Սոֆյա Յովանովիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սոֆյա Յովանովիչ
սերբ.՝ Софија Јовановић
Sofija Jovanović.jpg
1895 - 1979
ԾննդավայրԲելգրադ, Սերբիայի թագավորություն
Մահվան վայրԲելգրադ, ՀՍՖՀ
ԳերեզմանԲելգրադի Նոր գերեզմանոց
Զորատեսակհետևազոր
Մարտեր/
պատերազմներ
Դրինայի ճակատամարտ, Կոլուբարայի ճակատամարտ, Q16084469? և Սալոնիկի ռազմաճակատ

Սոֆյա Յովանովիչ (սերբ.՝ Софија Јовановић, 1895, Բելգրադ, Սերբիայի թագավորություն - 1979, Բելգրադ, ՀՍՖՀ), Սերբիայի Թագավորության զինված ուժերի կամավոր Բալկանյան պատերազմների և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ: Նա ունեցել է նարեդնիկի (սերժանտ) կոչում, պարգևատրվել է 13 շքանշաններով և մեդալներով:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բելգրադի Դուշանովա փողոցի վրա ապրող մսագործ Յովանովիչի դուստրն էր: Յովանովիչը մի քանի դուստրերի հայր էր, բայց ափսոսում էր, որ նույնիսկ մեկ որդի չունի: Սոֆյան վաղ է կորցրել հորը: Դպրոցն ավարտել է 1912 թվականին, երբ սկսվել է Առաջին Բալկանյան պատերազմը[1]: Նա ներկայացել է ժողովրդական պաշտպանության ներկայացուցիչների մոտ որպես կամավոր: Հանձնաժողովի ներկայացուցիչները Սոֆյային առաջարկել են հրաժարվել ծառայությունից կամ գոնե բուժքույր դառնալ վիրավորներին օգնելու համար, սակայն նա կտրականապես մերժել է՝ պնդելով, որ ցանկանում է սպանել թուրքերին: Ի վերջո հանձնաժողովը, որի կազմում էին դեղավաճառ Կարիչը, կապիտան Վոիսլավ Տանկոսիչը և մայոր Միլան Վասիչը (հայտնի է «Լեռնային թագավոր» մականունով), հավանություն է տվել[2]:

Սոֆյան դարձավ սերբական բանակի առաջին կանանցից մեկը[1]: Նա ուսուցումն անցել է Պրոկուպլե և Վրանսկա Բանյա քաղաքներում, իսկ նրա մկրտությունը տեղի է ունեցել Ցրնա Չուկայում և Վելյա Գլավայում: Սոֆյան զբաղված էր ճակատային գծի վրա հարձակումներով, դիվերսիայի և անակնկալ հարձակումների կազմակերպմամբ: Նա արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, իսկ ֆրանսիացի լրագրողները նրան անվանել են «սերբական Ժանն դ'Արկ»[3][4]: Փարիզում 1912 թվականին Le Petit ամսագրի շապիկին հայտնվել է Սոֆյա Յովանովիչի լուսանկարը: Երկրորդ Բալկանյան պատերազմի ավարտից հետո Սոֆյան գնացել է աշխատելու երկաթուղային տնօրինությունում որպես պաշտոնյա:

Շուտով սկսվում է Առաջին համաշխարհային պատերազմը: Սոֆյան վերադառնում է բանակ: 1914 թվականի հուլիսի 28 լույս 29-ի գիշերը նա ընդունել Բելգրադի համար առաջին ճակատամարտը, ետ մղելով ավստրիացիների հարձակումը: Սրեմյան կամավորական ջոկատի կազմում նա սերբական զինյալների առաջին խմբի հրամանատարն էր, որոնք Սավայի միջով անցել էին Սրեմ, որպեսզի պարզեն հակառակորդի դիրքերը և կտրեն հեռախոսային գիծը դեպի Զեմուն: Սոֆիայի հետ հարձակման են անցել Միրոսսլավ Գոլուբովիչը, Պրեդրագ Կարակլաիչը, Պավել Արսենիչը և Միլիվոե Լազարևիչը: Նրանք վերցրել էին երկու սերբական դրոշներ և դրանք դրել էին աշտարակների վրա, ապա զենքը զինամթերքով վերցրել էին և վերադարձել Բելգրադ[5]:

Սոֆիան մասնակցել է Դրինայի և Կոլուբարի մարտերին: 1915 թվականի հոկտեմբերին Սերբիայի վրա Գերմանական կայսրության հարձակումից անմիջապես հետո նա մասնակցել է Բելգրադի համար ճակատամարտերին, պաշտպանելով տարածքը Ադա Ցիգանլիայից մինչև Դորչոլ, մայոր Դրագուտին Գավրիլովիչի հրամանատարության ներքո, որից հետո Սերբիայի բանակի հետ նահանջում է Ալբանիա և մասնակցում Սալոնիկի ճակատի ճեղքմանը, ինչպես նաև Բելգրադի ազատագրմանը: Մարտերից մեկի ժամանակ նա վիրավորվել է, նրա թաթը կտրել են և նա մնացել է հաշմանդամ: Ընդհանուր առմամբ, նա պատերազմի համար ստացել է 13 պարգև[1]:

Պատերազմից հետո, Սոֆյան ամուսնացել է գործընկերը Տիհոմիր Կրսմանովիչի հետ և ժողովրդի մեջ գրեթե չի հայտնվել: Նա մահացել է 1979 թվականին, նրան թաղել են Բելգրադի Նոր գերեզմանատանը զինվորական պատիվներով[6]: Սոֆիայի ծոռնուհին՝ դերասանուհի և ռեժիսոր Սանյա Կրսմանովիչ-Տասիչը, գրել է իր մեծ տատի մասին պիես է գրել՝ «Հացի ու արյան վկաները» (սերբ.՝ Приче хлеба и крви).

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]