Սահակ Սահակյան

Սահակ Սահակյան;
Ծնվել է	1929թ․ սեպտեմբերի 7
Ծննդավայր	Ստեփանավան, Լոռու մարզ, Հայաստանի Հանրապետություն
Մահացել է	հուլիսի 13, 2010
Քաղաքացիություն	ԽՍՀՄ
Կրթություն	Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստական ուսումնարան (1948) և Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ (1958)
Մասնագիտություն	նկարիչ, խեցեգործ և քանդակագործ

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սահակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։

Սահակ Հովհաննեսի Սահակյան (1929 թվական սեպտեմբերի 7, Ստեփանավան, Լոռու մարզ, Հայաստանի Հանրապետություն-2010 թվական, հուլիսի 13, Երևան), հայ քանդակագործ^[2]^[3]։

Կենսագրություն

Սահակ Սահակյանը (1929-2010) հայազգի արվեստագետ է և համարվում է իր ժամանակի ամենանշանավոր գործիչներից մեկը։ Սահակյանը ծնվել է 1929 թվականին Ստեփանավանում հողագործի ընտանիքում, ծագումով Արևմտյան Հայաստանի Մուշ քաղաքից է։ Նրա նախապապը հայտնի էր իր բացառիկ տաղանդով՝ որպես նկարիչ, խեցեգործ և քանդակագործ^[4]։

Սահակ Սահակյանը մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1941 թվականին, կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ։ Ծառայել է 663-րդ հրաձգային գնդում։ Մասնակցել է Նովոռոսիյսկի, Տուապսեի և Գելենջիկի համար մղվող մարտերին։ 1942-1943 թվականներին եղել է ռազմաճակատային առաջին գծում, ծանր վիրավորվել է, փոխադրվել Թբիլիսիի հոսպիտալ՝(նախկին Ներսիսյան դպրոցի շենք)։ Ապաքինվելուց հետո ծառայել է թիկունքում որպես շարքային զինվոր՝ 42692-րդ զորամասի հրաձգային գումարտակում։ Պարգևատրվել է մեդալներով ու շքանշաններով^[2]։

1948 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1958 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1959 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Գլխավոր գործերից են՝ «Մայրություն», «Արշալույս», «Խաչատուր Աբովյան», «Մարշալ Խուդյակով»^[5]։

Գործունեություն

Իր կարիերայի ընթացքում Սահակյանի աշխատանքները խորհրդային տարիներին ցուցադրվել են Հայաստանում, Խորհրդային Միության բազմաթիվ ցուցահանդեսներում և միջազգային ցուցահանդեսներում։ Իր արվեստի շնորհիվ նա արժանացել է բազմաթիվ պարգևների՝ ոսկե, արծաթե և բրոնզե մեդալների, պատվոգրերի և մրցանակների։ Աշխատելով տարբեր բնագավառներում՝ քանդակագործության, նկարչության, գծանկարի, կիրառական ու դեկորատիվ արվեստի, Սահակյանը հայտնի էր իր բազմակողմանիությամբ^[6]։ Իր գեղարվեստական գործունեությունն ավելի ընդգծելու համար նա օգտագործել է բազմաթիվ միջոցներ, ինչպիսիք են կավը, փայտը, կտորը, քարը, մետաղը, յուղերը, տեմպերան, մատիտը և շամոտը։

Սահակյանի արվեստը խստորեն քննադատում է պատերազմները, կյանքի ստվերային կողմերը, անտարբերությունը, կոպտությունը, չարությունն ու հիմարությունը, մինչդեռ գովերգում է հերոսությունը, իմաստությունը, ազնվությունը, հոգու մաքրությունը^[6]։

Սահակ Սահակյանի ներդրումը հայկական գեղարվեստական տիկնիկների արվեստում նշանակալի դեր ունի, քանի որ նա համարվում է հայկական տիկնիկների արհեստի հիմնադիրներից մեկը։ Տիկնիկներ ստեղծելու համար նկարչին ոգեշնչել է հայկական ավանդական ազգային տարազների հանդեպ ունեցած սերը։ Փայտե գերանների և բուսական ներկերի միջոցով Սահակյանը ստեղծել է տիկնիկներ, որոնք համարվում են հայկական ժողովրդական արվեստի հազվագյուտ և բարձր գնահատականի արժանի նմուշներ^[4]։

Փոքր չափերի քանդակների շարքում Ս․Սահակյանը դիմում է ազգային դասական գրականությանը, հեքիաթներին, էպոսին, ազգային ծիսական արարողություններին, համաշխարհային գրականությանը, միաժամանակ ստեղծում ժամանակակից կյանքից վերցրած ժանրային տեսարաններ^[6]։

Ստեղծագործական և տեխնիկական դժվարությունների հաղթահարմանը զուգընթաց բարձրանում է նրա ստեղծագործությունների արտահայտչականությունը^[6]։

Փոքր չափերի քանդակների շարքում Ս․Սահակյանը դիմում է ազգային դասական գրականությանը, հեքիաթներին, էպոսին, ազգային ծիսական արարողություններին, համաշխարհային գրականությանը, միաժամանակ ստեղծում ժամանակակից կյանքից վերցրած ժանրային տեսարաններ^[6]_։

1976 թվականին Ս․Սահակյանը սկսում է մի նոր խոշոր շարք՝ «Սասնա ծռերը»։ Այս թեման նա զարգացնում է նաև գեղանկարչության մեջ^[6]։

Արվեստի գործունեությունից բացի, Սահակ Սահակյանը 1984 թվականին գրել է մի հեքիաթ՝ "Պզտիկ Վարդանը", որը նրա մտքերի արտահայտությունն է։ Այն ստեղծվել է ի պատիվ նրա թոռանը `Վարդանին, ով, ցավոք, մահացել է շատ վաղ հասակում՝ 8 տարեկանում: Իհարկե, Սահակ Սահակյանի բոլոր թոռները դարձել են հեքիաթի հերոսներ:Հեքիաթում հերոսների անունները գրվում են հակառակ, ինչպես օրինակ ՝ Վարդան Նադրավը և այլն: Հեքիաթը հետաքրքիր է ցանկացած տարիքի ընթերցողի համար և ունի բարոյախրատական նշանակություն, քանի որ անդրադառնում է այնպիսի գաղափարների, որոնք արդիական են բոլոր ժամանակների համար։ Օրինակ, հեքիաթում կարևորվում է հայրենիքը սիրելը և հայրենիքի համար մինչև վերջ պայքարելը նրա անդորրը խախտողների դեմ, այդ ճանապարհը միանական ջանքերով անցնելը, քանի որ հայրենիքը պաշտպանելը բխում է ընդհանուրի շահերից։ Հայրենիքը թշնամիներից ազատելուց հետո, ըստ հեքիաթի, պետք է կարողանալ այն պահել և պահպանել այն։ Հեքիաթում բարձր է գնահատվում ընտանիքը որպես մարդու համար կարևոր և անգնահատելի արժեք և կոչ է արվում շատ սիրել ծնողներին, որպեսզի ապագայում ինքդ նույնպես կարողանաս պատվով կրել ծնող լինելու կոչումը և բերկրանքը։ Սահակ Սահակյանի հեքիաթն եզակի է նրանով, որ հանրաճանաչ քանդակագործը ոչ միայն գրել է այն, այլև ստեղծել է այս հեքիաթին նվիրված ավելի քան 40 կավե բարելեֆներ, որոնք ցուցադրվում են թանգարանում։

Ծանոթագրություններ

↑ Սահակ Սահակյան
↑ ^2,0 ^2,1 Մուսաները չլռեցին։ Հայաստանի մշակույթի գործիչները 1941-1945 թթ. հայրենական մեծ պատերազմում, զոհված հայ արվեստագետներ։ Գիրք I. - Եր.: Խորհրդային գրող, 1989 թ., 392 էջ:
↑ «Սահակ Սահակյան. Կենսագրություն». matyan.am.(չաշխատող հղում)
↑ ^4,0 ^4,1 Margaryan, Ani. «Sahak Sahakyan: the master who opened up new horizons for Armenian folk art». chinarmart.com.
↑ «Հայ կերպարվեստագետներ, համառոտ բառարան», Դանիել Դզնունի, «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1977 թ.:
↑ ^6,0 ^6,1 ^6,2 ^6,3 ^6,4 ^6,5 «Sahak Sahakian. von SAHAKIAN, Sahak / AIVAZIAN, Mariam: (1987) | Antiquariat Schwarz & Grömling GbR». www.zvab.com. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 9-ին.

Սա անձի մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։

[_34bcc9a28967bb1d-1] Սահակ Սահակյան

[books-2] 2,0 ^2,1 Մուսաները չլռեցին։ Հայաստանի մշակույթի գործիչները 1941-1945 թթ. հայրենական մեծ պատերազմում, զոհված հայ արվեստագետներ։ Գիրք I. - Եր.: Խորհրդային գրող, 1989 թ., 392 էջ:

[3] «Սահակ Սահակյան. Կենսագրություն». matyan.am.(չաշխատող հղում)

[:0-4] 4,0 ^4,1 Margaryan, Ani. «Sahak Sahakyan: the master who opened up new horizons for Armenian folk art». chinarmart.com.

[5] «Հայ կերպարվեստագետներ, համառոտ բառարան», Դանիել Դզնունի, «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1977 թ.:

[:1-6] 6,0 ^6,1 ^6,2 ^6,3 ^6,4 ^6,5 «Sahak Sahakian. von SAHAKIAN, Sahak / AIVAZIAN, Mariam: (1987) | Antiquariat Schwarz & Grömling GbR». www.zvab.com. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 9-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]