Ռաֆայել Հարությունյան (մարզիչ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռաֆայել Հարությունյան (այլ կիրառումներ)
Ռաֆայել Հարությունյան
Դիմանկար
Ծնվել էհուլիսի 5, 1957(1957-07-05) (65 տարեկան)
ԾննդավայրԹբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
ՔաղաքացիությունFlag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
ԿրթությունՖիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ
Մասնագիտությունգեղասահքի մարզիչ և գեղասահորդ
Commons-logo.svg Rafael Arutyunyan Վիքիպահեստում

Ռաֆայել Վլադիմիրի Հարությունյան (հուլիսի 5, 1957(1957-07-05), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն), ԱՄՆ-ում աշխատող և բնակվող գեղասահքի հայ մարզիչ, նախկինում` գեղասահորդ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գեղասահքով սկսել է զբաղվել Թբիլիսիի խմբակում։ Սիրողական սպորտում մեծ նվաճումների չի հասել, եղել է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետության թեկնածու։

Այնուհետև տեղափոխվել է Երևան, ավարտել Ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտը։ 1976-1985 թթ. մարզիչ է աշխատել Երևանի գեղասահքի մանկապատանեկան դպրոցում։ Այնուհետև հրավեր է ստացել Մոսկվայից և 1983 թ.-ին տեղափոխվել է այնտեղ, քանի որ Երևանում չկար միջազգային չափանիշներին համապատասխանող սահադաշտ։ «Սոկոլնիկի» սպորտի պալատում աշխատել է կնոջ՝ Վերա Հարությունյանի հետ, որը ևս գեղասահքի խմբակ ուներ։

2000 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆԿալիֆոռնիա նահանգ և աշխատել Լեյք Էրոուհեդ քաղաքի «Ice Castle International Training Center» սահադաշտում[1][2]։ Այնուհետև, 2013 թվականի օգոստոսին նրան և կնոջը՝ նույնպես գեղասահքի մարզիչ Վերա Հարությունյանին, ինչպես նաև Նադեժդա Կանաևային հրավիրել են նույն նահանգի Արտիժա քաղաքի «East West Ice Palace»[3]։ Իսկ 2016 թվականի հունիսի 25-ից նա աշխատում է Լեյքվուդի «Lakewood ICE»-ում[4]։ 2019 թվականի հուլիսին ստացել է ամերիկյան քաղաքացիություն[5]։

Անվանի սաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարությունյանի նախկին սաների թվում են Միշել Կվանը, Սաշա Քոենը, Ջեֆրի Բաթլը, Մաո Ասադան, Մայ Ասադան, Ալեքսանդր Աբտը, Սերգեյ Վորոնովը, Իվան Դինևը, Ալեքսանդր Շուբինը, Անտոն Կլիկովը։

2011 թվականին Հարությունյանը սկսել է համագործակցել պատանի Նեյթան Չենի, իսկ 2012-ին՝ ամերիկացի մեկ այլ գեղասահորդ Ադամ Ռիպոնի հետ։ 2013-2018 թվականներին մարզել է ամերիկացի գեղասահորդուհի Էշլի Վագներին, որպես նրա մարզիչ ներկա է եղել 2014 թվականի Սոչիի ձմեռային օլիմպիական խաղերին, որտեղ Վագները թիմային պայքարում դարձել է բրոնզե մեդալակիր, իսկ անհատական մրցումներում գրավել է 7-րդ տեղը։ 2016 թվականին նրա խումբ են տեղափոխվել մի քանի անվանի գեղասահորդներ՝ Մերայա Բելը, ֆրանսիացի Ռոմեն Պոնսարը և Միխալ Բրժեզինան։ Իսկ 2018 թվականին՝ ևս երկու տաղանդավոր պատանի մենասահորդուհիներ՝ ճապոնուհի Մարին Հոնդան և հարավկորեուհի Լիմ Ընսուն[6]։

Ռուսաստանում Ռաֆայել Հարությունյանը հայտնի է որպես գեղասահորդ Ալեքսանդր Աբտի, իսկ Արևմուտքում՝ աշխարհի հնգակի չեմպիոնուհի Միշել Կվանի վերջին մարզիչ[7]։

Հարությունյանի սան ամերիկացի Նեյթան Չենը 2018 թվականին դարձել է աշխարհի չեմպիոն՝ ազատ ծրագրում հաջող կատարելով վեց քառակի ցատկ[8]։ 2019 թվականին Չենը կրկին հաղթել է աշխարհի առաջնությունում՝ ազատ ծրագրում և երկու ծրագրերի հանրագումարով սահմանելով համաշխարհային ռեկորդ[9]։ 2022 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում նա դարձել է տղամարդկանց մենասահքի օլիմպիական չեմպիոն[10]։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]