Օգյուստեն Տիերի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Օգյուստեն Տիերի
ֆր.՝ Augustin Thierry
Դիմանկար
Ծնվել էմայիսի 10, 1795(1795-05-10)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԲլուա[4]
Մահացել էմայիսի 22, 1856(1856-05-22)[1][3][5][…] (61 տարեկան)
Մահվան վայրՓարիզ, Ֆրանսիա[4]
ԳերեզմանՄոնպարնաս գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg Ֆրանսիա
ԿրթությունPensionnat normal?
Մասնագիտությունպատմաբան և գրող
ԱմուսինJulie Thierry?
Պարգևներ և
մրցանակներ
ԱնդամությունԱրձանագրությունների և բելետրիստիկայի ակադեմիա, Société des antiquaires de la Morinie?, Comité des travaux historiques et scientifiques, Société Franklin? և Բավարիական գիտությունների ակադեմիա
Commons-logo.svg Augustin Thierry Վիքիպահեստում

Օգյուստեն Տիերի (ֆր.՝ Augustin Thierry, մայիսի 10, 1795(1795-05-10)[1][2][3][…], Բլուա[4] - մայիսի 22, 1856(1856-05-22)[1][3][5][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[4]), ամբողջական անունը` Ժակ Նիկոլյա Օգյուստեն Տիերի (ֆր.՝ Jacques Nicolas Augustin Thierry), ֆրանսիացի պատմաբան, ֆրանսիական պատմագրության հիմնադիրներից: Վայելչագրության ակադեմիայի անդամ (1830): Ամադեյ Տիերիի ավագ եղբայրն է, որը նույնպես պատմաբան էր և որի վրա նա մեծ ազդեցություն է ունեցել:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմության նկատմամբ հետաքրքրությունը վաղ է արթնացել՝ Ֆրանսուա-Ռընե դը Շատոբրիանի և Վալտեր Սքոթի ազդեցության տակ[6]:

1813 թվականին բարձրագույն դպրոցն ավարտելուց հետո Օ. Տիերին մտերմացել է Կլոդ Անրի Սեն-Սիմոնի հետ և 1814-1817 թվականներին նրա մոտ քարտուղար աշխատել: Սեն-Սիմոնի և Տիերիի հարաբերություններն այնքան վստահալից էին, որ երիտասարդն իրեն անվանում էր (և իր գործերը ստորագրում) որպես նրա որդեգիր որդի[7]: Հիասթափվելով ուտոպիստական սոցիալիզմից՝ Տիերին լքել է իր ուսուցչին, սակայն 1817-1821 թվականների իր հոդվածներում սոցիալիստական գաղափարների ազդեցությունը դեռ զգալի է։ Այսպես, պատմական զարգացման էությունը Օ. Տիերին համարում էր երրորդ դասի՝ բուրժուազիայի, պրոլետարիատի և գյուղացիության համատեղ պայքարը առաջին երկու բարձրագույն դասերի դեմ։ Անցնելով Ֆրանսիայի միջնադարյան պատմության ուսումնասիրությանը՝ գիտնականն իր մշակած դասային (կամ դասակարգային) պայքարի տեսության տեսանկյունից դիտարկել է վաղ միջնադարում տեղի ունեցող Գալլիայի բնիկ հռոմեա-կելտական բնակչության պայքարը նվաճող ֆրանկների հետ։ Տիերին որպես հեղափոխական ժողովրդավարական գործընթաց էր դիտարկում գյուղացիական պատերազմը (Ժակերիա) և քաղաքային ապստամբությունը XII-XIV դարերում, առաջադեմ էր համարում քաղաքային մագիստրատների համագործակցությունը ֆրանսիական թագավորների հետ` սկսած Կապետինգների ժամանակներից ընդհուպ մինչև Լուի Արև արքայի ժամանակներ, որն ուղղված էր ֆեոդալական վերնախավի դեմ: Հենց այդ միության դադարեցումը, ըստ Օ. Տիերիի, պատճառ է դարձել Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությանը: Որպես հաստատում այն տեսության, ըստ որի Միջնադարում «դասային պայքարը» եղել է ռասսաների պայքար` Տիերին նաև ցույց է տալիս Անգլիայի պատմությունը նորմանդական նվաճումից հետո` որպես Բրիտանիայում ապրող և անգլոսաքսերի պետության մեջ գտնվող վիլլանների պայքարը Նորմանդիայի բնակիչների կողմից ներկայացված ազնվական խավի դեմ:

Լեզուն, որով գրված են Օ. Տիերիի ստեղծագործությունները, վառ են ու հյութալի: Մեծ նշանակություն է տվել գեղարվեստականությանը, իր ստեղծագործությունների ոճին: Գիտնականը մեծ նշանակություն է տվել պատմական աղբյուրների հետազոտությանը, օգտագործել է ժամանակագրություններ, ավանդություններ և լեգենդներ։ Ինչպես նշում է Սովետական մեծ հանրագիտաանը, պատմաբան Տիերիի գլխավոր խնդիրը անցյալի իրադարձությունները բնազդի օգնությամբ վերստեղծելն էր: 1830 թվականին կուրացել էր և կաթվածահար եղել[8]: 1830 թվականից Օ. Տիերին Արձանագրությունների ակադեմիայի անդամ էր: 1830 թվականի Հուլիսյան հեղափոխությունը գիտնականը հիացմունքով է ընդունե, սակայն 1848 թվականի Ֆրանսիական հեղափոխությունը, որը պայմանավորված էր հենց երրորդ դասի (բուրժուազիայի և պրոլետարիատի) ներսում հակասություններով, որը գիտնականը համարում էր «ամբողջական», դառը տարակուսանք է առաջացրել նրա մոտ և այն դիտարկել որպես պատմական թյուրիմացություն:

Երրորդ, ճնշված դասի պատմության ուսումնասիրության վերաբերյալ Օ. Տիերիի գիտական ստեղծագործությունը բարձր է գնահատվել Կարլ Մարքսի կողմից, որը ֆրանսիացի գիտնականին անվանել է «դասակարգային պայքարի հայր»[9]: Միևնույն ժամանակ, նա քննադատել է Տիերիի տեսակետները, մասնավորապես, այն բանի համար, որ վերջինս չի ճանաչել երրորդ դասի հակասությունները: Ֆրանսիացի գրաքննադատ Գյուստավ Պլանշը գրել է, որ նոր գաղափարների զարգացման մեջ «Անգլիայի նվաճման պատմության նշանակությունը» նորմանների համար զբաղեցնում է այն նույն տեղը, որն ունեցել է Պրոսպեր Մերիմեի «Կլարա Գասուլի թատրոնը» գրականության պատմության մեջ[10]։

Ստեղծագործական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Lettres sur l’histoire de France . («Նամակներ Ֆրանսիայի պատմության վերաբերյալ») Paris, 1827
  • Dix ans d'études historiques . («Տասը տարի պատմական աշխատանքների») Paris, 1834
  • Essay sur l’histoire de la formation et des progrès du Tiers État , («Երրորդ դասի ծագման պատմության և հաջողությունների փորձը») 1853
  • Рассказы о временах Меровингов = Récits des temps mérovingiens. — СПб.: Издание О. И. Бакста, 1864.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 Base Léonore (ֆր.)ministère de la Culture.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 GeneaStar
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Тьерри Огюстен // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 Pas L. v. Genealogics — 2003. — ed. size: 683713
  6. Французская Историография Первой Половины Xix В. Исторические Взгляды Сен-Симона. О. Тьерри И Буржуазно-Либеральная Школа Эпохи Реставрации
  7. Реизов Б. Французская романтическая историография, 1815-1830. — Изд-во Ленинградского ун-та, 1956. — 548 с.
  8. Французская Историография Первой Половины Xix В. Исторические Взгляды Сен-Симона. О. Тьерри И Буржуазно-Либеральная Школа Эпохи Реставрации
  9. А.М.Малеваный Классовая борьба в древнем мире. — Изд-во Казанского университета, 1987. — 118 с.
  10. Gustave Planche Portraits littéraires. — т. 1. — 1848. — С. 185—186.

Գրականության[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 187 CC BY-SA icon 80x15.png