Նասիր Խոսրով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Նասիր Խոսրով Աբու Մուին
Ծնվել է 1004
Ծննդավայր Խալտոնի մարզ, Տաջիկստան
Վախճանվել է 1088
Վախճանի վայր Բադախշան, Աֆղանստան
Մասնագիտություն բանաստեղծ, գրող, փիլիսոփա, ակնարկագիր, traveller և scholar
Լեզու պարսկերեն
Քաղաքացիություն Ղազնևիների պետություն
Սելջուկյան սուլթանություն
Nasir Khusraw Վիքիպահեստում

Նասիր Խոսրով Աբու Մուին (1004-1072), ( պարս․՝ ناصر خسرو قبادیانی ), տաջիկական և պարսկական բանաստեղծ, փիլիսոփա, կրոնական գործիչ։ 1046-ից 1052 թվականներին Նասիրը ուղևորվել է Եգիպտոս (նկարագրել է «ճանապարհորդության գրքում»)։ Վերադառնալուց հետո որպես հերետիկոս վտարվել է հայրենի Բալխ քաղաքից։ Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Բադախշանի (Պամիր) սարերում։ Քարոզել է իսմայիլականություն աղանդի հայացքները։ Նասիր Խոսրովի գրական ժառանգությունը կազմում են կրոնափիլիսոփայական տրակտատները, 12 հազար բեյթ ամփոփող դիվանը, «Ռովշանայի-Նամե» պոեմը։ Նասիրին դատապարտել է պալատական պոեզիան, խարազանել սելջուկ ֆեոդալներին, հարձակվել գիտական և փիլիսոփայական մտքի ազատ զարգացումը կաշկանդող ուղղափառ հոգևորականության վրա, պահանջել կարեկցել աղքատներին։ Չարիքի ու թշվառության պատճառը տեսել է «վատ դավանանքի» տարածման և «անարդար կառավարման» մեջ։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլվել է գյուղացիական շարժումների գաղափարախոսությունը։ Նշանակալի է Նասիրի դերը փիլիսոփայական քասիդի և խրատական պոեմի զարգացման գործում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանի «ՆԱՍԻՐ ԽՈՍՐՈՎ» հոդվածից (հ․ 8, էջ 182 )։ CC-BY-SA-icon-80x15.png