Պողոս Աբելյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պողոս Աբելյան
Ծնվել է 1877
Մահացել է 1943
Ազգություն հայ
Կրթություն Գևորգյան հոգևոր ճեմարան, Ներսիսեան դպրոց, Լազարյան ճեմարան և Մոսկվայի պետական համալսարան
Մասնագիտություն տնտեսագետ
իրավաբան
մանկավարժ
գրող
թարգմանիչ։
Աշխատությունները Վիքիդարանում

Պողոս Գրիգորի Աբելյան (1877 - 1943), հայ ազգային ազատագրական շարժման գործիչ, տնտեսագետ, իրավաբան, մանկավարժ, գրող, թարգմանիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորել է Ախալքալաքի քաղաքային դպրոցում, 1893 թվականին՝ էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, 1898 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը։ 1911-1915 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում և, միաժամանակ, համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 19–րդ դարի վերջին հարել է ՀՅԴ կուսակցությանը, ապա՝ ԷսԷռներին։ Ջ. Տեր–Գրիգորյանի հետ Ախալքալաքում հիմնել է ազատագրական խմբակ Արևմտյան Հայաստանում հակաթուրքական պայքարն աշխուժացնելու նպատակով։ Խմբակի գործունեության բացահայտումից հետո (1897) տեղափոխվել է Թիֆլիս։ 1914 թվականից զբաղվել է հայկական կամավորական ջոկատների կազմավորման հարցերով։ 1916-1918 թվականներին զգալի օգնություն է կազմակերպել էրզրումահայ գաղթականներին հարազատ քաղաք վերադարձնելու համար։ 1918 թվականից հանդիսացել է Թիֆլիսի Հայոց ազգային խորհրդի, Կովկասի հայոց բարեգործական, Հայոց գյուղատնտեսական ընկերությունների, 1919 թվականից՝ Հայ գրողների կովկասյան միության անդամ։ Նախաձեռնել է Ախալքալաքի հայրենյաց վարչության ստեղծումը (1918)։ Սուր քննադատության է ենթարկել վրաց մենշևիկներին՝ հայ գաղթականների նկատմամբ ցուցաբերած անտարբերության և Լոռու ու Ջավախքի շուրջ սկսած եղբայրասպան պատերազմի համար։ 1921 թվականին Հայհեղկոմի հրավերով տեղափոխվել է Երևան։ 1920-1930-ական թվականներին պատասխանատու պաշտոններ է վարել ՀՕԿ–ու, Հայկոոպում, պետհրատում։ Զբաղվել է գիտական գործունեությամբ։ 1937 թվականին մեղադրվել է «ազգայնականների» հետ ունեցած կապերի համար և ենթարկվել հալածանքների։ Ծանր հիվանդությունից հետո հեռացել է հասարակական ու գիտական գործունեությունից։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է «Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png