ ճամփորդներին ապշեցնող այդ արհեստական սարերը, Եգիպտոսի՝ հնադարում ապրած թագավորների դամբարանները։ Կահիրեից հարավ-արևմուտք՝ մինչև Ֆայումի օազիս ձգվող բուրգերը, թվում է, հառնում են կիզանուտ անապատի ավազներից՝ ճնշելով մարդուն իրենց վիթխարի չափերով։ Արդեն հինգ հազար տարի է կանգնած է բուրգերից ամենամեծը՝ Քեոփս փարավոնի դամբարանը՝ հարյուր քառասունյոթ մետր բարձրությամբ, յուրաքանչյուր կողքի երկարությունը երկու հարյուր երեսուներեք մետր։ Ըստ հնէաբանների մանրազննին հաշվումների՝ բուրգը կառուցելու համար գործածվել է երկու միլիոն երեք հարյուր հազար կրաքարային խոշոր զանգված՝ ամեն մեկի կշիռը երկու տոննայից ավելի։ Զանգվածեղ ժայռաբեկորները այնպես վարպետորեն են դրված միմյանց վրա, որ դրանց արանքն անհնար է դանակի շեղբ մտցնել։ Անհավատալի է քարտաշների և հղկողների աշխատանքի ճշգրտությունը, եթե նկատի ունենաք, որ բուրգերը կառուցվել են ընդամենը քարե գործիքներով։ Հին Եգիպտոսում ովքեր ցանկանում էին խոնարհվել մեռած փարավոնին, կարող էին այցելել հոգեհանգստի տաճարը՝ հանգուցյալի դահլիճ-ընդունարանը՝ հղկված գրանիտյա ուղղանկյուն սյուներով, հայելու նման փայլփլուն պատերով ու հատակով։ Լույսն ընկնում էր առաստաղի ձվաձև անցքերից՝ դահլիճում ստեղծելով խորհրդավոր կիսամութ։ Թագավորի մարմինը փտելուց պահպանելու համար զմռսում էին։ Նրա ձախ կողքին եթովպական քարե կտրիչով զգուշորեն կտրվածք էին անում, հանում լյարդը, աղիքները, փայծաղը։ Զանազան լուծիչներով տարրալուծում էին ուղեղը։ Ապա ամբողջ մարմինը պարուրելով հոտավետ ձյութով՝ օծայուղում էին կնդրուկով, լցնում քաղցրաբույր քսուքներ և սոսնձապատում։ Հետո փարավոնի զմռսված մարմինը զուգում-զարդարում էին, զգեստավորում շքեղ բանվածքներով, դնում կեղծամ, ոսկեզօծում եղունգները, ակնակապիճներում զետեղում փղոսկրյա կամ բյուրեղապակյա աչքեր։ Այս կերպ էր պատրաստվում մումիան։ Վերջում հոգ էին տանում, որ հանգուցյալը հանդերձյալ կյանքում ապահովված լինի արդուզարդով, անոթներով, ըմպանակներով, կառքով։

Գիզա սարահարթի քարտեզը[խմբագրել]

Գիզա սարահարթում հայտնաբերված են չորս գլխավոր գերեզմանոցներ՝ գերեզմանոց արևմուտքում, արևելքում, հարավում և կենտրոնական մասում։

Giza pyramid complex (multilingual map).svg 1. Քեոփսի բուրգը

2. Քեֆրենի բուրգը
3. Միկերինի բուրգը
4. Քեֆրենի թաղման տաճար
5. Թաղման տաճար
6. Ուղեկցող բուրգ
7. Քեֆրենի տաճարը դաշտավայրում
8. Միկերինի տաճարը դաշտավայրում
9. Հետեպհերսես I թագուհու դամբարանը
10. Խենտկաուս I թագուհու բուրգը
11. Թագուհիների բուրգերը
12. Մաստաբաները
13. Մեծ սֆինքսը
14. Սֆինքսի տաճարը
15. Հեմիունուի դամբարանը
16. Բուրգերի ուսումնասիրման կենտրոն
17. Տոմսարկղ

18. Փոսեր, որտեղ գտել են Արևային նավակները
19. Նոր ճանապարհ
20. Ժայռում կտրած դամբարաններ
21. Արհեստավորների գյուղ
22. Կահիրե
23. Նազլեթ էլ Սամման գյուղը
24. Թաղմա ճանապարհ
25. Միկերինի քարհանքը
26. Ժամանակակից գերեզմանոց
27. Դեպի հարավ ժայռում կտրած դամբարաններ
28. Ցանկապատ
29. Ժայռում կտրած մաստաբներ և դամբարաններ
30. Արևմտյան գերեզմանոց
31. Արևելյան գերեզմանոց
32. Մաստաբների գոտին կենտրոնում և ժայռում կտրած դամբարանները

Տես նաև[խմբագրել]

հղումներ[խմբագրել]