Տերի Բիսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տերի Բիսոն
Terry Bisson 2009.jpg
Ծնվել էփետրվարի 12, 1942(1942-02-12)[1][2][3] (77 տարեկան)
ԾննդավայրOwensboro, Կենտուկի, ԱՄՆ
Մասնագիտությունգրող, վիպասան և գիտաֆանստաստիկ գրող
Լեզուանգլերեն
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ԿրթությունUniversity of Louisville
Ժանրերգիտական ֆանտաստիկա
ՊարգևներNebula Award for Best Short Story Grand Prix de l'Imaginaire Locus Award for Best Short Story Hugo Award for Best Short Story և Theodore Sturgeon Award
Կայքterrybisson.com

Տերի Բելնթայն Բիսոն (անգլ.՝ Terry Ballantine Bisson, փետրվարի 12, 1942(1942-02-12)[1][2][3], Owensboro, Կենտուկի, ԱՄՆ), գիտական ֆանտաստիկա և ֆենտեզի ժանրերով ստեղծագործող ամերիկացի գրող: Ավելի հայտնի է որպես պատմվածքների հեղինակ: Արդեն մի քանի տասնամյակ Բիսոնը զբաղեցնում է գիտական ֆանտաստիկա ժանրով գրված պատմվածքների բոլոր հնարավոր վարկանշային ցուցակների առաջին շարքերը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տերի Բելնթայն Բիսոնը ծնվել է 1942 թվականի փետրվարի 12-ին Մադիսոնվիլում, մեծացել Օուենսբորոյում (Կենտուկի)[4]:

1964 թվականին Լուիսվիլյան համալսարանն ավարտել է բակալավրի աստիճանով: 1960-ական թվականների վերջերին Բիսոնը տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ սկսել է գրել կոմիքսների սցենարներ («Creepy» и «Eerie»), գրել է թերթերի համար, որպես խմբագիր աշխատել է «Սարսափի սարդոստայն» ամսագրում: 1970 թվականին նա տարվել է Հիպիի գաղափարախոսությամբ և չորս տարի ապրել Կոլորադո լեռան «Կարմիր Ռոքերներ» կոմունայում, եղել է ավտոմեխանիկ:

1976 թվականին վերադառնում է Նյու Յորք, որտեղ սկսում է աշխատել «Բերկլի» և «Էյվոն» հրատարակչություններում: 1985 թվականին Բիսոնը, ով իրեն համարում էր «Նոր Ձախ», Ջուդի Ջենսոնի հետ համատեղ ստեղծում է «փոստով գրքեր պատվիրելու հեղափոխական ծառայություն» (Jacobin Books) և մոտ հինգ տարի ղեկավարում այն: 1990-ական թվականների կեսերին «Հարպեր-Քոլինզ» հրատարակչությունում նա ստանում է խորհրդատուի պաշտոն:

2002 թվականից Բիսոնն ապրում է Օքլենդում (Կալիֆոռնիա):

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր առաջին պատմվածքը Տերի Բիսոնը գրել է դեռևս քոլեջում: Պատմվածքը կոչվում էր «Ջորջ», որը հաղթել էր «Story» ամսագրի մրցույթը` հեղինակին բերելով 50 դոլար արժողությամբ մրցանակ: Ապա, մինչև ֆանտաստ-գրող դառնալը, մոտ 20 տարի նա ոչ մի պատմվածք չի գրել: Տերիի առաջին հրապարակումը համարվում է «Սարահարթի վրայով» (1979) ստեղծագործությունը, իսկ 1981 թվականին «Pocket Books» հրատարակչությունում հրատարակվել է Բիսոնի «Wyrldmaker» դեբյուտային վեպը: Ամենահայտնի պատմվածքը, որը Բիսոնին բերել է միանգամից մի քանի հեղիանակավոր ԳՖ-մրցանակներ, համարվում է «Արջերը հայտնաբերում են կրակը» պատմվածքը, որտեղ էվոլյուցիայի տարօրինակ շրջադարձով արջերը վերափոխվում են խելամիտ արարածների:

Բիսոնի պատմվածքները կանոնավոր կերպով հայտնվում են «Playboy»-ում, «Asimov’s Science Fiction»-ում, SciFi.com-ում և «Fantasy & Science Fiction»-ում: Նրա ստեղծագործությունները հրատարակվել են «Nation», «Գլամուր», «Automotive News», «New York Newsday», «Լոս-Անջելես թայմզ», «Վաշինգտոն Փոստ» և այլ հրատարակչություններում: Իր տեքստերով բեմադրում են ներկայացումներ, իսկ «Յունիվերսալ» կինոընկերությունը պահպանում է «Necronauts»-ի էկրանավորման իրավունքները:

Տերի Բիսոնին պատկանում են նաև մի քանի վեպեր, որոնց թվում են «Կրակ լեռան վրա» (անգլ.՝ Fire on the Mountain, 1988)[5] և «Ճանապարհորդություն դեպի Կարմիր մոլորակ» (անգլ.՝ Voyage to the Red Planet, 1990) վեպերը[6]: Գրքի չափի «Dear Abbey» (2003) նորավեպը, որը հրատարակվել է Անգլիայում, անվանակարգվել է բրիտանական ԳՖ (գիտական ֆանտաստիկա) մրցանակի (BSFA)[4]:

Տեր Բիսոնն ավարտել է մահամերձ Միլլեր Վոլտերի վերջին վեպը` «Սուրբ Լեյբովիցը և Վայրի Ձին» (անգլ.՝ Saint Leibowitz and the Wild Horse Woman, 1997)` գրելով մոտավորապես տեքստի 20 %-ը:

Բիսոնը համարվում է այնպիսի ֆիլմերի նովելիզացիաների հեղինակ, ինչպիսիք են օրինակ «Ջոնի Մնեմոնիկ»-ը[7], «Վիրտուոզություն», «Հինգերորդ տարրը», «Օտարը: Վերակենդանացում», «Հոլիվուդյան ճանապարհորդություններ» և «Վեցերորդ օր»-ը, ինչպես նաև «Գաղտնի տեղեկություններ» սերիալի էպիզոդներից մեկը` «Հրաշագործը»:

Ստեֆընի Սպինների (Stephanie Spinner) հետ համատեղ Բիսոնը գրել է մանկակական արկածային ԳՖ-վեպեր. «Be First in the Universe» (2000) և «Expiration Date: Never!» (2001): 1997 թվականին Բրեդ Քվենտին (Brad Quentin) կեղծանվամբ հրատարակվել է երեք վեպ «Ջոնիի արկածները» («Jonny Quest») մանկական սերիալից: 1998—1999 թվականներին «NASCAR: Pole Position» մանկական շարքից հրատարակվել է վեց գիրք, վերջին երեքը` Նեդ Վեբի (Ned Webb) համահեղինակությամբ: Գրքերը հրատարակվել են Տ: Բ: Քելհուն կեղծանվամբ (T. B. Calhoun):

Բիսոնը գրել է նաև երկու գիրք «Աստղային պատերազմներում» հանդես եկած հայտնի «գլխերի որսորդ» Բոբ Ֆետի դժվար մանկության մասին («Boba Fett: the Fight to Survive», 2002 և «Boba Fett: Crossfire», 2003):

Բիսոնը Գիբսոնի, Բիր Գրեգի, Օսթին Ջեյնի, Ռեզենբերգի, Վիլյամ Շեքսպիրի, Ռոջեր Ջելազնիի [8] և Էն Մակքեֆրիի գրքեր հարմարեցրել է կոմիքսների չափանիշներին:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • պատմվածք: «Արջերը հայտնաբերում են կրակը» (անգլ.՝ Bears Discover Fire), 1990;
  • պատմվածք: «Սեղմիր Էնին» (անգլ.՝ Press Ann), 1991;
  • պատմվածք: «Նրանք պատրաստված են մսից» (անգլ.՝ They're Made Out of Meat), 1991;
  • պատմվածք: «Ննջեցյալի ուրվագիծը»(անգլ.՝ Dead Man's Curve), 1994;
  • պատմվածք: «Ասա նրանց, որ նրանք աղբ են» (անգլ.՝ Tell Them They Are Full of Shit, And They Should Fuck Off), 1994;
  • պատմվածք: «Ջոյի շոուն» (անգլ.՝ The Joe Show), 1994;
  • պատմվածք: «10:07:24» (անգլ.՝ 10:07:24), 1995;
  • պատմվածք: «Մահ գոյություն չունի» (անգլ.՝ There Are No Dead), 1995;
  • պատմվածք: «Վերևի սենյակում» (անգլ.՝ In the Upper Room), 1996;
  • պատմվածք: «Տիեզերքի եզրին» (անգլ.՝ The Edge of the Universe), 1996 թվական[9];
  • պատմվածք: «Գրասենյակային սիրավեպ» (անգլ.՝ An Office Romance), 1997;
  • պատմվածք: «Ձայնարկիչ» (անգլ.՝ The Player), 1997;
  • պատմվածք: «Առաջին կրակը» (անգլ.՝ First Fire), 1998;
  • պատմվածք: «Ինձ եկեղեցի տար ժամանակին» (անգլ.՝ Get Me to the Church on Time), 1998;
  • պիես: «Միջադեպ Օուկ Ռիջում» (անգլ.՝ Incident at Oak Ridge), 1998;
  • պատմվածք: «Ոչ այս Վիրջինիան» (անգլ.՝ Not This Virginia), 1999;
  • պատմվածք: «Հարթեցնող» (անգլ.՝ Smoother), 1999;
  • պատմվածք: «Փլեզնթվիլի հրեշը» (անգլ.՝ The Pleasantville Monster Project: A Film), 1999;
  • պատմվածք: «Մաքս» (անգլ.՝ Macs), 1999 թվական[10];
  • պատմվածք: «Նա սիրում է Լյուսիին» (անգլ.՝ He Loved Lucy, նա անգլ.՝ Laky-ին է), 2000;
  • պատմվածաշար: «Վերևի սենյակը և այլ պատմություններ» (անգլ.՝ In the Upper Room & Other Likely Stories), 2000;
  • պատմվածք: «Հնավաճառ» (անգլ.՝ The Pickup Artist), 2001;
  • պատմվածք: «Չարլի հրեշտակները» (անգլ.՝ Charlie's Angels), 2001 թվական[11];
  • պատմվածք: «Գրեթե տանը» (անգլ.՝ Almost Home), 2003;
  • պատմվածք: «Սիրելի աբբայություն» (անգլ.՝ Dear Abbey), 2003;
  • պատմվածք: «Հետախույզի ազնվությունը» (անգլ.՝ Scout's Honor), 2004;

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1990 թվական — Նեբյուլա մրցանակ(անգլ.՝ Nebula Award), Պատմվածք (Short Story) անվանակարգով Արջերը հայտնաբերում են կրակը (անգլ.՝ Bears Discover Fire , 1990) ստեղծագործության համար:
  • 1991 թվական — Ազիմովի ընթերցողական մրցանակ (անգլ.՝ Asimov's Readers' Awards), Պատմվածք (Short Story) անվանակարգով Արջերը հայտնաբերում են կրակը (անգլ.՝ Bears Discover Fire , 1990) ստեղծագործության համար:
  • 1991 թվական — Հյուգո մրցանակ (անգլ.՝ Hugo Award), Պատմվածք (Short Story) անվանակարգով Արջերը հայտնաբերում են կրակը (անգլ.՝ Bears Discover Fire , 1990) ստեղծագործության համար:
  • 1991 թվական — Թեոդոր Ստարջոնի մրցանակ, լավագույն ԳՖ-պատմվածք անվանակարգով Արջերը հայտնաբերում են կրակը (անգլ.՝ Bears Discover Fire , 1990) ստեղծագործության համար:
  • 1991 թվական — Լոկուս մրցանակ (անգլ.՝ Locus Award), Պատմվածք (Short Story) անվանակարգով Արջերը հայտնաբերում են կրակը (անգլ.՝ Bears Discover Fire , 1990) ստեղծագործության համար:
  • 1993 թվականPhoenix Award, ԳՖ-գրականության մեջ ներդրում ունենալու համար:
  • 2000 թվական — Լոկուս մրցանակ (անգլ.՝ Locus Award), Պատմվածք (Short Story) անվանակարգով Մաքս (անգլ.՝ Macs ,1999) ստեղծագործության համար:
  • 2000 թվական — Նեբյուլա մրցանակ (անգլ.՝ Nebula Award),Պատմվածք (Short Story) անվանակարգով Մաքս (անգլ.՝ Macs , 1999) ստեղծագործության համար:
  • 2006 թվական — «Նրանք պատրաստված են մսից» (նկարահանված անգլ.՝ Stephen O'Regan's film) պատմվածքի էկրանավորումը Սիեթլ քաղաքում հաղթել է Գֆ-ժանրի կարճամետրաժ ֆիլմերի մրցույթում (անգլ.՝ SF Short Film Festival):

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  2. 2,0 2,1 NooSFere
  3. 3,0 3,1 BD Gest'
  4. 4,0 4,1 Bisson Terry:։ «TERRY BISSON of the UNIVERSE: Life & Works» (անգլերեն)։ Վերցված է 2013-09-07 
  5. Այլընտրանքային պատմության ժանրով գրված պատմվածք, որտեղ Ջոն Բրաունի գլխավորած ստրուկների ապստամբությունը` Հարիեթ Թաբմենի օգնության շնորհիվ ավարտվում է հաղթանակով, Աբրահամ Լինքոլնին չի հաջողվում ոչնչացնել սևամորթների «Նոր Աֆրիկա» հանրապետությունը, որը դուրս էր ԱՄՆ-ի կազմից, և ամբողջ աշխարհն ընդգրկվում է սոցիալիստական հեղափոխության մեջ: 1959 թվականին մոտ ամբողջ մոլորակն ապրում է իրական սոցիակիզմի պայմաններում, և աֆրոամերիկացի տիեզերագնացները ուղևորվում են դեպի Մարս, որպեսզի տոնեն իրենց ազատության 100-ամյակը:
  6. Միջազգային էքսպեդիցիա Մարսի վրա, որին կարողացել է ֆիանանսավորել միայն հսկայական կինոստուդիան, որը ցանկացել է նկարահանել նոր «ԳՖ մարտաֆիլմ» բնության մեջ:
  7. Bisson, Terry: (1995)։ Johnny Mnemonic։ New York: Pocket։ ISBN 0-671-52300-7 
  8. По первым двум книгам Хроник Амбера: Девять принцев Амбера и Ружья Авалона:
  9. Терри Биссон: На краю Вселенной // Если : Журнал. — № 11. — С. 13-46.
  10. Рассказ публиковался Արխիվացված է Հոկտեմբեր 11, 2012 Wayback Machine-ի միջոցով: (չաշխատող հղում — պատմությունկրկնօրինակ) в журнале «Если», № 9: 2001 թվական:
  11. Рассказ публиковался Արխիվացված է Հոկտեմբեր 11, 2012 Wayback Machine-ի միջոցով: (չաշխատող հղում — պատմությունկրկնօրինակ) в журнале «Если», № 6: 2003 թվական:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]