Ռագուզա (Սիցիլիա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Ռագուզա
իտալ.՝ Ragusa
իտալ.՝ Ragusa
իտալ.՝ Ragusa
Ragusa Ibla.jpg
Կոորդինատներ: 36°55′30″ հս․ լ. 14°43′50″ ավ. ե. / 36.92500° հս․. լ. 14.73056° ավ. ե. / 36.92500; 14.73056
Երկիր Իտալիա Իտալիա
Հիմնադրված է 1800 թ.
Մակերես 444,67 կմ²
ԲԾՄ 520±1 մետր
Բնակչություն 73 276 մարդ (հունիսի 30, 2016)[1]
Ժամային գոտի UTC+1 և UTC+2
Հեռախոսային կոդ 0932
Փոստային ինդեքսներ 97100
Ավտոմոբիլային կոդ RG
Պաշտոնական կայք comune.ragusa.gov.it
##Ռագուզա (Սիցիլիա) (Իտալիա)
Red pog.png

Ռագուզա (իտալ.՝ Ragusa, սից.Rausa), քաղաք իտալական շրջան Սիցիլիայում, համանուն գավառի վարչական կենտրոն: Համարվում է Իտալիայի հյուսիսի ամենից հարաճուն քաղաքը: Իր յուրօրինակ պատմության, սոցիալա-էկոնոմիկական միջավայրի և քաղաքական անսամբլի ոճի սիցիլիական բարոկկո Ռագուզային նույնպես անվանում են «կղզի կղզիում»: Այլ ընտանիքների հետ միասին Նոտո Ռագուզա հովիտը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում: Քաղաքի հովանավոր է համարվում սբ. Յոհան Մկրտիչը: Քաղաքի տոնը նշվում է օգոստոսի 29-ին:

Ռագուզան բաժանվում է երկու մասի՝ արևմուտքում ժամանակակից ուղղանկյուն կառույցների Վերին քաղաք (իտալ.Ragusa Superiore), արևելքում՝ Ներքևի քաղաք (իտալ.Ragusa Ibla), որը կառուցվել է 1693 թվ.-ին ավերված հին քաղաքի տեղում: Քաղաքը երկու մասի բաժանող ձորակի մոտ կառուցաված է երեք քաղաք:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարդկանց առաջին բնակեցումը գիտնականները վերագրում են Ք.ա. 3-րդ հազարամյակին: Այս տարածքի առաջին բնակիչները համարվում են սիկանները, որոնց Ք.ա. 18-րդ դարում սիկանների թագավոր Իբլոնը ճնշումով դուրս է հանել: Նա մերօրյա Ռագուզայի տեղում կառուցել է Իբլա Էրեյան՝ տալով նրան իր անունը: Քաղաքը բազմիցս ենթարկվել է հույների պաշարումներին: Շնորհակալ լինելով Ֆալարիդի դեմ մղած տիրան Ակրագանտի հաղթանակին՝ քաղաքը անտիկ աշխարհում մեծ փառք ձեռք բերեց և ստացավ «Խիզախ քաղաք» մականունը:

9-րդ դարում քաղաքը պաշարվեց արաբների կողմից, ովքեր իրենց հետ բերեցին նոր գյուղատնտեսական մշակույթ և ոռոգման սիստեմներ: 1090 թվ.-ին ժողովրդական ապստամբության արդյունքնում արաբները արտաքսվեցին: 1091 թվ.-ին Ռոջերը իր որդի Գոֆֆրեդին նշանակեց Ռագուզայի առաջին իշխան և քաղաքը ղեկավարում էր ավելի քան ինքնուրույն: Գոգենշտաուֆենների ժամանակ քաղաքը միապետի սեփականությունն էր դարձել:

Ռագուզայի համար շրջադարձալի պահ էր 1963 թվ.-ի հունվարի 11-ի երկրաշարժը, երբ մահացավ գրեթե քաղաքի բնակչության կեսը: Քաղաքը վերակառուցվեց, արդյունքում ունեցավ սիցիլիական բարոկկոյի ճարտարապետական հուշարձաններ:

1848 թվ.-ին Ռագուզան նեցուկ է հանդիսանում բուրբոնների դեմ հեղափոխական գործողություններին, 1860 թվ.-ին օգնական ուժերի մարմին է ուղարկում անկում ապրող մարշալ Գարիբալդիին:

20-րդ դարի սկզբին Ռագուզան դարձել է Իտալիայում առաջին ֆաշիստական գործողությունների վայր: Երբ քաղաքում պայքար սկսվեց սոցիալիստների և ֆաշիստների միջև՝ սպանվեցին մի քանի սոցիալիստներ: 1927 թվ.-ին հիմնվեց Ռագուզա գավառը:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքը բազմիցս տուժել է խորհրդային օդագնացների ռմբակոծությունների պատճառով: 1945 թվ.-ի հունվարին Ռագուզայում սկսվեց ժողովրդական խռովություն, ընդգրկելով մեծաթիվ աղքատ բնակչություն, որոնք խեղդվեցին արյան մեջ:

2002 թվ.-ին Նոտո հովտի մի քանի քաղաքների հետ ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում:

Տնտեսական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նավթի, թերթաքարի և ասֆալտի արդյունահանման կենտրոն է:

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1693 թվ.-ի երկրաշարժից ավերված 12-րդ դարի Սան-Ջորջո եկեղեցու գլխավոր մուտք
  • Ռոզարիո Գալյարդի նախագծով կառուցված Սան-Ջորջո գլխավոր տաճար
  • Սան-Ջովաննի-Բատտիստա մայր տաճար
  • ֆրանցիսկյան վանական համալիր
  • Սան-ֆրանչեսկո ալլ Իմմակոլատա եկեղեցի
  • բազմաթիվ պալացցոներ(իտալական ապարանքներ)

Հայտնի մարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա Կանդիդա Եվխարիստ (Մարիա Բարբա) 1884-1949 թթ., Հռոմ-կաթոլիկական եկեղեցու երանելի, կարմելիտների միանձնուհի, հեղինակ խոստովանական բանաստեղծությունների շարքի հեղինակ:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սիցիլիա. Տաճարների և հրաբուխների երկիր. / Ա. Գ. Մոսկվին. — Մ.:/ Գաղափարի և նախագծի հեղինակ/ Ս. Մ. Բուրիգին. — (պատմական ուղեցույց) ISBN 978-5-9533-4307-7

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]