Պրոստագլանդին E2

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պրոստագլանդին E2
Prostaglandin E2.svg
Քիմիական բանաձևC₂₀H₃₂O₅
Մոլային զանգված352,225 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Դասակարգում
CAS համար363-24-6
PubChem5280360
EINECS համար206-656-6
SMILESCCCCCC(C=CC1C(CC(=O)C1CC=CCCCC(=O)O)O)O
ЕС206-656-6
ChEBI4444059
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Պրոստագլանդին E2 (PGE2), հայտնի որպես դինոպրոստոն, բնության մեջ հանդիպող պրոսագլանդին,որը օգտագործվում է որպես դեղորայք[2]: Որպես դեղամիջոց այն օգտագործվում է ծնունդը խթանելու,հետծննդյան արյունահոսության,հղիության ընդհատման ժամանակ և երեխաների մոտ զարկերակային ծորանը բաց պահելու համար:[2][3]: Երեխաների մոտ օգտագործվում է սրտի բնածին արատների ժամանակ, մինչև վիրահատության իրականացումը[3]: Այն կարող է օգտագործվել ներհեշտոցային կամ ներերակային ներարկման ճանապարհով[2][4]:

Ընդհանուր կողմնակի ազդեցություններից են փսխումը, տենդը, լուծը և արգանդի գերկծկումը[2]: Երեխաների մոտ կարող է առաջացնել բրադիպնոե և թերճնշում[3]: Ասթմայով և գլաուկոմայով հիվանդները պետք է զգուշությամբ օգտագործեն, ինչպես նաև նրանք ովքեր նախկինում ունեցել են կեսարյան հատումով ծննդաբերություն[5]: Պրոստագլանդին E2-ը օքսիտոցինային խմբի պրեպարատներին է պատկանում: Այն միանում է E2 պրոստագլանդինային ընկալիչների հետ բերելով արգանդի վզիկի բացմանը և թուլացմանը, ինչպես նաև արյունատար անոթների լայնացմանը[2][3]:

Պրոստագլանդին E2-ը առաջին անգամ սինթեզվել է 1970թ և բժշկական կիրառություն է գտել ԱՄՆ-ում 1977թ[3][2]: Այն մտնում է ԱՀԿ-ի հիմնական դեղերի ցանկում, որպես առողջապահության մեջ օգտագործվող ամենաէֆեկտիվ և անվնաս դեղերից մեկը[6]: Միացյալ թագավորությունում մեկ դեղաչափը արժի 8,5-30 ֆունտ[4][7]: ԱՄՆ-ում բուժման կուրսը 200 դոլարից ավել արժի[5]: Պրոստագլանդին E2-ը երեխաների մոտ ազդում է նույնքան լավ, որքան պրոստագլանդին E1, միայն թե ավելի էժան[3]:

Ֆիզիոլոգիական ազդեցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն կարևոր ազդեցություն ունի ծննդաբերության մեջ (արգանդի վզիկի թուլացում և արգանդի կրճատում), ինչպես նաև խթանում է օստեոբլաստներին, որոնց կողմից ձերբազատմվում են գործոններ, որոնք խթանում են օստեոկլաստների կողմից ոսկրերի ռեսորբցիան: PGE2-ը այն պրոստագլանդինն է, որը ի վերջո առաջացնում է տենդ: Այն նաև օգտագործվում է Բոտալյան ծորանը բաց պահելու համար, սակայն PGE1-ը ավելի հաճախ է օգտագործվում:

Սա ուղղակի անոթալայնիչ է, թուլացնում է հարթ մկանները և խոչընդոտում է նորադրենալինի ձերբազատումը սիմպատիկ նյարդային վերջույթներից։ Այն չի արգելակում թրոմբոցիտների ագրեգացիան, ի տարբերություն PGI2-ի:

PGE2-ը ճնշում է T-բջջային ընկալիչների ազդանշանումը և կարող է դեր խաղալ բորբոքման առաջացման գործում[8]։ PGE2-ի վերկարգավորումը թմբկափայտի մատների առաջացման հնարավոր պատճառներից մեկն է։ Բացի այդ, PGE2-ի հետծննդյան սինթեզը նորածինների մոտ հանդիսանում է բաց զարկերակային ծորանի պատճառ[9]։

Կողմնակի ազդեցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընդհանուր կողմնակի ազդեցություններից են փսխումը, տենդը, լուծը և արգանդի գերկծկումը[2]: Երեխաների մոտ կարող է առաջացնել բրադիպնոե և թերճնշում[3]: Ասթմայով և գլաուկոմայով հիվանդները պետք է զգուշությամբ օգտագործեն, ինչպես նաև նրանք ովքեր նախկինում ունեցել են կեսարյան հատումով ծննդաբերություն[5]։

Ազդեցության մեխանիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

PGE2-ը հանդիսանում է Wnt ազդակային ուղու հզոր ակտիվատոր: Նա ներգրավված էր հեմոպոետիկ բջիջների զարգացման և վերականգնման առանձնահատկությունները կարգավորելու մեջ cAMP/PKA-ն ակտիվացնելու ճանապարհով[10]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն հայտնաբերվել է Բունտինգի, Գրիգլեվսկու, Մոնկադայի և Վեյնի կողմից 1976 թվականին։

Հասարակություն և մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա վաճառքային անվանումն է Ցերվիդիլ (ԱՄՆ) և Պրոպեսս (Ֆերինգի դեղագործական կազմակերպության կողմից): Պրոստին E2-ը և Գլանդինը հեշտոցային մոմիկներ են, որոնք արգանդի վզիկը նախապատրաստում են ծննդաբերության:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Prostaglandin E2
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 «Dinoprostone»։ The American Society of Health-System Pharmacists։ Արխիվացված օրիգինալից 16 January 2017-ին։ Վերցված է 8 January 2017 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Northern Neonatal Network (208)։ Neonatal Formulary: Drug Use in Pregnancy and the First Year of Life (անգլերեն) (5 ed.)։ John Wiley & Sons։ էջ 2010։ ISBN 9780470750353։ Արխիվացված օրիգինալից 2017-01-13-ին 
  4. 4,0 4,1 British national formulary : BNF 69 (69 ed.)։ British Medical Association։ 2015։ էջեր 538–540։ ISBN 9780857111562 
  5. 5,0 5,1 5,2 Hamilton Richart (2015)։ Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition։ Jones & Bartlett Learning։ էջ 361։ ISBN 9781284057560 
  6. «WHO Model List of Essential Medicines (19th List)»։ World Health Organization։ April 2015։ Արխիվացված օրիգինալից 13 December 2016-ին։ Վերցված է 8 December 2016 
  7. Ainsworth Sean B. (2014)։ Neonatal Formulary: Drug Use in Pregnancy and the First Year of Life (անգլերեն)։ John Wiley & Sons։ էջ 436։ ISBN 9781118819593։ Արխիվացված օրիգինալից 2017-01-13-ին 
  8. Wiemer AJ, Hegde S, Gumperz JE, Huttenlocher A (1 October 2011)։ «A live imaging cell motility screen identifies prostaglandin E2 as a T cell stop signal antagonist.»։ Journal of Immunology 187 (7): 3663–70։ PMC 3178752։ PMID 21900181։ doi:10.4049/jimmunol.1100103 
  9. Textbook of Pathology 7th Edition © 2015, Harsh Mohan; 978-93-5152-369-7; p. 404
  10. Goessling Wolfram, North Trista E., Loewer Sabine, Lord Allegra M., Lee Sang, Stoick-Cooper Cristi L., Weidinger Gilbert, Puder Mark, Daley George Q. (2009-03-20)։ «Genetic interaction of PGE2 and Wnt signaling regulates developmental specification of stem cells and regeneration»։ Cell 136 (6): 1136–1147։ ISSN 1097-4172։ PMC 2692708։ PMID 19303855։ doi:10.1016/j.cell.2009.01.015