Ուգրո-ֆիննական լեզուներ

Ուգրո-ֆիննական լեզվաընտանիքի տարածվածությունը

Ուգրո-ֆիննական լեզուներ (հանդիպում է նաև ֆիննո-ուգրական տարբերակը), ազգակից լեզուների խումբ, որոնք առանձին խումբ են կազմում ուրալյան լեզվաընտանիքի կազմի մեջ։ Տարածված են Հունգարիայում, Նորվեգիայում, Ռուսաստանում, Ֆինլանդիայում, Շվեդիայում, Էստոնիայում և այլ երկրներում։

Դասակարգում

Ուգրո-ֆիննական լեզուները տարածված են Ուրալում, Եվրոպայի հյուսիսում և Ասիայի հյուսիսարևմտյան մասում։ Բաժանվում են երեք ճյուղի.

• Ֆիննական կամ Արևմտյան ճյուղն իր մեջ է ներառում.
  • ֆիններենը (ինքնավանում՝ սուոմի)
  • կարելերենը
  • էստոներենը
  • իժորերենը
  • վոդերենը
  • վեպսերենը
  • լիվերենը
  • լոպարերենը
  • մորդավերենը (էրզյա ու մոշկա)
  • ինչպես նաև մարիական լեզուները։

Ֆիններենը գրավոր հուշարձաններով ավանդված է XII դարից։

• Պերմական ճյուղ
  • ուդմուրտերեն (վոտյակերեն)
  • կոմի (իր երկու՝ կոմի-զիրյաներեն և կոմի-պերմերեն բարբառներով հանդեձ)։
• Ուգրական ճյուղ
  • վուգուլերեն (մանսիերեն)
  • օստյակերեն (խանտիերեն)
  • հունգարերեն (ավանդված XIII դարից)
• Սամոդիական լեզուների խումբ, որը նույնպես պատկանում է ուգրո-ֆիննական լեզվաընտանիքին.
  • նենեցերեն
  • նգանասաներեն
  • էնեցերեն
  • սելկուպերեն

Թվեր

	ֆիններեն	էստոներեն	լիվերեն	վոդերեն	վեպերեն	կարելերեն	նորդսամի	սկոլցամի	օլիկ-մարի	էրզյա-մորդվերեն	մոշկա-մորդվերեն	կոմի	ուդմուրտերեն	մանսիերեն	խանտիերեն	հունգարերեն
1	yksi	üks	ikš	ühsi	üs	yksi	okta	õhtt	икте	вейке	фкя	öтик	одык	аква	ит	egy
2	kaksi	kaks	kakš	kahsi	kaks	kakši	guokte	kue´htt	коктыт	кавто	кафта	кык	кык	китыг	катын	kettő
3	kolme	kolm	kuolm	kõlmõ	kuome	kolmi	golbma	koumm	кумыт	колмо	колма	куим	куин	хурум	хутым	három
4	neljä	neli	nēļa	nellä	nell	nellä	njeallje	nellj	нылыт	ниле	ниле	нёль	ниль	нила	няты	négy
5	viisi	viis	vīž	viiz	viž	viisi	vihtta	vitt	визыт	ветесь	вете	вит	вить	ат	вет	öt
6	kuusi	kuus	kūž	kuuz	kuz	kuuši	guhtta	kutt	кудыт	кото	кота	квайт	куать	хот	хут	hat
7	seitsemän	seitse	seis	seitsee	seiččeme	šeiččemen	čieža	čiččâm	шымыт	сисем	сисем	сизим	сизьым	сат	тапыт	hét
8	kahdeksan	kaheksa	kādõks	kahõsaa	kahesa	kahekšan	gavcci	kääu´c	кандаше	кавксо	кафкса	кöкъямыс	тямыз	нёллов	нювты	nyolc
9	yhdeksän	üheksa	īdõks	ühesää	ühesa	yhekšän	ovcci	ååu´c	индеше	вейксэ	вейхкса	öкмыс	укмыс	онтэллов	йиряң	kilenc
10	kymmenen	kümme	kim	čümmee	kümne	kymmenen	logi	lååi	лу	кемень	кемонь	дас	дас	лов	яң	tíz
100	sata	sada	sada	sada	sata	sata	čuođi	čue´đ	шÿдö	сядо	сяжа	се	сю	сат	сот	száz
1.000	tuhat	tuhat	tuhat	tuhat	tuhat	tuhat	duhát	dohat	тÿжем	тёжа	тёжянь	сюрс	сюрс	сотэр	...	ezer

Գրականություն

• Է.Բ. Աղայան, Լեզվաբանության ներածություն, էջ 579

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ուգրո-ֆիննական լեզուներ» հոդվածին։