Ֆրիբուր (քաղաք)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Ֆրիբուր
ֆր.՝ Fribourg
շվեյց. գերմ.՝ Freiburg
Զինանշան
City of Fribourg-coat of arms.svg

Panorama Fribourg 107.JPG
Կոորդինատներ: 46°48′0″ հս․ լ. 7°9′0″ ավ. ե. / 46.80000° հս․. լ. 7.15000° ավ. ե. / 46.80000; 7.15000
ԵրկիրՇվեյցարիա Շվեյցարիա
Հիմնադրված է1157 թ.
Մակերես9,28 կմ²
ԲԾՄ587 մետր
Պաշտոնական լեզուֆրանսերեն և գերմաներեն
Բնակչություն38 829 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2016)[1]
Հեռախոսային կոդ026
Փոստային ինդեքսներ1700–1709
Ավտոմոբիլային կոդFR
Պաշտոնական կայքville-fribourg.ch
##Ֆրիբուր (քաղաք) (Շվեյցարիա)
Red pog.png

Ֆրիբուր (ֆր.՝ Fribourg) կամ Ֆրայբուրգ (գերմ.՝ Freiburg), քաղաք Շվեյցարիայի արևմուտքում, նույնանուն կանտոնի մայրաքաղաքն է: Գտնվում է Շվեյցարական բարձրավանդակի հարավարևմտյան մասում, Զանե (գերմ.՝ Saane, ֆր.՝ Sarine) գետի ափերին, սահմանակցում է Ֆրիբուրգյան Ալպերին: Զբաղեցնում է 9.3 քառակուսի կիլոմետր տարածք: Շվեյցարիայի բազմալեզու բնակավայրերից է. բնակչության մոտավորապես 58 %-ը խոսում է ֆրանսերեն, 22 %-ը՝ գերմաներեն, 5 %-ը՝ իտալերեն: 2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով քաղաքում ապրում էր 38,521 մարդ, որոնց 31.9%-ը օտարերկրացիներ էին[2]: Ընդ որում՝ բնակչության շուրջ 25 տոկոսը կազմում էին Ֆրիբուրի համալսարանի ուսանողները: 2000–ից 2010 թվականներն ընկած տասնամյակում բնակչության թվաքանակն ավելացել է 8.3%-ով: Ընդսմին՝ միգրացիան կազմել է 8.1%, ծնունդներն ու մահերը՝ 0.9%[3]:

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները[4]

Պատմամշակութային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆրիբուրի 67 տեսարժան վայրեր ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում[5]: Դրանց թվում են Մեգրոժ աբբայության վանքն իր գրադարանով, նախկին ավգուստինյան վանքը, Սեն Ժան եկեղեցին, Աստվածամոր բազիլիկը, Saint-Nicolas et Trésor տաճարը, որ կառուցվել է 1283- 1490թվականների միջակայքում, ունի 76 մետր բարձրությամբ աշտարակ, պատկերազարդված է Հանս Ֆրիսի որմնանկարներով, Յուզեֆ Մեխոֆերի, Ալֆրեդ Մանեսիեի վիտրաժներով... Աշխարհիկ կառույցներից հիշատակման են արժանի մի շարք ամրոցներ, քաղաքի հին հյուրանոցները, Villars ընկերության շոկոլադի ֆաբրիկայի համալիրը, Նոյվիլ - Սեն Պիեռ ճոպանուղին, Մոտտա լողավազանը, Բուրժուաների հիվանդանոցը...

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանի ֆրիբուրցիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Պետրուս Կանիսիուս, 1699
Յան Բուրգկնեխտ
Ուրս Շվալեր, 2007
  • Հանս Ֆրիս (մոտ.1465 – մոտ.1523) - նկարիչ
  • Պետրուս Կանիսիուս (1521–1597) - հոլանդացի կաթոլիկ քահանա, 1577-1597 թթ. ապրել է Ֆրիբուրում, հիմնել ճիզվիտական Սեն Միշել քոլեջը, որի հիման վրա հետագայում ձևավորվել է Ֆրիբուրի համալսարանը
  • Հանս Գինգ (16-րդ դար) - քանդակագործ
  • Ժան Բատիստ Ժիրար (1765–1850) - ֆրանցիսկյան վանական, մանկավարժ[6]
  • Լուիս Ագասիս (1807–1873) - կենսաբան, երկրաբան, սառցագետ[7] [8]
  • Յոհանես Բապստ (1815-1887) - ճիզվիտ միսիոներ, ամերիկյա Բոստոնի քոլեջի առաջին նախագահ[9]
  • Յան Բուրգկնեխտ (1902–1964) - քաղաքական գործիչ, ֆրիբուրի քաղաքապետ 1950–1959 թթ. և Շվեյցարիայի Դաշնային խորհրդի անդամ 1959–1962 թթ.
  • Աննի Ֆրիդ Լինգստադ (ծնվ. 1945) - շվեդական հանրահայտ ABBA երաժշտախմբի նախկին անդամ
  • Ուրս Շվալեր (ծնվ. 1952) - քաղաքական գործիչ, 2003 թվականից Շվեյցարիայի նահանգների խորհրդում Ֆրիբուրի կանտոնի ներկայացուցիչ
  • Դանիել Վասելլա (ծնվ. 1953) - բժշկական գիտությունների դոկտոր, դեղագործական Novartis ֆիրմայի հիմնադիր և ղեկավար
  • Միա Էգերտեր (ծնվ. 1976) - երաժիշտ, մոդել, դերասանուհի[10]
  • The Young Gods (հիմնվել է 1985 թ.) - ռոք երաժշտախումբ
  • 20-րդ դարի սկզբներին Ֆրիբուրի համալսարանում սովորել, հետագայում դասախոսել, ապա նաև ղեկավարել է ազգությամբ լեհ փիլիսոփա Յոզեֆ Մարիա Բոխենսկին:

Մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարեկենդանին նախորդող շաբաթ օրը քաղաքում կառնավալ է կազմակերպվում կառնավալ:

1980 թվականից Ֆրիբուրում անց է կացվում միջազգային ամենամյա կինոփառատոն միջազգային կինոփառատոն:

  • Քաղաքի կարևոր պատմագիտամշակութային օջախներից է առաջին տպագրիչի՝ Գուտենբերգի թանգարանը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.pxweb.bfs.admin.ch/pxweb/fr/px-x-0102020000_201/-/px-x-0102020000_201.px/table/tableViewLayout2/?rxid=9a52a03c-8cf7-4997-8cb2-3c71a303b8a5FSO.
  2. Swiss Federal Statistical Office – Superweb database – Gemeinde Statistics 1981–2008 Archived 28 June 2010 at the Wayback Machine. (գերմ.) accessed 19 June 2010
  3. Swiss Federal Statistical Office Archived 5 January 2016 at the Wayback Machine. accessed 1 December 2011
  4. 4,0 4,1 Կաղապար:HDS
  5. «Kantonsliste A-Objekte»։ KGS Inventar (German)։ Federal Office of Civil Protection։ 2009։ Արխիվացված է օրիգինալից 28 June 2010-ին։ Վերցված է 25 April 2011 
  6. 1911 Encyclopædia Britannica, Volume 12, Girard, Jean Baptiste retrieved 24 November 2018
  7. Who Was Who in America, Historical Volume, 1607-1896։ Marquis Who's Who։ 1967 
  8. 1911 Encyclopædia Britannica, Volume 1, Agassiz, Jean Louis Rodolphe retrieved 24 November 2018
  9. Catholic Encyclopedia (1913), Volume 2, John Bapst retrieved 24 November 2018
  10. IMDb Database retrieved 24 November 2018

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]