Ռագուզա (գավառ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Ռագուզա
Palazzo della provincia di Ragusa S1.jpg
Երկիր Իտալիա Իտալիա
Կարգավիճակ Իտալիայի պրովինցիաներ
Մտնում է Սիցիլիա
Վարչկենտրոն Ռագուզա
Տարածք 1 623,89 կմ² կմ²
Ragusa in Italy.svg
Սահմանում է Province of Caltanissetta, Province of Catania և Province of Syracuse
Ժամային գոտի UTC+1 և UTC+2
ISO 3166-2 կոդ IT-RG
Հեռախոսային կոդ 0932
Փոստային ինդեքսներ 97100-97010-97019
Ավտոմոբիլային կոդ RG
Կոորդինատներ: 36°55′30.00000009999″ հս․ լ. 14°43′50.000000101601″ ավ. ե. / 36.9250000000277723° հս․. լ. 14.73055555558377883° ավ. ե. / 36.9250000000277723; 14.73055555558377883
provincia.ragusa.it

Ռագուզա գավառը (իտալ.՝ Рrovincia di Ragusa), Իտալիայի Սիզիլիայի ինքնավար շրջանի մի նահանգ է 320,003 բնակչությամբ[1] (2011 թվականի դեկտեմբերի 31-ին): Մարզի տարածքը կազմում է 1614 քառակուսի կիլոմետր և բաժանված է 12 կոմունաների: Բնակչության թվով Սիցիլիայի շրջաններում զբաղեցնում է յոթերորդ տեղը: Մայրաքաղաքը Ռագուզան է: Դա Սիցիլիայի հարավային նահանգն է: Սահմանակցում է Սիրուկուզա, Կատանիա և Կալտանիսսետտա նահանգների հետ, հարավում Միջերկրական ծովը ողողում է գավառի ափերը: Մարզը հիմնադրվել է 1927 թվականին: 2002 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում ընդգրկվել են նահանգի երեք քաղաքները` Ռագուզան, Մոդիկան և Շիկլին, Վալ դի Նոտո շրջանի հետ միասին:


Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սանտա Ռոզալիա

Գավառի տարածքի մոտ երկու երրորդը զբաղեցնում են Իբելիական լեռները, որոնց միջին բարձրությունը տատանվում է ծովի մակարդակից 400-600 մետր բարձրության վրա: Ամենաբարձր գագաթները չեն հասնում 1000 մետրի և գտնվում են մարզի հյուսիսային սահմանում: Ամենաբարձր գագաթներն են համարվում՝ Մոնտե Լաուրոն (986մ), Մոնտե Կազալեն (910մ) և Մոնտե Արչիբեսսին (906մ)[2]: Պյանա դի Վիտտորիա, միակ հարթավայրը գտնվում է մարզի արևմտյան մասում:

Իբելիական լեռների գեոմորֆոլոգիան բազմազան է: Տարածքը մոտ է ծովին տեռասներով և խորը քարհանքերով: Ափին, ժայռերի ժայռափորները ճանապարհներ են տալիս դեպի լողափերը և ճահիճները, վերջիններս այսօր բոլորը չորացել են:

Մարզի տարածքը իր մեջ ներառում է Իրմինիո (55 կմ), Դիրիլլո (54 կմ), Տելլարո (45 կմ), Իպպարի (28 կմ), Ֆյումարա դի Մոդիկա (22 կմ), Տելլեզիմո (14 կմ) գետերը։ Սանտա Ռոզալիա լիճը Ռագուզայի համայնքն է և Դիրիլլո լճի մի մասը, Մոնտերոսո Ալմո համայնքում ունի արհեստական ծագում[3]։

Հին ժամանակներում գավառ ափի երկայնությամբ եղել են շատ ճահճուտներ, որոնք չորացվել են։ Իսպիկա համայնքում պահանվել են այս բնական ջրավազանները՝ Պանտանո Լոնգարինին և Պանտանո Գարիֆֆին։

Գավառի հարավում ափերը ողողում է Միջերկրական ծովը, Դիրիլլո գետի գետաբերանի և Պանտանո Լոնգարինի միջև։ Դիրիլլո գետաբերանի և Իպպարիի միջև գտնվում է երկար, ավազային ծովափ։ Այնուհետև, Պունտա Սեկկայի ուղղությամբ, ափը դարձավ ժայռոտ, հաջորդում է ոչ այդքան մեծ ծովափեր և ժայռեր։ Մարինա դի Ռագուզայի և Կավա դ’Ալիգայի հիմնականւմ ավազոտ են և քարքարոտ որոնք ձգվում են մինչև Պունտա Ռելիջոնե, որոնց հաջորդում է ժայռ և ոչ այդքան մեծ ծովափեր, ինչպիսիք են Սեմպերին, որոնք բաղկացած են մանր ոսկեգույն ավազից։ Պոցցալլոյի և Պունտա Չիրիգայի միջև նորից գերակայում են ավազե ծովափեր[4]։ Պունտա Չիրիգայի դեմ դիմաց գտնվում են Յաննուցցիո կղզիները և փոքր Դեյ Պորրի արշիպելագը[5]։

Գավառի հարավային և մերձակա վայրերում, որպես կանոն տեղումները քիչ են լինում։ Լեռնային շրջաններում, աշնանը, ձմռանը և գարնանը լինում են շատ տեղումներ։ Գավառում չկան եղանակի տեսության կայաններ [6][7]։ Գավառի տարածքում գտնվում են հինգ որսարգելոցներ և բնական այգիներ, որոնք են՝ Պինո դ’Ալլեպոն, Մակկյա Ֆորեստադել Ֆյումե Իրմինիոն, Կավա Ռանդելլոն, Կալաֆորնոն, Պանտանի դելլա Սիչիլյա Սուդ Օրիենտալեն [8][9]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Bilancio demografico Anno 2011 (dati provvisori). Provincia: Ragusa»։ ISTAT (իտալերեն)։ Demo.istat.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-06-18-ին 
  2. «Provincia regionale di Ragusa: Il territorio della Provincia di Ragusa» (իտալերեն)։ Рrovincia.ragusa.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  3. «Diga Santa Rosalia» (իտալերեն)։ Digasantarosalia.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  4. «Provincia regionale di Ragusa: La valle dell'Irminio e le cave tributarie» (իտալերեն)։ Рrovincia.ragusa.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  5. «Sito ufficiale Provincia regionale di Ragusa» (իտալերեն)։ Рrovincia.ragusa.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  6. «Еurometeo» (իտալերեն)։ Еurometeo.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  7. «Sias Regione Siciliana» (իտալերեն)։ Sias.regione.sicilia.it։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  8. «Regione Siciliana» (իտալերեն)։ Regione.sicilia.it 
  9. «Il parco che voremmo - Iblei un Geomorfosito carsico di elevato valore ambientale» (իտալերեն)։ Cirs-ragusa.org։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]