«Լյուդովիկոս XII (Ֆրանսիայի թագավոր)»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
չ
oգտվելով ԱՎԲ
չ (Կաղապարի հեռացում)
չ (oգտվելով ԱՎԲ)
}}
 
'''Լյուդովիկոս XII''' ({{lang-fr|Louis XII}}), մականունը '''Ժողովրդի հայր''' ({{lang-fr|le Père du peuple}}; 1462թ-ի հունիսի 27-ից - 1515թ-ի հունվարի 1)- [[Ֆրանսիա|Ֆրանսիայի]]յի թագավոր [[1498|1498թ-ի ապրիլի 7-ից]]:[[Վալուաներ|Վալուաների]]ի տոհմից, [[Շառլ I (Օռլեանի դուքս)]] դուքսի որդին։ Հիմնական դեպքերը նրա թագավորության ժամանկ դա պատերազմներն էին, որոնք Ֆրանսիան վարում էր [[Իտալիա|Իտալիայի]]յի տարածքում։
 
== Մինչ գահին բարձրանալը: ==
 
Լյուդովւկոսը, ում կենսախնդությունը տրված էր բնությունից, սիրում էր խրախճանքները, գնում էր որսորդության, կռվում էր մրցախաղերում և երիտասարդ տարիների չէր հետաքրքրվում քաղաքականությամբ։
 
Լյուդովիկոսը ամուսնացած էր [[Ժաննա ֆրանսիացի|Ժաննա]] հետ, [[Լյուդովիկոս XI]] թագավորի դուտրը։ Երբ Լյուդովիկոս XI մահացավ, Լյուդովիկոսը հանդիսացավ վտանգավոր հակառակորդ Ֆրանսիայի [[Աննա դե Բոժե]] թագուհու համար, ով հանդիսանում էր իր կնոջ ավագ քույրը։ Օրլեանսկիական պարտիայի ղեկավարն էր կոմս Դյունուա։ Պետական չինովնիկների օգնությամբ օրլեանսկիական պարտիան հույս ուներ խլել իշխանությունը Աննաից։ Բայց դա հաջողությամբ չպսակվեց։ Չնայած շուտով ձևաավորվեց նոր կոալիցիա, որի անդամներն էին Լյուդովիկոս Օրլանսկին, դքսեր՝ [[Ֆրանցիսկ II (դուքս Բրետանի)]], [[դուքս Լոտարինգի]] և այլն։ «Խելահեղ պատերազմ» կոալիցիան ընդեմ գահի։ 1488թ-ի ճակատամարտում ապստամբները ջախջախված էին, իսկ Լյուդովիկոսը գերեվարված և բանտարկված։ 3 տարի անց Լյուդովիկոսը ազատվեց իր կնոջ խնդրանքների շնորհիվ։
== Գահակալման սկիզբը և հայտնի ռեֆորմները: ==
 
[[Կարլ VIII]]-ի մահից հետո, Լյուդովիկոսը առանց խոչընդոտների բարձրացավ գահին և իր բոլոր նախկին թշնամիներին վերաբերվեց մեծահոգաբար։ Ցանկանալով ունենալ Ֆրանսիսյի հետևում Բրիտանիան, նա ամունացավ [[Կարլ VIII]]-ի այրու՝ [[Աննա Բրիտան|Աննա Բրիտանի]]ի հետ (իր առաջին կնոջից, ոչ գեղեցիկ Ժաննայից, նա բաժանվեց [[Ալեքսանդր VI]] պապի թույլտվությամբ):
 
Շատ քաղաքական որոշումներ Լյուդովիկոս XII ընդունում էր իրեն շրջապատող խորհրդատուների ազդեցության ներքո, հիմնականում [[Ամբուազ, ժորժ|Ժորժ Ամբուազի]]: Կառավարման սկզբում նա մեղմացրեց հարկերը, մտահագված էր դատավարության լավացմամբ։ 1499թ.-ի մարտին մշակվեցին և հավաքվեցին դատական պրոցեսի համար անրաժեշտ օրենքները։ Լյուդովիկոսը կարգավորեց գյուղացիների և հողատերերի հարաբերությունները։ Դատակն ռեֆորմների, մեծահոգության, բարեստրտության համար նրան անվանեցին «Ժողովրդի հայր»:
 
[[Պատկեր:Bnf059.jpg|thumb|250px||Լյուդովիկոսի պատվավոր մուտքը]]
== Առաջին հաջողությունները ==
 
Լյուդովիկոսի վարած արտաքին քաղաքականությունը բերեց մի շարք անհաջող պատերազմների։ Լինելով [[Վալենտինա Վիսկոնտի (դքսուհի Օրլեանսկի)|Վալենտինա Վիսկոնտի]] թոռը, նա պահանջներ ներկայացրեց [[Միլանի դքսություն|Միլանի դքսությանը]]: [[Կարլ VIII]] օրինակին հետևելով, մտածում էր [[Նեապոլիտանական թագավորություն|Նեապոլիտանական թագավորությունը]]ը գրավելու մասին։ Նրա կողմից էին պապը, ֆրանսիական պալատակները, [[Հենրի VII (Անգլիա)|Հենրի VII]] և [[Մաքսիմիլիան I (Սուր Հռոմեական կասրության կայսեր )|Մաքսիմիլիան I կայսրը]]: Իր հմուտ զորահրամանատարների հետ միասին Լյուդովիկոսը շարժվեց դեպի [[Իտալիա]], անցավ [[Ալպեր|Ալպերով]]ով (1499թ.-ի հուլիս) և սպետեմբերի 14-ին վերցրեց [[Միլան|Միլանը]]ը: Միլանցիները ապստամբեցին, բայց Լյուդովիկոսին հաջողվեց հնազանդեցնել նրանց՝ գերի վերցնելով [[Լյուդովիկո Սֆորզա]]:Լյուդովիկոսը [[Գրանադա|Գրանադայում]]յում պայմանագիր կնքեց [[Ֆերդինանդ II (Արագոնի թագավոր)]] հետ, և կիսեց [[Նեապոլի թագավորություն|Նեապոլի թագավորությունը]]ը: Նեապոլի թագավոր [[Ֆեդերիկո (Նեապոլի թագավոր)|Ֆեդերիկոն]] գերեվարվեց ([[1501]]): Լյուդովիկոսը ստացավ [[Աբրուցո|Աբրուցոն]]ն և [[Կամպանիա|Կամպանիան]]ն:
 
== Ֆրանս-իսպանական պատերազմները ==

Նավարկման ցանկ