Յոզեֆ Լադա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Յոզեֆ Լադա
չեխ․՝ Josef Lada
Hrusice CZ Josef Lada bust 323.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 17, 1887(1887-12-17)[1][2][3]
Ծննդավայր Հրուսիցե, Պրահայի արևելք, Կենտրոնաչեխական շրջան, Չեխիա
Վախճանվել է դեկտեմբերի 14, 1957(1957-12-14)[1][2][3] (69 տարեկանում)
Մահվան վայր Պրահա, Չեխոսլովակիա[1]
Քաղաքացիություն Չեխոսլովակիա
Մասնագիտություն գրող, նկարազարդող, մանկագիր և նկարիչ
Թեմաներ գեղանկարչություն, գրականություն և Պատկերազարդում
Պարգևներ ժողովրդական արտիստ
Josef Lada Վիքիպահեստում

Յոզեֆ Լադա (չեխ․՝ Josef Lada, դեկտեմբերի 17, 1887(1887-12-17)[1][2][3], Հրուսիցե, Պրահայի արևելք, Կենտրոնաչեխական շրջան, Չեխիա - դեկտեմբերի 14, 1957(1957-12-14)[1][2][3], Պրահա, Չեխոսլովակիա[1]), չեխ նկարիչ և գրող, Չեխոսլովակիայի հանրապետության ժողովրդական նկարիչ (1947

Նկարազարդումների, ծաղրանկարների, ինչպես նաև բնանկարների («Չեխական բնանկարով եռապատկեր», 1935, Ազգային պատկերասրահ, Պրահա) հեղինակ է։ Նրա պատվին կոչվել է (17625) Յոզեֆլադա աստերոիդը[4]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոզեֆ Լադան ծնվել է 1887 թվականի դեկտեմբերի 17-ին չեխական Հրուսիցե քաղաքում։

Վաղ մանուկ հասակում Յոզեֆին հարվածել է հայրական դանակը, որից հետո նա ամբողջ կյանքում մնացել է մի աչքով կույր։ Այս արատը և պատկերի խորությունն ընկալելու անկարողությունը բնորոշել են նրա գրաֆիկական ոճը[5]։ 1905 թվականից սովորել է Պրահայի Գեղարվեստաարդյունաբերական դպրոցում։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լադայի գեղարվեստական ոճին բնորոշ են գրաֆիկական լակոնիկությունը և արտահայտչականությունը, որին նա հասել է ճշգրիտ պարզեցված գծերի օգնությամբ։ Միջազգային ճանաչում նկարչին բերել է Յարոսլավ Հաշեկի «Քաջարի զինվոր Շվեյկի արկածները» ստեղծագործության տուշով կատարված նկարազարդումների շարքը (1924)։

Նշանակալի այլ ստեղծագործություններից են «Չեխական բնանկարով եռապատկեր» (1935, Ազգային պատկերասրահ, Պրահա), «Չարաճճի հեքիաթների» ջրաներկային նկարազարդումները (1946) և սեփական` «Մանկության հիշողություններ» գրքի նկարազարդումները (1953)։

1947 թվականին Լադային շնորհվել է Չեխոսլովակիայի հանրապետության ժողովրդական նկարչի կոչում։ Բացի բազմաթիվ նկարազարդումներից, նկարիչը ստեղծել է բազմաթիվ վառ ծաղրանկարներ և նկարներ մուլտֆիլմերի համար։

Նա հեղինակ է նաև հրուսիցյան կատվի և նրա ընկերների մասին «Միկեշ» մանկական հեքիաթի։ Այն գրել և նկարազարդել է Լադան։ 1992 թվականին հրատարակվել է այդ հեքիաթի ռուսերեն թարգմանությունը[6]։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լադայի դուստրը` Ալյոնա Լադովան (1925-1992), նկարչուհի էր, գրքերի նկարազարդող, բեմանկարիչ և գրող։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118568639 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Lambiek ComiclopediaLambiek, 1999.
  4. «HORIZONS System»։ Վերցված է 2018 Հուլիս 18 
  5. Йозеф Лада в Большой энциклопедии карикатуры
  6. Йозеф Лада Микеш. — Ленинград: Лениздат, 1992. — 320 с. — ISBN 5-289-01378-4.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 468 CC-BY-SA-icon-80x15.png