Վոկալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Վոկալ երաժշտություն, երաժշտության ժանր, որը կատարում է մեկ կամ մի քանի երգիչ, երաժշտական գործիքների նվագակցությամբ կամ առանց դրա, որտեղ հիմնական շեշտը դրված է երգեցողության վրա[1]։ Երաժշտությունը, որը ներգրավվում է երգեցողությունը, բայց նշանակալից կերպով այն չի ներկայացնում, հիմնականում ընդունված է անվանել գործիքային (ինստրումենտալ) երաժշտություն (օրինակ՝ կանանց երգչախումբ, որոնք երգում են առանց բառերի)։ Երաժշտությունը, որում բացի վոկալային գործիքից (մարդու ձայնալարեր) չեն օգտագործվում այլ երաժշտական գործիեքներ, անվանվում է կապելլա[2]։

Studio Vocal CGDM.JPG

Վոկալ երաժշտությունը երգվող բառերի ամբողջություն է, չնայած կան մի շարք օրինակներ, երբ վոկալ երաժշտության մեջ կատարողը երգում է ոչ լեզվական վանկեր, ձայներ, աղմուկ, կամ որոշ դեպքերում՝ երաժշտական onomatopoeia։ Վոկալ երաժշտությունը հարավում է երաժշտության ամենահին ձևը, քանի որ այն բացի մարդկային ձայնից այլ գործիքներ չի պահանջում։ Երաժշտական բոլոր մշակույթները ունեն վոկալ երաժշտության որևէ տեսակ։

Vocal recording2@SAE.jpg

Վոկալ երաժշտություն առանց բառերի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխարհի սովորույթներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հնդկական դասական երաժշտությունը հիմնված է վոկալային հարուստ ավանդույթների վրա, որտեղ անգամ երաժշտական գործիքներն են գնահատվում մարդկային ձայնին հետևելը, դրան նմանակելու, նույն արտահայտությունը ստեղծելու ունակությամբ։
  • Վոկալ իմպրովիզացիաների միջոցով չմշակված տեքստ երգելը թուրքական և միջին Արևելքի երաժշտական մշակույթներում դեռևս համարվում է ամենակարևոր տարրերից։ Այսպիսի երաժշտություն արդեն իսկ գոյություն է ունեցել 13-րդ դարում, ինչպես նաև դեպի Պաղեստին և Երուսաղեմ առաջին խաչակրաց արշավանքների ժամանակներից, հավանաբար 900-ական թվականներից էլ ավելի շուտ։
  • Հնագույն Կունգ ցեղի և հարավային Աֆրիկայի կլանների ժամանակակից հետնորդները ևս օգտագործում են երաժշտական նմանատիպ հմտություններ։
  • Իմպրովիզացիաների մեկ այլ տեսակ՝ հայտնի thillana անվամբ, հարավային Հնդկաստանի Carnatic երաժշտությանկարևոր մասն է։
  • Հասիդական հրեաները օգտագործում են ձայնի իմպրովիզացիայի տեսակ, որը կոչվում է նիգունիմ (nigunim)։ Սա իրենից ներկայացնում է առանց բառերի մեղեդիներ, որոնք հնչում են որպես «բիմ-բիմ-բամ» կամ «այ-յայ-յայ» և հաճախ ուղեկցվում են ռիթմիկ ծափերով և սեղանի վրա թմբկահարելով։
Հիմնական վոկալ միջակայքերը
՝ ներկայացված ստեղնաշարի վրա
Range of soprano voice marked on keyboard.svg
Սոպրանո
Range of mezzo-soprano voice marked on keyboard.svg
Կոնտր տենոր կամ Մեցցո-սոպրանո
Range of alto voice marked on keyboard.svg
Կոնտր ալտ
Range of tenor voice marked on keyboard.svg
Տենոր
Range of baritone voice marked on keyboard3.svg
Բարիտոն
Range of bass voice marked on keyboard.svg
Բաս

Եվրոպական դասական վոկալ երաժշտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոլֆեջիոն յուրաքանչյուր նոտային տալիս է տարբեր վանկեր, ինչպես օրինակ «դո-ռե-մի»։ Նմանատիպ «գործիքների» մեծ պաշար կարելի է գտնել ավանդական հնդկական երաժշտության մեջ։

Ջազ և պոպուլյար (փոփ) երաժշտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիփ հոփ երաժշտությունը ունի իրեն հատուկ կատարման ձև, որը հայտնի է որպես բիթբոքսինգ։ Սա իր մեջ ընգրկում է ռիթմի և հարվածների ստեղծում։

Վոկալ երաժշտություն բառերով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երգեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երգերի տեսակների մասին տեղեկությունների համար տ՛ես երգ հոդվածը։

Ընդլայնված տեխնիկա, որը իրենում ընդգրկում է բառեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիեննայի երկրորդ դպրոցը, հատկապես Ալաբն Բերգը և Արնոլդ Շոենբերգը, ստեղծել են տեխնիկա, որը անվանվում է Sprechstimme, որտեղ երգիչը կիսով չափ խոսում է, կիսով չափ՝ երգում, հիմնականում մոտ աստիճաններ։

Ձայնային մեծ դիապազոն ունեցող կատարողներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Allmusic. Vocal music. Retrieved October 23, 2008.
  2. Titze, I. R. (2008). The human instrument. Sci.Am. 298 (1):94-101. PM 18225701
  3. "Lucrezia Aguiari, dite La Bastardella ou La Bastardina ou Lucrezia Agujari, dite La Bastardella ou La Bastardina. Encyclopédie Larousse"
  4. 4,0 4,1 "Encyclopédie Larousse. Chant"
  5. Ira Siff, « I vespri siciliani » in Opera News, March 2008.
  6. Ardoin, John (1991). The Callas Legacy. Old Tappen, New Jersey: Scribner and Sons. ISBN 0-684-19306-X. 
  7. 7,0 7,1 L'Invité Du Dimanche, The Callas Conversations, Vol. 2 [DVD] 2007, EMI Classics.
  8. David A. Lowe, ed (1986). Callas: As They Saw Her. New York: Ungar Publishing Company. ISBN 0-8044-5636-4.
  9. F Haböck, Die Gesangkunst der Kastraten, (Vienna, 1923), p. 209
  10. Soto-Morettini, D. (2006), Popular Singing: A Practical Guide To: Pop, Jazz, Blues, Rock, Country and Gospel, A & C Black, ISBN 978-0713672664 
  11. Saint Bris, Gonzague (2009) (french). La Malibran. Belfond. էջ 25. ISBN 978-2-7144-4542-1. 
  12. Saint Bris, Gonzague (2009) (french). La Malibran. Belfond. էջեր 37 and 104. ISBN 978-2-7144-4542-1. 
  13. Nicholas E. Limansky (Translated from English by Jean-Jacques Groleau): Mado Robin, soprano (1918 - 1960)
  14. Ellen Highstein: 'Yma Sumac (Chavarri, Emperatriz)' Grove Music Online, ed. L. Macy. (Accessed 8 August 2006)
  15. Clarke Fountain, "Yma Sumac: Hollywood's Inca Princess (review). Allmovie, reproduced in the New York Times. 1992. [1]
  16. David Richards, "The Trill of a Lifetime; Exotic Singer Yma Sumac Meets a New Wave of Fans." The Washington Post, March 2, 1987, STYLE; PAGE B1. Accessed August 6, 2006, via Lexis Nexis, [2]
  17. https://www.youtube.com/watch?v=Y3zUkRb9CSU
  18. http://therangeplace.forummotions.com/t39-axl-rose

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]