Գանգես

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գանգես
गङ्गा
վաղորդյան մշուշ Գանգես գետի վրա
վաղորդյան մշուշ Գանգես գետի վրա
Map commune FR insee code 34111.png
Բնութագիր
Երկարություն 2700 կմ
Ավազանի մակերես 1 060 000 կմ2
Ջրի ծախս 12 հազար մ3
 · Բարձրություն 449 մ
Տեղակայում
Երկիր Հնդկաստան Հնդկաստան
Բանգլադեշ Բանգլադեշ
Գետը Վիքիպահեստում

Գանգես[1] - գետ Հնդկաստանում և Բանգլադեշում։ Սկիզբ է առնում Հիմալայներից երկու օժանդակով՝ Բհագիրաթխի (աջը) և Ալակնանդա (ձախը), հոսում Ինդոս-Գանգեսյան հարթավայրի արևելյան մասով, թափվում Հնդկական օվկիանոսի Բենգալյան ծոցը` Բրահմապուտրայի հետ միասին առաջացնելով վիթխարի դելտա (ավելի քան 80 հազար կմ քառակուսի)։ Երկարությունը շուրջ 2700 կմ. նավարկելի է 1450 կմ (մինչև Հիմալայների ստորոտները)։ Գանգեսի ափին են Իլահաբադ, Վարանասի, Պատնա քաղաքները։ Դելտայում է Կալկաթա ծովային նավահանգիստը։

Անվանման այս ձևը առաջացել է գետին հնդիկների տված Գանգա անվանումից, որը սանսկրիտերեն և ժամանակակից հինդի լեզվով բառացի նշանակում է «գետ»։ Հնդիկները մեծարանքով գետն անվանում են «մայր Գանգա», պաշտում են այն որպես սուրբ գետ (նրանց հավատով գետն ունի կենսատու ուժ). գետի ափերին կան կրոնական ուխտագնացության վայրեր։[2]

Գանգեսը մշակույթում[խմբագրել]

Գանգեսը լեգենդներում և առասպելներում[խմբագրել]

Հնդկական «Ռամայանա» էպոսում կա մի ավանդություն, որի համաձայն Գանգեսը իբր սկիզբ է առնում երկնքում, որտեղից Բրահմայի ողորմածությամբ իջնում է Հիմալայներ և ապա հոսում Հնդկաստանով։

Ըստ հնդկական մեկ այլ ավանդության՝ նրա պահապանն է Շիվան, մարմնավորված սառցե սյունում։[3]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ "Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում", Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք, 51։ ISBN 99941-56-03-9։ 
  2. Հ, Ղ Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս», էջ 103։ 
  3. Կ. Ավետիսյան (1964)։ Արևելքի մարգարիտը։ Երևան: Հայպետհրատ, էջ 67։