Քրիստոֆեր Հանսթեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քրիստոֆեր Հանսթեն
Aasta Hansteen - Professor Christopher Hansteen - Nasjonalmuseet - NG.M.00288.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 26, 1784(1784-09-26)[1][2]
Քրիստիանիա, Նորվեգիա
Մահացել էապրիլի 11, 1873(1873-04-11)[1][3] (88 տարեկանում)
Քրիստիանիա, Նորվեգիա
ԳերեզմանOld Aker Cemetery
ՔաղաքացիությունՆորվեգիա
Մասնագիտությունֆիզիկոս, աստղագետ և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Օսլոյի համալսարան
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Գիտության և գրականության նորվեգական թագավորական հասարակություն, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Գյոթեբորգի գիտությունների և գրականության թագավորական ակադեմիա, Շվեդիայի ռազմագիտության թագավորական ակադեմիա և Բավարիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԿոպենհագենի համալսարան
Գիտական ղեկավարՀանս Քրիստիան Էրստեդ
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Սուրբ Օլավի միաբանության մեծ խաչի ասպետ Բևեռային աստղի շքանշանի Մեծ խաչի կոմանդոր Դանեբրոգի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Երեխա(ներ)Աասթա Հանսթեեն
Christopher Hansteen Վիքիպահեստում

Քրիստոֆեր Հանսթեն (նորվ.՝ Christopher Hansteen, սեպտեմբերի 26, 1784(1784-09-26)[1][2], Քրիստիանիա, Նորվեգիա - ապրիլի 11, 1873(1873-04-11)[1][3], Քրիստիանիա, Նորվեգիա), նորվեգացի աստղագետ, ֆիզիկոս և գեոֆիզիկ[4], Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1830

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Կոպենհագենի համալսարանը, որտեղ սկզբում սովորում էր իրավաբանություն, սակայն ավելի ուշ տարվում է մաթեմատիկայով և ֆիզիկայով։

Ուսումնասիրել է երկրագնդի ձգողականությունը, հայտնագործել է Երկրի մագնիսական դաշտի հորիզոնական լարվածությունը կազմող օրական փոփոխականները։

Հետազոտությունների ընթացքում մագնիսաչափական չափումներ է անցկացրել Նորվեգիայում և Ֆինլանդիայում, իսկ 1828—1830 թվականներին Գ. Ա. Էրմանի հետ ճանապարհորդություն է կատարել Արևմտյան Սիբիրում, որտեղ հաշվարկել էր գտնել Երկրի երկրորդ մագնիսական բևեռը։ Գիտական հեռարշավի արդյունքները հրապարակվում են 1854 թվականին, իսկ գլխավոր աշխատությունը լույս է տեսնում 1863 թվականին։ Ռուսաստանից վերադառնալուց անմիջապես հետո 1833 թվականին Քրիստիանայում կառուցում է աստղագիտական դիտարան, իսկ 1838 թվականին՝ մագնիսական, իսկ Հանսթենը լինում է երկուսի տնօրենն էլ[5]։

1835-38 թվականներին լույս է ընծայում երկրաչափության և մեխանիկայի դասագրքեր[6]։ Տարբեր գիտական ամսագրերում հրատարակել է աշխատանքներ։

1861 թվականից այլևս ակտիվ գործունենություն չի ծավալել[5]։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կոմանդոր (1847), Սուրբ Օլավի միաբանության մեծ խաչի ասպետ (1855)
  • Դանեբրոգ միաբանության մեծ խաչի ասպետ,
  • Բևեռային աստղի միաբանության մեծ խաչի ասպետ։

Նրա պատվին են անվանակոչված Լուսնի վրա խառնարան և Օսլոյի համալսարանի Բլինդերն տարածքում փողոց։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #116461357 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 Store norske leksikon — 1978.
  3. 3,0 3,1 3,2 SNAC — 2010.
  4.  Chisholm Hugh, ed. (1911)։ «Hansteen, Christopher»։ Encyclopædia Britannica (11th ed.)։ Cambridge University Press 
  5. 5,0 5,1 Stubhaug Arild (2001)։ «Christopher Hansteen»։ in Helle, Knut։ Norsk biografisk leksikon (Norwegian) 4։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ Վերցված է մարտի 22, 2009 
  6. Stubhaug Arild (մայիսի 25, 2004)։ «Den inspirerende læreren»։ Forskning.no (Norwegian)։ Վերցված է մարտի 22, 2009 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Колчинский И.Г.,Корсунь А.А.,Родригес М.Г. Астрономы.Биографический справочник. — Киев: Наукова думка, 1977.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]