Վերա Կարալի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վերա Կարալի
Vera Karalli.jpg
Ծննդյան թիվ՝հուլիսի 27 (օգոստոսի 8), 1889
Ծննդավայր՝Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն
Վախճանի թիվ՝նոյեմբերի 16, 1972(1972-11-16)[1] (83 տարեկան)
Վախճանի վայր՝Բադեն, Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա
Քաղաքացիություն՝Flag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of Germany (1935–1945).svg Նացիստական Գերմանիա
Flag of Austria.svg Ավստրիա
Flag of the Soviet Union.svg Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
Մասնագիտություն՝դերասանուհի, պարուսույց և բալետի պարող
IMDb։ID 0179028

Վերա Կարալի (ռուս.՝ Вера Алексеевна Каралли, հուլիսի 27 (օգոստոսի 8), 1889, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 16, 1972(1972-11-16)[1], Բադեն, Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա), ռուսական բալետի պարուհի, համր կինոյի դերասանուհի, բալետի մանկավարժ։ Արտագաղթելով Ռուսաստանից աշխատել է Եվրոպայում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վերա Կարալին ծնվել է  1889 թվականի հուլիսի 27-ին Մոսկվայում արտիստի ընտանիքում։ Հայրը՝ գավառական անտրեպրենյոր էր, Կարալի Տորցովի անվան Յարոսլավի թատրոնի ռեժիսոր, մայրը՝ Օ. Կարալին, դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի էր (ի ծնե՝ Կրուշենկովա)։ 1906 թվականին ավարտել է թատերական ուսումնարանը՝  Ալեքսանդր Գորսկու ղեկավարությամբ։

1909 թվականին, ինչպես նաև 1919 և1920 թվականներին շրջագայել է արտասահմանում՝ լինելով Սերգեյ Դյագիլևի «Ռուսական բալետի» կազմում[2]։ Որպես մենակատար հանդես է եկել Մեծ թատրոնում, այդ թվում՝ «Փարավոնի դուստրը», «Կյանքը թագավորի համար», «Կարապի լիճ», «Սալամբո» բալետային ներկայացումներում և այլն։ Հաճախ պարել է Միխայիլ Մորդկինի հետ։ 1914 թվականին Կարալին առաջին անգամ նկարահանվեց կինոյում՝  Պետրոս Չարդինինի «Դու հիշում ես արդյո՞ք» դրամայում, որտեղ նրա գործընկերներն էին, ինքը՝ Չարդինին և Իվան Մոզժուխինը։ Շուտով դառնում է առաջին ռուս կինոաստղերից մեկը, 1915 թվականին թողարկելով ութ նկար։ Հիմնականում դերասանուհին նկարահանվել է Չարդինինի մոտ և ռուսական կինեմատոգրաֆիայի ևս մեկ պիոներ՝ Եվգենի Բաուերի մոտ։

1917 թվականի հեղափոխությունից հետո Կարալին ներգաղթել է, ապրել է Լիտվայում, որտեղ Կաունասում դասավանդել է պարի արվեստ, աշխատել է Ռումինիայում, նկարահանվել է Ֆրանսիայում և Ավստրիայում։ Ի վերջո, նա հաստատվում է Վիեննայում, որտեղ բալետային հմտության դասեր է տվել։ Վերա Կարալին մահացել է Ավստրիայի Բադեն քաղաքում 1972 թվականի նոյեմբերի 16-ին,  ութսուն երեք տարեկան հասակում։

Դիմում է ներկայացրել՝ խնդրելով վերադառնալ հայրենիք, 1972 թվականի նոյեմբերի 1-ին ստացել է խորհրդային անձնագիր, սակայն երկու շաբաթ անց մահանում է։

  • «Կարապի լիճ»՝ Օդետա Օդիլիա
  • «Բայադերուհի»՝ Նիկիա
  • «Դոն Կիխոտ»՝ Կիտրի
  • «Ռայմոնդա»՝ Ռայմոնդա
  • «Փարավոնի դուստրը» ՝ Ասպիչիա
  • «Ապարդյուն նախազգուշություն»՝ Լիզա
  • «Ժիզել» Ժիզել

Մեռնող կարապ

Ռասպուտինի մահը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարալին եղել է մեծ իշխան Դմիտրի Պավլովիչի սիրուհին և, ինչպես արդեն հաղորդվել է, թաքցրել է 1916 թվականի Ռասպուտինի սպանության մանրամասները։ Նա այդ գիշեր Ֆելիքս Յուսուպովի պալատում երկու կանանցից մեկն էր։ Սպանության հանցակիցները երբեք և ոչ ոքի չեն պատմել այդ կանանց մասին[3]։

Ֆիլմագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի Հայերեն Բնագրի լեզվով Դեր
1921 Կանացի վրեժ Die Rache einer Frau Վերա Կարոլի
1919 Սեպտեմբերի 11-ի գիշերը La Nuit du 11 septembre ?
1918 Երազանք և կյանք - Նատաշա Բրոբովա
1917 Ահազանգ - ?
Մեռնող կարապ - Համր պարուհի Գիզելան
Փարիզի արքա - ?
1916 Հատուցում - Մաշա Բելսկայա, երկրորդ դերը՝ լեդի Գերմիոն
Ծեր ըմբիշի անգղը - Քրիստա՝ խաղողագործի դուստրը
1915 Վիշապային պայմանագիր - Տնօրենի դուստրը
Հավերժական գիշերվա երջանկությունը - Լիլիա Պլեսկովա
Պետական խորհրդականի սերը - Պարուհի Լոլան
Այրված թևեր - ?
Մեղքի ստվերներ - ?
Նատաշա Ռոստովա - Նատաշա Ռոստովա
Պատերազմ և խաղաղություն - ?
Մահից հետո - Զոյա Կադմինա
1914 Քրիզանթեմներ - Վերա Նեվոլինա
Չարաճճի - Լյուբչկա
Դու հիշո՞ւմ ես արդյոք - Ելենա Պիլսկայա

Գեղարվեստական կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2009 թվականին հրատարակվել է Գենադի Կագանի կողմից գրված Վերա Կարալի գեղարվեստական կենսագրությունը[4]։ Հաստատապես դերասանուհու  կյանքի հայտնի փաստերը այս հրատարակությունում զուգորդվում են պատմական իրականությունից, հեղինակը բավական մանրամասն ներկայացնում է ժամանակագրությունը և միջոցառումների հաջորդականությունը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. Andros on Ballet Archived 2007-03-15 at the Wayback Machine.(անգլ.)
  3. Радзинский Э. The Rasputin File. - Doubleday, 2000. - Pp. 476-477.
  4. Каган, Геннадий Вера Каралли - легенда русского балета. — СПб.: Амфора, 2009. — С. 432. — ISBN 978-5-367-01044-2

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]