Սախարոզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Սախարոզ եղեգնաշաքար կամ ճակնդեղաշաքար, կարևորագույն երկշաքարներից է։ Պարունակվում է բոլոր ֆոտոսինթեզող բույսերում։ Անգույն, ջրում լավ լուծվող բյուրեղներ են․ հալման ջերմաստիճանը՝ 184—185° ցելսիուս։ Թթուների կամ սախարագ ֆերմենտի ազդեցությամբ հեշտությամբ հիդրոլիզվում է գյուկոզի և պադաշաքարի։ Սախարոզները ածխաջրերի ամենահեշտ յուրացվող և կարևորագույն տրանսպորտային ձևն է բույսերում (ֆոտոսինթեզի ժամանակ տերևներում առաջացած սախարոզը տեղափոխվում է սերմեր, արմատներ, պալարներ, սոխուկներ, որտեղ հեշտությամբ վերածվում է օսլայի կամ ինուչինի)։ Սախարոզը շաքարեղեգնի հյութից ստացել են դեռևս հին աշխարհի երկրներում (Հնդկաստան, Չինաստան, Եգիպտոս)։ Այժմ բարեխառն գոտում սախարոզի հիմնական աղբյուրը շաքարի ճակնդեղն է։ Սախարոզը լայնորեն օգտագործվում է սննդի և մանրէաբանական արդյունաբերության մեջ․ հումք է ծառայում սպիրտների, ացետոնի, քացախաթթվի և կաթնաթթվի արտադրության համար։ Սախարոզի կենցաղային անվանումն է շաքար։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 131 CC-BY-SA-icon-80x15.png