Սերգեյ Ումառյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սերգեյ Ումառյան
Ծնվել է մայիսի 21, 1920(1920-05-21)
Ծննդավայր Լեռնաձոր, Սյունիքի մարզ, Հայաստան, ԽՍՀՄ
Վախճանվել է 1994[1] կամ 1995[2]
Մասնագիտություն արձակագիր և թարգմանիչ
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Կրթություն Երևանի պետական համալսարան
Անդամակցություն ԽՍՀՄ Գրողների միություն
Կուսակցություն ԽՄԿԿ
Սերգեյ Ումառյան Վիքիդարանում

Սերգեյ Հովհաննեսի Հարությունյան (մայիսի 21, 1920(1920-05-21), Լեռնաձոր, Սյունիքի մարզ, Հայաստան, ԽՍՀՄ - 1994[1] կամ 1995[2][Նշում 1], գրական անուն է դարձրել տոհմական Ումառյան ազգանունը), հայ արձակագիր, թարգմանիչ, բժշկական ծառայության լեյտենանտ, կապիտան: ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1964 թվականից: ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից: Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սերգեյ Ումառյանը ծնվել է 1920 թվականի մայիսի 21-ին, Լեռնաձոր գյուղում: Ավարտել է Երևանի բժշկական ուսումնարանը և աշխատել հայրենի գյուղում: 1941 թվականին զորակոչվել է Խորհրդային բանակ և 1941-1945 թվականներին մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին: Ծառայության ընթացքում նրան շնորհվել է բժշկական ծառայության լեյտենանտի կոչում: Բելառուսական ռազմաճակատում 90-րդ հեծելազորային գնդի սանիտարական գումարտակում օգնել է հարյուրավոր վիրավորների: Եղել է բժշկական ծառայության լեյտենանտ, սանիտարական գումարտակի հրամանատար, մասնակցել է Մոսկվայի պաշտպանությանը, Նեմանի սառցահատի մարտական գործողությանը, Քյոնիգսբերգի գրավմանը, Լեհաստանի ազատագրման մարտերին: Բեռլինի գրավումից հետո սանիտարական գումարտակի հրամանատար, կապիտան Ումառյանը զորացրվել և վերադարձել է հայրենիք[3]: 1951 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի արևելյան լեզուների և գրականության բաժինը: 1952 թվականից աշխատել է «Հայաստան» (1976 թվականից՝ «Սովետական գրող») հրատարակչության գեղարվեստական գրականության խմբագրությունում՝ որպես ավագ խմբագիր[4][5]:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևատրվել է շքանշաններով ու մարտական մեդալներով:

Ստեղծագործական ուղի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ումառյանի թարգմանությամբ լույս են տեսել Ֆիրդուսու «Շահնամե», Օմար Խայամի քառյակները, արևելյան և «Ճապոնական հեքիաթներ»-ի ու գեղարվեստական ստեղծագործությունների ընտրանին: «Անդոկ», «Ռուսա» պատմական վեպերի, «Սյունիքը դիցարան» և այլ աշխատությունների հեղինակ է:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բալլադներ Լենինի մասին, Երևան, «Հայաստան», 1967, 75 էջ[6]:
  • Սարսափի ձայներ (վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1969, 96 էջ:
  • Բաղաբերդ (վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1973, 180 էջ[7]:
  • Անդոկ (վիպակ), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 268 էջ:
  • Բաղաբերդ, Անդոկ (վեպեր), Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 552 էջ[8][9]:
  • Սյունիքը դիցարան, Երևան, «Հայաստան», 1981, 122 էջ:
  • Ռուսա: Պատմավեպ, 1988[10]:

Թարգմանություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հաֆեզ, Լիրիկա, Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 115 էջ:
  • Ռուդաքի, Ժողովածու, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 168 էջ:
  • Ճապոնական հեքիաթներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 142 էջ:
  • Ֆիրդուսի, Սիավուշ (Շահնամեից), Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 192 էջ:
  • Ֆիրդուսի, Զալ և Ռուդաբե (պոեմ), Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 192 էջ:
  • Ջամի Աբդուռահման, Լիրիկա (ժողովածուի մեջ մտնող քառյակները թարգմանել է Սերգեյ Ումառյանը), Երևան «Հայաստան», 1964, 100 էջ:
  • Խաքանի, Քառյակներ, բանաստեղծություններ, Երևան, «Հայաստան», 1965, 72 էջ:
  • Ֆիրդուսի, Ռոստամ և Սոհրաբ (պոեմ), Երևան, «Հայաստան», 1967, 180 էջ:
  • Լիրիկական արևելք, Երևան, «Հայաստան», 1971, 156 էջ:
  • Ֆիրդուսի, Շահնամե, Երևան, «Հայաստան», 1975, 528 էջ:

Մամուլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Մահվան ամսաթիվը տարբերվում է ըստ աղբյուրների

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 https://syunik.wordpress.com/2010/05/06/ումառյան-սերգեյ-հովհաննեսի/
  2. 2,0 2,1 2,2 http://armunicat.nla.am/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?authid=10458
  3. Ումառյան Սերգեյ Հովհաննեսի, 1920-1995
  4. Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1981։ էջ 467-468։
  5. Հովակիմյան Բ. Մ. Հայոց ծածկանունների բառարան, 2005: էջ 749:
  6. Ումառյան Սերգեյ Հովհաննեսի, ed. (1967)։ Բալլադներ Լենինի մասին։ Երևան: Հայաստան 
  7. Ումառյան Սերգեյ Հովհաննեսի (1973)։ Սարգսյան Մկրտիչ Դիվինի, ed.։ Բաղաբերդ: Վիպակ։ Երևան: Հայաստան 
  8. Umaṛyan Sergey (1980)։ Baghaberd ; Andok (հայերեն)։ Sovetakan Grogh 
  9. Ումառյան Սերգեյ Հովհաննեսի (1980)։ Արազյան Լ Ն, ed.։ Բաղաբերդ: Անդոկ։ Երևան: Սովետական գրող 
  10. ՈՒմառյան Սերգեյ Հովհաննեսի (1988)։ Ռուսա: Պատմավեպ (հայերեն)։ Սովետական գրող։ ISBN 9785550000526