Նիկոլայ Դոլեժալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նիկոլայ Դոլեժալ
Николай Доллежаль
Dollejal (1).jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 15 (27), 1899
Օմելնիկ, Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[1][2]
Մահացել էնոյեմբերի 20, 2000(2000-11-20) (101 տարեկանում)
Մոսկվա, Ռուսաստան
ԳերեզմանKozino
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Մասնագիտությունֆիզիկոս, միջուկային ֆիզիկոս և ճարտարագետ
Հաստատություն(ներ)գործարան Բոլշևիկ[3], Գիդրոմաշ ԳԱՄ[3], Ուրալխիմմաշ[3], Սվերդնիիմմաշ[3], Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարան[3], ՆԻԿԻԵՏ[3] և Սանկտ Պետերբուրգի պետական պոլիտեխնիկական համալսարան
Գործունեության ոլորտՎառելանյութային արդյունաբերություն
ԱնդամակցությունՌուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա[1] և ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա[1]
Ալմա մատերՄոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարան[3]
ԿոչումԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս և Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Գիտական աստիճանտեխնիկական գիտությունների դոկտոր
Եղել է գիտական ղեկավարQ4492668?
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ[3] Լենինի շքանշան[3] Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս[3] Կարմիր Աստղի շքանշան Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան Լենինյան մրցանակ[3] Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս[3] ԽՍՀՄ պետական մրցանակ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիքանի շքանշան[4] Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Ի. Կուրչատովի անվան ոսկե մեդալ «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ Ստալինյան մրցանակ և Ստալինյան մրցանակ


Նիկոլայ Անտոնովիչ Դոլեժալ, Николай Антонович Доллежаль, միջուկային ռեակտորների կոնստրուկտոր, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

Աշխատանքները վերաբերում են միջուկային Էներգետիկային, կոմպրեսորների և ջերմաուժային տեղակայանքների նախագծումներին։ Դոլեժալն աշխարհում առաջին ատոմային Էլեկտրակայանի ռեակտորի գլխավոր կոնստրուկտորն է։ ԽՍՀՄ պետական և Լենինյան մրցանակների դափնեկիր է։ Պարգևատրվել է Լենինի 4 շքանշանով։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է հոկտեմբերի 15-ին 1899 թ., Զապորոժիեի մարզի Օրեխովի շրջանի Օմելնիկ գյուղում։ ՍՍՏՄԳԱ ակադեմիկոս (1962), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1949)։

  • 1923 թ-ին ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական դպրոց ինժեներ-մեխանիկ բաժինը։ 1925-1930 թթ. աշխատել է նախագծային կազմակերպություններում։
  • 1943 թ. նա դարձավ գիտահետազոտական ինստիտուտի քիմիական ճարտարագիտության ղեկավար։
  • 1952 թ. Դոլեժալը ղեկավարել է «Հատուկ ինստիտուտ»՝ նախատեսված կառուցման համար ռեակտորներ։
  • 1958 թ. մեկնարկել է երկակի գործողություն ունեցող ռեակտոր։
  • 1961 թ. ստեղծել է «Միջուկային» բաժին, «Էներգետիկ համակարգեր և մեքենաներ»։
  • 1998 թ. (99 տարեկանում) ամսագրում հրատարակվեց նրա «Գիտություն և կյանք» հոդվածը[5]։

Մասնագետը միջուկային էներգիայի Բորիս Գրիգորովիչ Դուբովսկին հաշվի առավ, որ Դոլեժալն է անձամբ իրական մեղավորը վթարի համար և ակտիվորեն հրապարակել են իրենց կարծիքները մամուլում[6][7]:

Չեռնոբիլիի ՄԱԳԱՏԷ զեկույցում Դոլեժալի անունը չէր նշվում[6]:

Մահացել է նոյեմբերի 20-ին, 2000 թ. 101 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-677.ln-ru.dl-.pr-inf.uk-12
  2. Доллежаль Николай Антонович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 http://www.ras.ru/FStorage/download.aspx?Id=aeff55b6-a6ea-4fe9-bda7-ad15ddf3f5d3
  4. http://kremlin.ru/acts/bank/14436
  5. http://www.nkj.ru/archive/articles/10478/ Н. А. Доллежаль Трисекция угла // Наука и жизнь. — 1998. — № 3.
  6. 6,0 6,1 http://www.mcds.ru/default.asp?Mode=Review&ID_L0=1&ID_L1=17&ID_L2=89&ID_L3=404&ID=&ID_Review=58059 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> թեգ. «» անվանումը սահմանվել է մի քանի անգամ, սակայն տարբեր բովանդակությամբ:
  7. http://www-pub.iaea.org/MTCD/publications/PDF/Pub913e_web.pdf