Ստարի Օսկոլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բնակավայր
Դրոշ Զինանշան
Flag of Stary Oskol (Belgorod oblast).png Coat of Arms of Stary Oskol (Belgorod oblast)2008.svg

Монумент советско-болгарской дружбы.JPG
ԵրկիրՌուսաստան Ռուսաստան
Հիմնադրված է1593 թ.
Առաջին հիշատակում1310
Մակերես200 կմ²
ԲԾՄ150 մետր
Պաշտոնական լեզուռուսերեն
Բնակչություն224 153 մարդ (հունվարի 1, 2018)[1]
Ժամային գոտիUTC+3
Հեռախոսային կոդ4725
Փոստային ինդեքսներ309500–309554
Պաշտոնական կայքoskolregion.ru(ռուս.)
##Ստարի Օսկոլ (Ռուսաստան)
Red pog.png

Ստարի Օսկոլ (ռուս.՝ Старый Оскол, ռուսերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է Հին Օսկոլ), քաղաք (1593 թվականից )[2] Ռուսաստանի արևմտյան մասում՝ Բելգորոդի մարզում[3]. նույնանուն քաղաքային օկրուգի վարչական կենտրոնը։ Միաժամանակ համարվում է վարչական, տնտեսական, արդյունաբերական, մշակութային կենտրոնը Ստարոօսկոլյան-Գուբկինյան ագլոմերացիայի, որտեղ ապրում է 400-450 հազար մարդ։ Բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը 2021 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալներով եղել է 221 676[4]։

Ստարի Օսկոլն արժանացել է Մարտական փառքի քաղաք պատվավոր կոչման[5]։ Նրան հավիտյանս ի պահ է հանձնվել Համամիութենական լենինյան կոմերիտմիության Կուրսկի մարզային կոմիտեի կարմիր դրոշը՝ Երկրորդ աշխարհամարտի վճռորոշ մարտերից մեկում՝ Կուրսկի ճակատամարտում ձեռք բերված հաղթանակում գնահատելի ավանդ ներդնելու, Ստարի Օսկոլ-Ռժև երկաթգծի կառուցումը ռեկորդային կարճ ժամկետում՝ 32 օրում ավարտելու համար։

Քաղաքն զբաղեցնում է 200,8 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Փոստային ինդեքսներն են՝ 309500-309556[6]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակավայրն ընկած է եղել այսպես կոչված՝ Մուրավյան ճանապարհի (ռուս.՝ Муравский шлях или Муравская сакма ) մերձակայքում, ճանապարհ, որն օգտագործել են Ղրիմի թաթարները, նողայները Մոսկովիայի վրա արշավելիս։ 1571 թվականին քաղաքի ներկայիս տարածքում բերդ է կառուցվել։ 1593 թվականին այն վերակառուցվել է, ավելի ամրացվել[7]։ 1617 թվականին լեհերն այրել են Օսկոլը։ Բերդն ու նրա շրջակա տարածքները հաճախակի ենթարկվել են թաթարների արշավանքներին։ 1655 թվականին Օսկոլը վերանվանվել է Ստարի Օսկոլի՝ մերձակայքում գտնվող Նովի Օսկոլ բերդից զանազանելու համար[2]։ Քաղաքը մեծապես վնասվել է 1919 թվականին՝ քաղաքացիական կռիվների ժամանակ, ինչպես նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ հունգարական զորքերի տիրապետության տակ գտնվելիս։ Պատերազմից հետո քաղաքում արդյունաբերությունը զարգացել է, բնակչությունը՝ աճել։

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գտնվելով Կուրսկի մագնիսական անոմալիայի սահմանին՝ Ստարի Օսկոլը վերածվել է երկաթի հանքաքարի արդյունահանման կարևոր կենտրոնի։ Այստեղ տարեկան արդյունահանվում է ութ միլիոն տոննա երկաթի հանքաքար։ Այդ հանգամանքը նկատի առնելով է, որ քաղաքում բացվել է Ռուսաստանում առաջինը ազգային գիտահետազոտական տեխնոլոգիական համալսարանի կարգավիճակ ստացած պողպատի ու համաձուլվածքների մոսկովյան համալսարանի մասնաճյուղը։

Քաղաքի կարևորագույն արդյունաբերական ձեռնարկություններն են՝

  • СГОК (ОАО "Стойленский горно-обогатительный комбинат" - Ստոյլենյան լեռնա-հարստացուցիչ կոմբինատ). իրագործում է երկաթի հանքաքարի հանույթ և հարստացում[8].
  • ОЭМК (ОАО "Оскольский электрометаллургический комбинат" - Օսկոլի էլեկտրամետալուրգիական կոմբինատ). պողպատի արտադրություն[9]

Մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մշակույթի պալատներ
  • Մշակույթի պալատ «Комсомолец»[10]
  • Մշակույթի պալատ «Молодёжный»[11]
  • Մշակույթի և արվեստների կենտրոն (նախկինում՝ «Горняк» մշակույթի տուն)[12]
Թանգարաններ
  • Ստարի Օսկոլի երկրագիտական թանգարան[13]
  • Վ. Յ. Երոշենկոյի տուն-թանգարան[14]
  • Ֆ. Ի. Նասեդկինի տուն-թանգարան
  • Ստարի Օսկոլի գեղարվեստական թանգարան[15]
  • Հանքագիտական թանգարան
  • Ժողկրթության թանգարան
  • Պալեոնթոլոգիական թանգարան
  • Ազգագրական թանգարան
  • Պատմության թանգարան
  • Թանգարան «Железно!»[16]

Անվանի անձինք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստարի Օսկոլի քույր քաղաքներն են[26]՝

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаFederal State Statistics Service.
  2. 2,0 2,1 АТД-80|101
  3. Папков А.И (2016)։ «Стари Оскоп (Старый Оскоп)»։ in Юрий Сергеевич Осипов и др։ Голяма руска енциклопедия (в 36 тома)։ 31. Социално партньорство - Телевизия [Социальное партнёрство — Телевидение] (1 изд ed.)։ Москва: Издателство „Голяма руска енциклопедия“։ էջ 190 ։ ISBN 978-5-85270-368-2։ Վերցված է 9 юни 2019  Կաղապար:Икона
  4. Stary Oskol, www.citypopulation.de
  5. Указ Президента Российской Федерации от 5 мая 2011 года № 588 «О присвоении г. Старый Оскол почётного звания Российской Федерации „Город воинской славы“»
  6. «Почтовые индексы»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է 2015-12-06 
  7. Charter of Starooskolsky Urban Okrug
  8. (ռուսերեն) Site de l'entreprise Consulté le 27 février 2011.
  9. (ռուսերեն) Site de l'entreprise Consulté le 27 février 2011.
  10. «Главная | Дворец культуры «Комсомолец»»։ dk-komsomolec.oskol-kultura31.ru։ Վերցված է 2019-10-03 
  11. «Главная | МАУК «Центр культурного развития «Молодежный»»։ dk-molod.oskol-kultura31.ru։ Վերցված է 2019-10-03 
  12. «Главная | Центр культурного развития «Горняк»»։ www.gornyak.oskol-kultura31.ru։ Վերցված է 2019-10-03 
  13. «МКУК «Старооскольский краеведческий музей» - Наши выставки» (ռուսերեն)։ sokm.org.ru։ Վերցված է 2018-10-21 
  14. «Дом-музей В.Я.Ерошенко - Главная» (ռուսերեն)։ eroshenko.org.ru։ Վերցված է 2018-10-21 
  15. «Новости» (ռուսերեն)։ sto-museum.ru։ Վերցված է 2018-10-21 
  16. Стрельникова, Л. Л. Хемофилия // Химия и жизнь. — 2015. — № 2 (Փետրվար).
  17. Раттэль (Раттель) Николай Иосифович, grwar.ru (russisch)
  18. Клевенский Михаил Сергеевич, nashapobeda.lv (russisch)
  19. Анпилов Анатолий Андреевич, warheroes.ru (russisch)
  20. «Быков Николай Иванович [17.02.1925-19.11.1995]»։ az-libr.ru։ Վերցված է 2020-08-08 
  21. БЕЛГОРОДСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ИСТОРИКО-КРАЕВЕДЧЕСКИЙ МУЗЕЙ БЕЛГОРОДЦЫ-ПОЛНЫЕ КАВАЛЕРЫ ОРДЕНА СЛАВЫ ГАЛЕРЕЯ СЛАВНЫХ ИМЕН БЕЛГОРОДЧИНЫ. — Белгород. — С. 12. — 23 с.
  22. «Кучерявченко Кузьма Георгиевич»։ beluezd.ru։ Վերցված է 2020-04-16 
  23. Емельянов Михаил Павлович, eurasian-defence.ru (russisch)
  24. Свободные бойцы: Александр Емельяненко, mixfight.ru (russisch)
  25. Alexander Emelianenko, boxrec.com
  26. «Города-побратимы»։ oskolregion.ru (ռուսերեն)։ Stary Oskol։ Վերցված է 2020-02-04 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Воеводин А. Д. (1890–1907)։ «Старый Оскол»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ 
  • Никулов А. П. Старый Оскол: Историческое исследование Оскольского края. — Старый Оскол: Б.и., 1997. — 576, [16] с. — ISBN 5-7277-0160-0
  • Вербкин В. А. Бессмертного мужества огонь… Старооскольский край в Великой Отечественной войне. — Старый Оскол: Изд-во редакции газеты «Оскольский край», 2010. — 270 с., илл.
  • Вербкин В. А. Старый Оскол: на рубеже веков. — Старый Оскол: Изд-во редакции газеты «Оскольский край», 2015. — 354 с.
  • Вербкин В. А. Иного не дано. Очерк жизни и деятельности Николая Петровича Шевченко, инженера-строителя, государственного, хозяйственного и политического деятеля, почётного гражданина города Старый Оскол и Белгородской области, почетного строителя России. -Воронеж: Изд-во имени Е. А. Болховитинова, 2019. — 320 с. — 300 илл.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]