Ցեզար Կյուի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ցեզար Կյուի
ֆր.՝ César Cui
ռուս.՝ Цезарь Кюи
Cui 1880s CuiIP 109 600.jpg
Ծնվել է հունվարի 18, 1835({{padleft:1835|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2][3]
Վիլնյուս, Ռուսական կայսրություն[2][3]
Մահացել է մարտի 13, 1918({{padleft:1918|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[4] (83 տարեկանում)
Սանկտ Պետերբուրգ[5]
Քաղաքացիություն Ռուսաստան
Մասնագիտություն կոմպոզիտոր, ճարտարագետ, գրող, սպա, դաշնակահար և երաժշտական քննադատ
Ալմա մատեր Նիկոլայան ճարտարագիտական ուսումնարան
Տիրապետում է լեզուներին ռուսերեն[6]
Պարգևներ Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու ասպետական շքանշան, Սուրբ Աննայի Առաջին Փառքի շքանշան, Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան, 3-րդ աստիճանի Սուրբ Աննայի շքանշան, Order of the White Eagle, Order of Saint Stanislaus, 1st class, Order of Saint Stanislaus, 2nd class, Order of St. Vladimir, 4th class, Order of Saint Stanislaus, 3rd class, Order of St. Vladimir, 3rd class և Order of St. Vladimir, 2nd class
César Cui Վիքիպահեստում

Ցեզար Անտոնովիչ Կյուի (ֆր.՝ César Cui, ռուս.՝ Цезарь Антрнович Кюи, հունվարի 18, 1835[1][2][3], Վիլնյուս[2][3] - մարտի 13, 1918[4], Սանկտ Պետերբուրգ[5]), ռուս կոմպոզիտոր, երաժշտական քննադատ, ռազմական ինժեներ և գիտնական, ինժեներ-գեներալ (1904)։ 1857-ին ավարտել է Նիկոլաևյան ինժեներական ակադեմիան (1878-ից՝ նույն ակադեմիայի ադյունտ-պրոֆեսոր, 1880-ից՝ պրոֆեսոր, 1891-ից՝ վաստ. պրոֆեսոր)։ Կյուիի երաժըշտի ձևավորմանը նպաստել է Ա. Ս. Դարգոմիժսկի, Մ. Ա. Բալակիրևի, Վ. Վ. Մտասովի հետ ունեցած ծանոթությունը։ Հզոր խմբակի անդամներից էր։ 1864-ից հանդես է եկել որպես երաժշտ. քննադատ, պաշտպանել երաժշտության մեջ ռեալիզմի և ժողովրդայնության սկզբունքները, պրոպագանդել Մ. Ի. Գլինկայի, Ա. Ա. Դարգոմիժսկու և «Նոր ռուսական երաժշտական դպրոցի» երիտասարդ ներկայացուցիչների երկերը, նաև արտասահմանյան երաժշտության առաջադեմ նորարարական հոսանքները։ Կյուիի «Վիլյամ Ռատկլիֆ» օպերան արտացոլում էր «Հզոր խմբակի» առաջադեմ գեղագիտական դրույթները։ Գրել է 14 օպերա, այդ թվում՝ «Անջելո», «Կապիտանի աղջիկը», 4 մանկական օպերա, ստեղծագործություններ նվագախմբի, դաշնամուրի, ջութակի, թավջութակի համար, խմբերգեր, վոկալ անսամբլներ։ Հետաքրքրական են ռոմանսները (250-ից ավելի), այդ թվում հայկական ռոմանսների շարքը՝ «Հայի արյունը», «Ինչպես հզոր մրրիկ», «Երազ», «Նրան», «Մշուշն եկավ թևը փռեց», «Մարտիկի մահը», որոնք հրատարակվել են «Արցունքներ» գեղարվեստական-երաժշտական ալմանախում։ Հեղինակ է ամրաշինությանը վերաբերող կապիտալ աշխատությունների։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո անցել է սովետական իշխանության կողմը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 DMM / Cui, Cesar
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 (untranslated title)
  4. 4,0 4,1 4,2 Record #119224151 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 27-ին 2014:
  5. 5,0 5,1 5,2 Record #119224151 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 31-ին 2014:
  6. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13892872c Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 490 CC-BY-SA-icon-80x15.png