Հայկ (համաստեղություն)
-
Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Հայկ
 |
Այս հոդվածը տեղեկատվական աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
| Համաստեղություն | |
| Լատիներեն անվանում | Orion |
|---|---|
| Հապավում | Ori |
| Ուղղակի ծագում | 5 |
| Հակում | +5 |
| Հիմնական աստղեր | 7 |
| Բայեր/Ֆլեմստիդ աստղեր |
81 |
| Ճանաչված մոլորակներով աստղեր |
2 |
| Պայծառ աստղեր | 8 |
| Ամենապայծառ աստղ | Ռիգել (β Orionis) (0.12մ) |
| Ամենամոտիկ աստղ | GJ 3379 (17.1 լտ) |
| Ասուպային հոսքեր | Օրիոնիդներ Chi Orionids |
| Հարևան համաստեղությունները |
Երկվորյակներ Ցուլ Էրիդան Նապաստակ Միաեղջյուր |
| Տեսանելի է +85° և −75°. լայնությունների միջև: Ամենատեսանելին է հունվար ամսում ժամը 21:00-ին (երեկոյան 9-ին):  |
|
Հայկ կամ Օրիոնը (լատիներեն՝ Orion) համաստեղություն է՝ Ցուլ, Երկվորյակներ, Միաեղջյուր, Նապաստակ, Էրիդան համաստեղությունների միջև։
Ամենապայծառ աստղերը 0,1 (Ռիգել), 0,3-1,2 (Բետելգեյզե), 1,6 (Բելլատրիքս) տեսանելի աստղային մեծության են։ Համաստեղության երեք աստղերը կազմում են նրա «գոտին», որին հայերն անվանել են Շամփուրք Հայկի, Քար ու կշեռք։ Համաստեղությունում է գտնվում անզեն աչքով տեսանելի Մեծ միգամածությունը (գազափոշային ամենախոշոր ամպերից մեկը), որն ամենամոտն է Արեգակնային համակարգին։ Համաստեղությունում կան մեծ թվով փոփոխական աստղեր և կրկնակի աստղեր։ Դիտումների համար բարենպաստ են նոյեմբեր – հունվար ամիսները։
Պատմություն [խմբագրել]
Ըստ հին հունական լեգենդներից մեկի` Օրիոնը ծովերի աստված Պոսեյդոնի որդին է, որի տարերքը եղել է որսորդությունը: Մի անգամ այնպես է պատահում, որ որսի թեժ պահին նա անխտիր ոչնչացնում է բոլոր գազաններին: Որսի աստվածուհի Արտեմիսը, ցանկանալով փրկել մնացած գազաններին, Օրիոնի մոտ է ուղարկում Կարիճին, որի խայթոցից էլ նա մահանում է: Իսկ քանի որ նա արել էր նաև բարի գործեր` ոչնչացնելով գիշատիչներին, ապա բարձրացվում է երկինք ու դասվում համաստեղությունների շարքը:
Անվանումը [խմբագրել]
Հայերն Օրիոն համաստեղությունը կոչել են Հայկ` մեր անվանադիր նահապետի անվամբ:
|
|||||
