Սաքո Սարգսյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սաքո Սարգսյան
Ծնվել էմայիսի 5, 1916(1916-05-05)
ԾննդավայրԵրևան, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել էփետրվարի 6, 1989(1989-02-06) (72 տարեկանում)
Վախճանի վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունգրող և գրականագետ
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունՀայկական պետական մանկավարժական համալսարան
Գիտական աստիճանբանասիրական գիտությունների թեկնածու
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ԱշխատավայրՀնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ
Սաքո Սարգսյան Վիքիդարանում

Սաքո Հովհաննեսի Սարգսյան (մայիսի 5, 1916(1916-05-05), Երևան, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 6, 1989(1989-02-06), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային գրող, գրականագետ, բանաստեղծ, արձակագիր: Բանասիրական գիտությունների թեկնածու: ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1938 թվականից: ԽՄԿԿ անդամ 1947 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սաքո Սարգսյանը ծնվել է 1916 թվականի մայիսի 5-ին Երևանում: 1939 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը, ապա ուսանել նույն ինստիտուտի ասպիրանտուրայում (նրա ղեկավարն էր ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս Արսեն Տերտերյանը): Քսան տարի աշխատել է Լենինականի Միքայել Նալբանդյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում (1945-1962 թթ․, լեզվագրական ֆակուլտետի դեկան, հայ գրականության պատմության ամբիոնի վարիչ (պրոֆեսորի պաշտոնակատար), այնուհետև՝ Երևանում, ՀԽՍՀ ԳԱ ազգագրության և հնագիտության ինստիտուտում, որտեղ զբաղվել է հայկական բանահյուսության ուսումնասիրությամբ։ 1933 թվականից աշխատել է լրագրության բնագավառում գրականության և մշակույթի բաժնի վարիչ է եղել «Ավանգարդ», «Բանվորական Երևան», «Սովետական Հայաստան» թերթերի խմբագրություններում: 1949 թվականին «Մովսես Արազին և սովետահայ արձակը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան[1]:

Ստեղծագործական ուղի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սարգսյանի մանկական բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն է «Մանուկն ու կակաչը» (1938 թ․), որին հաջորդել են «Նվերը» (1939 թ․), «Գետակի երգը» (1939 թ․) ժողովածուները և «Քուռկիկ Ջալալի» (1964 թ․) չափածո մշակումը՝ հայկական էպոսից։ Գրել է նաև մի շարք արձակ գործեր։ Հեղինակ է գրականագիտական բնույթի ուսումնասիրությունների («Մ․ Արազու ստեղծագործությունը», 1954 թ․, «Երգիծանքը հայ ժողովրդական հեքիաթներում և առակներում», 1975 թ․) և Էսսեների («Պետրոս Դուրյան», 1959 թ․, «Սուրեն Սպանդարյան», 1964 թ․ (երկուսն էլ ըստ Սարգսյանի համանուն կինոսցենարների, էկրանավորվել են, «Հաֆիլմ», 1968 թ․ և 1971 թ․), «Նար-Դոս», 1973 թ․, «Ալիշան» (պատկերներ կյանքից), 1978 թ․։ Սարգսյանի բնագրագիտական մշակումով է լույս տեսել Գարեգին Սրվանձտյանցի երկերի ժողովածուի առաջին հատորը (1970 թ․)։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մանուկն ու կակաչը, Երևան, Պետհրատ, 1938, 8 էջ:
  • Նվերը, Երևան, Պետհրատ, 1939, 8 էջ:
  • Գետակի երգը, Երևան, Պետհրատ, 1939, 10 էջ:
  • Քուռկիկ Ջալալի, Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 11 էջ:
  • Մովսես Արազու ստեղծագործությունը, Երևան, «Գիտելիք», 1954, 41 էջ[2]:
  • Պետրոս Դուրյան, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 142 էջ:
  • Սուրեն Սպանդարյան, Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 191 էջ[3]:
  • Նար-Դոս, Երևան, «Հայաստան», 1973, 250 էջ:
  • Երգիծանքը հայ ժողովրդական հեքիաթներում և առակներում, Երևան, «Հայաստան», 1975, 158 էջ:
  • Ալիշան (պատկերներ կյանքից), Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 214 էջ[4]:
  • Աստղեր...արեւածագին: (Էսսեներ) Սուրեն Սպանդարյան, Վահան Տերյան: Հայաստան, 1989, 383 էջ[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Ով ով է: Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմբագիր Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007:
  2. Սարգսյան Սաքո Հովհաննեսի (1959)։ Ավագյան Էդուարդ Սամվելի, ed.։ Պետրոս Դուրյան: Կյանքն ու ստեղծագործությունը։ Նշանավոր մարդկանց կյանքը։ Երևան: Հայպետհրատ 
  3. Սարգսյան Սաքո Հովհաննեսի (1964)։ Գրիգորյան Շ Ա, ed.։ Սուրեն Սպանդարյան: Կյանքն ու գործունեությունը։ Նշանավոր մարդկանց կյանքը։ Երևան: Հայպետհրատ 
  4. Սարգսյան Սաքո Հովհաննեսի (1978)։ Ավագյան Էդուարդ Սամվելի, ed.։ Ալիշան: Պատկերներ կյանքից։ Երևան: Սովետական գրող 
  5. Sargsyan Sakʻo (1989)։ Աստղեր...արեւածագին: (Էսսեներ) Սուրեն Սպանդարյան, Վահան Տերյան (հայերեն)։ Հայաստան։ ISBN 9785540004008 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 224 CC-BY-SA-icon-80x15.png