Վիլյամ Մորտոն (բժիշկ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Վիլյամ Մորտոն
WilliamMorton.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 9, 1819(1819-08-09)[1][2][3][4]
ԾննդավայրՎուստեր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ
Մահացել էհուլիսի 15, 1868(1868-07-15) (48 տարեկանում) կամ հուլիսի 17, 1868(1868-07-17)[5] (48 տարեկանում)
Մահվան վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Մահվան պատճառԿաթված
ՔաղաքացիությունԱՄՆ
ԿրթությունՀարվարդի բժշկական դպրոց
Մասնագիտությունբժիշկ, ատամնաբույժ և վիրաբույժ
William Morton Վիքիպահեստում

Վիլյամ Թոմաս Գրին Մորտոն (անգլ.՝ Morton William Thomas Green, օգոստոսի 9, 1819(1819-08-09)[1][2][3][4], Վուստեր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - հուլիսի 15, 1868(1868-07-15) կամ հուլիսի 17, 1868(1868-07-17)[5], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի ատամնաբույժ և վիրաբույժ, ով առաջին անգամ 1846 թվականին հաջողությամբ կիրառեց ինհալացիոն եթերայուղը՝ որպես անզգայացուցիչ թմրաքուն (նարկոզը) ստեղծելու համար։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մորտոնը ծնվել է 1819 թվականին Չարլտոն (Մասաչուսետս) քաղաքում։ Երիտասարդ տարիներին սովորել է ատամնաբուժական վիրաբուժություն Բալթիմորի քոլեջում և 1842 թվականին սկսեց իր պրակտիկան։ 1842 - 1843 թվականներին Մորտոնը Խորաս Ուելսի հետ համատեղ սկսեց աշխատել։ Սակայն նրանց գործընկերությունը շահավետ չէր և 1843 թվականին այն ավարտվեց։

Մեկ տարի անց Ուելսը սկսեց փորձարկումներ իրականացնել ազոտային օքսիդով, որպես անզգայացուցիչ։ Նա կարողացավ այն արդյունավետ օգտագործել իր Հարտֆորդի բժշկական պրակտիկայում։ Ցավոք սրտի, անզգայացման ցուցադրումը հասարակության մեջ Բոստոնում ավարտվեց անհաջողությամբ, և Ուելսը ինքնասպան եղավ։

1868 թվականի հուլիսին Մորտոնը Նյու Յորքում էր։ Շոգ էր և նա տոթից թեթևանալու համար ուղևորվեց Կենտրոնական զբոսայգի, բայց զբոսանքի ընթացքում նա կորցրեց գիտակցությունը և մահացավ։ Թաղված է Վոտերտաունի Մաունտ Օբերն գերեզմանատանը։

Բժշկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մորտոնը անցկացնում է առաջին անզգայացումը (1846 թվականի հոկտեմբերի 16)։ 1846 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Բոստոնի կլինիկայում Մորտոնը կիրառեց աշխարհում առաջին անզգայացումը։ Որպես անզգայացուցիչ օգտագործվել է դիէթիլ եթերայուղ[6]։ Առաջին վիրահատությունը, որը կատարվել է անզգայացումով, եղել է դիմածնոտի ուռուցքի հեռացումը։ Նրան է պատկանում նաև «Մորտոնովսկայա» անվանումը ստացած մետատարզալ նեվրալգիայի նկարագրությունը[7]։

Մորտոնն անցկացնում է առաջին անեստեզիա ( հոկտեմբերի 16, 1846)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]