Ռագուզա (գավառ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Ռագուզա
Palazzo della provincia di Ragusa S1.jpg
ԵրկիրԻտալիա Իտալիա
ԿարգավիճակԻտալայի նախկին պրովինցիա
Մտնում էՍիցիլիա
ՎարչկենտրոնՌագուզա
Տարածք1623,89 կմ²
Ragusa in Italy (2018).svg
Սահմանակցում էԿալտանիսետա, Կատանիա և Սիրակուզա
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
ISO 3166-2 կոդչկա
Հեռախոսային կոդ0932
Փոստային ինդեքսներ97100-97010-97019
Ավտոմոբիլային կոդRG
Կոորդինատներ: 36°55′30.00000009999″ հս․ լ. 14°43′50.000000101601″ ավ. ե. / 36.9250000000277723° հս․. լ. 14.73055555558377883° ավ. ե. / 36.9250000000277723; 14.73055555558377883
provincia.ragusa.it

Ռագուզա գավառը (իտալ.՝ Рrovincia di Ragusa), Իտալիայի Սիզիլիայի ինքնավար շրջանի մի նահանգ է 320,003 բնակչությամբ[1] (2011 թվականի դեկտեմբերի 31-ին): Մարզի տարածքը կազմում է 1614 քառակուսի կիլոմետր և բաժանված է 12 կոմունաների: Բնակչության թվով Սիցիլիայի շրջաններում զբաղեցնում է յոթերորդ տեղը: Մայրաքաղաքը Ռագուզան է: Դա Սիցիլիայի հարավային նահանգն է: Սահմանակցում է Սիրուկուզա, Կատանիա և Կալտանիսսետտա նահանգների հետ, հարավում Միջերկրական ծովը ողողում է գավառի ափերը: Մարզը հիմնադրվել է 1927 թվականին: 2002 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում ընդգրկվել են նահանգի երեք քաղաքները` Ռագուզան, Մոդիկան և Շիկլին, Վալ դի Նոտո շրջանի հետ միասին:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սանտա Ռոզալիա

Գավառի տարածքի մոտ երկու երրորդը զբաղեցնում են Իբելիական լեռները, որոնց միջին բարձրությունը տատանվում է ծովի մակարդակից 400-600 մետր բարձրության վրա: Ամենաբարձր գագաթները չեն հասնում 1000 մետրի և գտնվում են մարզի հյուսիսային սահմանում: Ամենաբարձր գագաթներն են համարվում՝ Մոնտե Լաուրոն (986մ), Մոնտե Կազալեն (910մ) և Մոնտե Արչիբեսսին (906մ)[2]: Պյանա դի Վիտտորիա, միակ հարթավայրը գտնվում է մարզի արևմտյան մասում:

Իբելիական լեռների գեոմորֆոլոգիան բազմազան է: Տարածքը մոտ է ծովին տեռասներով և խորը քարհանքերով: Ափին, ժայռերի ժայռափորները ճանապարհներ են տալիս դեպի լողափերը և ճահիճները, վերջիններս այսօր բոլորը չորացել են:

Մարզի տարածքը ներառում է Իրմինիո (55 կմ), Դիրիլլո (54 կմ), Տելլարո (45 կմ), Իպպարի (28 կմ), Ֆյումարա դի Մոդիկա (22 կմ), Տելլեզիմո (14 կմ) գետերը։ Սանտա Ռոզալիա լիճը Ռագուզայի համայնքն է և Դիրիլլո լճի մի մասը, Մոնտերոսո Ալմո համայնքում ունի արհեստական ծագում[3]։

Հին ժամանակներում գավառ ափի երկայնությամբ եղել են շատ ճահճուտներ, որոնք չորացվել են։ Իսպիկա համայնքում պահանվել են այս բնական ջրավազանները՝ Պանտանո Լոնգարինին և Պանտանո Գարիֆֆին։

Գավառի հարավում ափերը ողողում է Միջերկրական ծովը, Դիրիլլո գետի գետաբերանի և Պանտանո Լոնգարինի միջև։ Դիրիլլո գետաբերանի և Իպպարիի միջև գտնվում է երկար, ավազային ծովափ։ Այնուհետև, Պունտա Սեկկայի ուղղությամբ, ափը դարձավ ժայռոտ, հաջորդում է ոչ այդքան մեծ ծովափեր և ժայռեր։ Մարինա դի Ռագուզայի և Կավա դ’Ալիգայի հիմնականւմ ավազոտ են և քարքարոտ որոնք ձգվում են մինչև Պունտա Ռելիջոնե, որոնց հաջորդում է ժայռ և ոչ այդքան մեծ ծովափեր, ինչպիսիք են Սեմպերին, որոնք բաղկացած են մանր ոսկեգույն ավազից։ Պոցցալլոյի և Պունտա Չիրիգայի միջև նորից գերակայում են ավազե ծովափեր[4]։ Պունտա Չիրիգայի դեմ դիմաց գտնվում են Յաննուցցիո կղզիները և փոքր Դեյ Պորրի արշիպելագը[5]։

Գավառի հարավային և մերձակա վայրերում, որպես կանոն տեղումները քիչ են լինում։ Լեռնային շրջաններում, աշնանը, ձմռանը և գարնանը լինում են շատ տեղումներ։ Գավառում չկան եղանակի տեսության կայաններ [6][7]։ Գավառի տարածքում գտնվում են հինգ որսարգելոցներ և բնական այգիներ, որոնք են՝ Պինո դ’Ալլեպոն, Մակկյա Ֆորեստադել Ֆյումե Իրմինիոն, Կավա Ռանդելլոն, Կալաֆորնոն, Պանտանի դելլա Սիչիլյա Սուդ Օրիենտալեն [8][9]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Bilancio demografico Anno 2011 (dati provvisori). Provincia: Ragusa»։ ISTAT (իտալերեն)։ Demo.istat.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-06-18-ին 
  2. «Provincia regionale di Ragusa: Il territorio della Provincia di Ragusa» (իտալերեն)։ Рrovincia.ragusa.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  3. «Diga Santa Rosalia» (իտալերեն)։ Digasantarosalia.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  4. «Provincia regionale di Ragusa: La valle dell'Irminio e le cave tributarie» (իտալերեն)։ Рrovincia.ragusa.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  5. «Sito ufficiale Provincia regionale di Ragusa» (իտալերեն)։ Рrovincia.ragusa.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  6. «Еurometeo» (իտալերեն)։ Еurometeo.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  7. «Sias Regione Siciliana» (իտալերեն)։ Sias.regione.sicilia.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  8. «Regione Siciliana» (իտալերեն)։ Regione.sicilia.it 
  9. «Il parco che voremmo - Iblei un Geomorfosito carsico di elevato valore ambientale» (իտալերեն)։ Cirs-ragusa.org։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]