Սերգեյ Ումառյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սերգեյ Ումառյան
Ծնվել էմայիսի 21, 1920(1920-05-21)
ԾննդավայրԼեռնաձոր, Սյունիքի մարզ, Հայաստան, ԽՍՀՄ
Վախճանվել է1994[1] կամ 1995[2]
Մասնագիտությունարձակագիր և թարգմանիչ
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
ԿրթությունԵրևանի պետական համալսարան
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Սերգեյ Ումառյան Վիքիդարանում

Սերգեյ Հովհաննեսի Հարությունյան (մայիսի 21, 1920(1920-05-21), Լեռնաձոր, Սյունիքի մարզ, Հայաստան, ԽՍՀՄ - 1994[1] կամ 1995[2][Նշում 1], գրական անուն է դարձրել տոհմական Ումառյան ազգանունը), հայ արձակագիր, թարգմանիչ, բժշկական ծառայության լեյտենանտ, կապիտան: ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1964 թվականից: ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից: Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սերգեյ Ումառյանը ծնվել է 1920 թվականի մայիսի 21-ին, Լեռնաձոր գյուղում: Ավարտել է Երևանի բժշկական ուսումնարանը և աշխատել հայրենի գյուղում: 1941 թվականին զորակոչվել է Խորհրդային բանակ և 1941-1945 թվականներին մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին: Ծառայության ընթացքում նրան շնորհվել է բժշկական ծառայության լեյտենանտի կոչում: Բելառուսական ռազմաճակատում 90-րդ հեծելազորային գնդի սանիտարական գումարտակում օգնել է հարյուրավոր վիրավորների: Եղել է բժշկական ծառայության լեյտենանտ, սանիտարական գումարտակի հրամանատար, մասնակցել է Մոսկվայի պաշտպանությանը, Նեմանի սառցահատի մարտական գործողությանը, Քյոնիգսբերգի գրավմանը, Լեհաստանի ազատագրման մարտերին: Բեռլինի գրավումից հետո սանիտարական գումարտակի հրամանատար, կապիտան Ումառյանը զորացրվել և վերադարձել է հայրենիք[3]: 1951 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի արևելյան լեզուների և գրականության բաժինը: 1952 թվականից աշխատել է «Հայաստան» (1976 թվականից՝ «Սովետական գրող») հրատարակչության գեղարվեստական գրականության խմբագրությունում՝ որպես ավագ խմբագիր[4][5]:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևատրվել է շքանշաններով ու մարտական մեդալներով:

Ստեղծագործական ուղի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ումառյանի թարգմանությամբ լույս են տեսել Ֆիրդուսու «Շահնամե», Օմար Խայամի քառյակները, արևելյան և «Ճապոնական հեքիաթներ»-ի ու գեղարվեստական ստեղծագործությունների ընտրանին: «Անդոկ», «Ռուսա» պատմական վեպերի, «Սյունիքը դիցարան» և այլ աշխատությունների հեղինակ է:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բալլադներ Լենինի մասին, Երևան, «Հայաստան», 1967, 75 էջ[6]:
  • Սարսափի ձայներ (վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1969, 96 էջ:
  • Բաղաբերդ (վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1973, 180 էջ[7]:
  • Անդոկ (վիպակ), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 268 էջ:
  • Բաղաբերդ, Անդոկ (վեպեր), Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 552 էջ[8][9]:
  • Սյունիքը դիցարան, Երևան, «Հայաստան», 1981, 122 էջ:
  • Ռուսա: Պատմավեպ, 1988[10]:

Թարգմանություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հաֆեզ, Լիրիկա, Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 115 էջ:
  • Ռուդաքի, Ժողովածու, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 168 էջ:
  • Ճապոնական հեքիաթներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 142 էջ:
  • Ֆիրդուսի, Սիավուշ (Շահնամեից), Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 192 էջ:
  • Ֆիրդուսի, Զալ և Ռուդաբե (պոեմ), Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 192 էջ:
  • Ջամի Աբդուռահման, Լիրիկա (ժողովածուի մեջ մտնող քառյակները թարգմանել է Սերգեյ Ումառյանը), Երևան «Հայաստան», 1964, 100 էջ:
  • Խաքանի, Քառյակներ, բանաստեղծություններ, Երևան, «Հայաստան», 1965, 72 էջ:
  • Ֆիրդուսի, Ռոստամ և Սոհրաբ (պոեմ), Երևան, «Հայաստան», 1967, 180 էջ:
  • Լիրիկական արևելք, Երևան, «Հայաստան», 1971, 156 էջ:
  • Ֆիրդուսի, Շահնամե, Երևան, «Հայաստան», 1975, 528 էջ:

Մամուլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Մահվան ամսաթիվը տարբերվում է ըստ աղբյուրների

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 https://syunik.wordpress.com/2010/05/06/ումառյան-սերգեյ-հովհաննեսի/
  2. 2,0 2,1 2,2 http://armunicat.nla.am/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?authid=10458
  3. Ումառյան Սերգեյ Հովհաննեսի, 1920-1995
  4. Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1981։ էջ 467-468։
  5. Հովակիմյան Բ. Մ. Հայոց ծածկանունների բառարան, 2005: էջ 749:
  6. Ումառյան Սերգեյ Հովհաննեսի, ed. (1967)։ Բալլադներ Լենինի մասին։ Երևան: Հայաստան 
  7. Ումառյան Սերգեյ Հովհաննեսի (1973)։ Սարգսյան Մկրտիչ Դիվինի, ed.։ Բաղաբերդ: Վիպակ։ Երևան: Հայաստան 
  8. Umaṛyan Sergey (1980)։ Baghaberd ; Andok (հայերեն)։ Sovetakan Grogh 
  9. Ումառյան Սերգեյ Հովհաննեսի (1980)։ Արազյան Լ Ն, ed.։ Բաղաբերդ: Անդոկ։ Երևան: Սովետական գրող 
  10. ՈՒմառյան Սերգեյ Հովհաննեսի (1988)։ Ռուսա: Պատմավեպ (հայերեն)։ Սովետական գրող։ ISBN 9785550000526