Սիփան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Սիփան (այլ կիրառումներ)
Սիփան
Suphan 01.jpg
Տեսակ լեռ
Երկիր Թուրքիա
Վարչատարածքային միավոր Բիթլիսի նահանգ
Աշխարհագրական
տեղադրություն
Թուրքիա Թուրքիա
Լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհ
Լեռնային համակարգ Հայկական լեռնաշխարհ
Բարձրություն (ԲԾՄ) 4058[1]
Հարաբերական
բարձրություն
2189 մետր
Վերջին ժայթքում 100 հազար տարի առաջ[2]
##Սիփան (Թուրքիա)
RedMountain.svg
##Սիփան (Կովկաս)
RedMountain.svg
Կոորդինատներ: 38°55′31.000000100799″ հս․ լ. 42°49′28.000000098392″ ավ. ե. / 38.92527777780577480° հս․. լ. 42.82444444447177290° ավ. ե. / 38.92527777780577480; 42.82444444447177290
Commons-logo.svg Պատկերներ Վիքիպահեստում

Սիփան (հնում կոչվել է նաև Նեխ Մասիք, Ծիփան, Սուփխան, այլ լեզուներով՝ թուրք.՝ Süphan Dağı, քրդ.՝ Sîpana Xelatê), հանգած հրաբուխ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Վանա լճի հյուսիսում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 4058 մ է։ Հայկական լեռնաշխարհի հինգերորդ գագաթն ըստ բարձրության՝ Արարատից (5165 մ), Սաբալանից (4811 մ), Ջիլոյից (4168 մ) և Արագածից (4090 մ, Հյուսիսային գագաթ) հետո։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմածին է, շառավղաձև մասնատված է կատարից իջնող գետահովիտներով ու ձորակներով։ Սիփանի լանջերը ծածկված են մարգագետիններով։

Սիփանի բարձունքներին ձնհալից գոյացել են երկու լճակներ, որոնց ջրերը Ծաղկանց լեռներից հոսող գետակների հետ սնում են Վանա լիճը։ Սիփանը անտառներ չունի, սակայն լանջերը ծածկված են ալպիական կանաչությամբ և գույնզգույն ծաղիկներով։

Արվեստում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայ նշանավոր նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանը Մեծ եղեռնից առաջ այցելել է իր ծննդավայրը՝ Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքը։ Նա հիացել է Սիփան սարի գեղեցկությամբ և նկարել է այն Վանա լճում գտնվող Կտուց կղզուց։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան։ Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երեւան, 1998։
  2. Notsu K., Fujitani T., Ui T., Matsuda J., Ercan T. Geochemichal features of collision-related volcanic rocks in central and Eastern Anatolia, Turkey // Journal of Volcanolology and Geothermal Research, Vol. 64, 1995