Յան Գիլդմիստերի պատկերասրահը

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Յան Գիլդմիստերի պատկերասրահը
De kunstgalerij van Jan Gildemeester Jansz Rijksmuseum SK-A-4100.jpeg
տեսակգեղանկար
նկարիչԱդրիան դե Լելի[1]
տարի1790[2]
բարձրություն63,7 սանտիմետր[3]
լայնություն85,7 սանտիմետր[3]
ժանրկենցաղային ժանր
նյություղաներկ[1] և փայտ[3]
գտնվում էՊետական թանգարան[1]
հավաքածուՊետական թանգարան[1][4] և Ամստերդամի պատմական թանգարան[3]
սեփականատերՅան Գիլդմիստեր
պատվիրատուՅան Գիլդմիստեր
https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/SK-A-4100, http://collectie.amsterdammuseum.nl/amonline/advanced/Details/collect/48090, http://europeana.eu/portal/record//90402/SK_A_4100.html, https://www.wga.hu/frames-e.html?/html/l/lelie/artgaller.html կայք
The Art Gallery of Jan Gildemeester Jansz Վիքիպահեստում

Յան Գիլդմիստերի պատկերասրահը (անգլ.՝ The Art Gallery of Jan Gildemeester Jansz), հոլանդացի նկարիչ Ադրիան դե Լելիի 1794-1795 թվականներին ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Ամստերդամի պետական թանգարանում: Կտավն ունի 63,7 սմ լայնություն, 85,7 սմ բարձրություն։ Նկարում պատկերված է Յան Գիլդմիստերը՝ շրջապատված ընկերներով և կտավների իր հավաքածուով։ Ամստերդամի պետական թանգարանը նկարը ձեռք է բերել 1964 թվականին[19], մինչ այդ կտավը ընդգրկված է եղել ֆրանսիական մասնավոր հավաքածուում[20]:

Պատմությունն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

17-րդ դարի ֆլամանդական «konstkamer»-ի (արվեստի սենյակներ) օրինակ, Դավիդ Կրտսեր Տենիրս, «Վիլհելմ Ավստրիացին Բրյուսելի իր պատկերասրահում», Վիեննա, 1650

Konstkamers (արվեստի սենյակներ)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ արվեստաբան Ս. Ջ. դե Բրույն Նոպսի՝ նկարի թեման, որը ներկայացնում է արվեստի հավաքորդին տանը՝ ընկերներին իր հավաքածուն ցուցադրելիս, նիդերլանդական նկարչության մեջ 1800-ական թվականներին նորույթ է եղել, մինչդեռ այս ժանրը բնորոշ է ֆլամանդական նկարչությանը, հատկապես 17-րդ դարի նկարիչներին (Վիլհեմ վան Հաշտ, Դավիդ Կրտսեր Տենիրս, Գիլիս վան Տիլբորշ, Գոնսալես Քոքս)։ Ադրիան Լելին նման աշխատանքներ տեսել էր, հավանաբար, Անտվերպենում սովորելու տարիներին։ Ինչևէ ֆլամանդական արվեստի սենյակները (konstkamers) միանգամայն այլ տեսք ունեին, նրանք արտացոլում էին երևակայական ճարտարապետություն և ոչ թե այն իրականությունը, որը նկարիչը տեսնում էր։ «Յան Գիլդմիստերի պատկերասրահը» նկարում, ընդհակառակը, հստակորեն պատկերված է իրական տարածք։

Յոհան Ցոֆանի, «Թագավորական ակադեմիայի անդամները», 1772, Լոնդոնի թագավորական հավաքածու: Յան Գիլդմիստերն ունեցել է այս նկարի փորագրությունը, ինչը հավանաբար ոգեշնչել է Ադրիան դե Լելին

Կենցաղային տեսարաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադրիան դե Լելին հետևել է կենցաղային տեսարաններ ստեղծելու ավանդույթին, որը բնորոշ էր 17-րդ դարի Հյուսիսային Նիդերլանդներին։ Նման ժանրի ստեղծագործություններում, սովորաբար, կեցվածքը չի ընդունվում, սակայն, Յան Գիլդմիստերի պատկերասրահի այցելուները շատ բնական տեսք ունեն, կարծես տեղյակ չեն, որ նկարիչը իրենց նկարում է։ Ըստ երևույթին, դե Լելին ոգեշնչվել է անգլիացի ժամանակակից նկարիչներով. Յան Գիլդմիստերն ունեցել է 1773 թվականի Յոհան Ցոֆանիի ստեղծած խմբակային նկարի փորագրություն, որը ծանոթ է եղել դե Լելին։

Տարածք, մարդիկ, արվեստի գործեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Herengracht 475, 2005

Կտավում պատկերված երկու սենյակները դեռևս գոյություն ունեն։ Առջևի մեծ սենյակը և հետևի պլանի պատուհաններով սենյակը գտնվում են Յան Գիլդմիստերի տանը (1792 թվականից), այժմ՝ Ամստերդամի Herengracht 475 Rijksmonument (Ռեյկսմոնումենտ) պատմամշակութային ժառանգության վայրում։ Առաջին սենյակի առաստաղը (Յակոբ դե Վիտ, 1731), դռան վերևի ռելիեֆը և այլ դեկորացիաներ վերականգնվել են 20-րդ դարում կատարված վերանորոգման ժամանակ[19]:

Յան Գիլդմիստերը կանգնած է կտավի կենտրոնում։ Ադրիան դե Լելին հավանաբար իրեն պատկերել է ծնկի իջած աջ կողմում։ Կտավում պատկերված անձանց շարքում են ամստերդամցի արվեստի վաճառական Պիեռ Ֆոքեն, հոլանդացի ֆիզիկոս Կոռնելի Ռուդոլֆ Թեոդոր Կրայոնհոֆը (եռանկյունաձև գլխարկով), նկարիչ Ջուրիան Անդրիսենը, առևտրական Անտոնի Դալը և նրա կինը Մարան Դալ-Դոհրմանը (նստած է ձախ կողմի պատկերակալի հետևում), արվեստի հավաքորդ և գրող Բերնարդուս դե Բոշ Ջերոնիմոսը[20] - ըստ Ս. Ջ. Դե Բրույն Նոպսի, RKD և պատկերասրահի կայքի, սակայն այս կարծիքը կասկածի տակ է դրվում այլոց կողմից[21]:

Նկարում կտավները դասավորված են շարքերով, պատին իրար մոտ փակցված։ Շատ հավանական է, որ տեսանելի կտավները ընտրվել են կոլեկցիոների և նկարչի կողմից մասնավորապես այս կտավի համար և համարվում են Գիլդմիստերի հավաքածուի կորիզը[22]: Առաջին սենյակում պատկերված կտավներից շատերը հստակ երևում են։ Գիլդմիստերի հավաքածուն նրա մահից հետո 1800 թվականին հանվեց աճուրդի և աճուրդային կատալոգում[23] կային կտավների մասին մանրամասն տվյալներ։ Որպես արվեստի հավաքորդ Գիլդմիստերի ճաշակը համընկնում էր իր ժամանակակիցների ճաշակին։ Նրա հավաքածուում կային ժանրային կտավներ, ծովանկարներ, բնանկարներ, կենդանիների նկարներ, նատյուրմորտ: Գիլդմիստերի ավելի վաղ ձեռքբերումների շարքում կային գծանկարներ, տպագրական գործեր[19]:

De kunstgalerij van Jan Gildemeester Jansz Rijksmuseum SK-A-4100 artworks-numbered.jpg
Արվեստի գործեր Ներկայիս հավաքածու (եթե հայտնի է)
1 Ludolf Backhuyzen - Prinses Maria near Durgerdam.jpg Լյուդոլֆ Բաքհեյզեն, «The Princess Mary Moored off Durgerdam», 1688[22] Մասնավոր հավաքածու
2 Gerard ter Borch - The Letter - Google Art Project.jpg Գերարդ Տերբորխ, «Նամակը», 1660-1665[19] Թագավորական հավաքածու[24]
3 Gerrit Dou - A Young Lady Playing a Clavichord.jpg Գերարդ Դաու, «Կլավիկորդ նվագող երիտասարդ կինը», 17-րդ դար[19] Մասնավոր հավաքածու[25]
4 Jacob Ochtervelt - The Backgammon Players.jpg Յակոբ Օխտերվելտ, «Նարդի խաղացողները», 1667-1669[19] E.G. Bührle հիմնադրամ[26]
5 Adriaen van de Velde - Landscape, Woman Milking a Cow - Cannon Hall Museum.jpg Ադրիան վան դե Վելդե «Բնանկար. կով կթող կինը», 1669[19] Cannon Hall թանգարան[27]
6 Jacob van Ruisdael - Landscape with a Windmill Near a Town Moat.jpg Յակոբ վան Ռյոյսդալ, «Բնանկար. հողմաղացը քաղաքի խրամի մոտ», 1650[19] Մասնավոր հավաքածու
7 Nicolaes Berchem - Italian port with peasants and a couple with a parasol.jpg Նիկոլաս Պիտերս Բերհեմ, «Գյուղացիները և անձրևանոցով զույգը իտալական նավահանգստում», 1660[22] Earl of Haddington մասնավոր հավաքածու, Մելերստեյն։ 1981 թվականին առևանգվել է և ,հավանաբար, այրվել
8 Dirk van Bergen - Rustende vee bij een graftombe NK2645.jpg Դըրք վան դեր Բերգեն, «Գերեզմանաքարի մոտ հանգստացող կենդանիներ», 1670-1689[19] Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed[28]
9 Rubens - Mercury escorting Psyche to Olympus.jpg Պիտեր Պաուլ Ռուբենս, «Mercury escorting Psyche to Mount Olympus«[19] Duke of Sutherland հավաքածու[19] (ըստ 1965 թվականի Դե Բրույն Կոպսի հոդվածի, ներկայիս հավաքածուն՝ անհայտ)
10 Gabriel Metsu - The Pancake Baker - Gemäldegalerie Berlin.jpg Գաբրիել Մետսյու, «The Pancake Baker», 1655-1658[19] Gemäldegalerie Berlin, երկարաժամկետ գտնվում է մասնավոր հավաքածուում[29]
11 Դավիդ Կրտսեր Տենիրս, «Boerendeel»[19] Անհայտ
12 Hooch, Pieter de - A Woman Preparing Bread and Butter for a Boy - Google Art Project.jpg Պիտեր դե Հոոխ, «Կինը հաց ու կարագ է պատրաստում տղայի համար», 1660-1663[19] Ջ. Պոլ Գեթի թանգարան[30]
13 Frans van Mieris - A Woman at her Toilet - Mertoun.jpg Ֆրանց վան Միրիս (ավագ), «Կինը հայելու առջև», 1662-1664[22] Մասնավոր հավաքածու, Duke of Sutherland[31]
14 Rembrandt - Portrait of an old man in aan armchair - Bridgewater collection.jpg Ռեմբրանդ վան Ռեյն, «Բազկաթոռին նստած ծերունու դիմանկարը», 1637[19] Մասնավոր հավաքածու, Duke of Sutherland
15 Jan Boeckhorst (attr.) - Young Man with a Falcon.jpg Նախկինում վերագրվում էր Պիտեր Պաուլ Ռուբենսին, այժմ՝ Յան Բոքհորստին, «Երիտասարդը բազեի հետ», 1630[19] Թագավորական հավաքածու[32]
16 Meindert Hobbema - The Outskirts of a Wood - Wallace Collection.jpg Մեյնդերտ Հոբբեմա, «Անտառի եզրը», 1660[19] Wallace հավաքածու[33]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 http://europeana.eu/portal/record//90402/SK_A_4100.html
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 http://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.12124
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 http://collectie.amsterdammuseum.nl/amonline/advanced/Details/collect/48090
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 Kops K. d. B. De Amsterdamse verzamelaar Jan Gildemeester Jansz (նիդերլ.) // Bulletin van het RijksmuseumRijksmuseum Amsterdam, 1965. — Vol. 13, Iss. 3. — P. 79—114. — ISSN 0165-9510
  5. 5,0 5,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/91/mode/1up
  6. 6,0 6,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/16/mode/1up
  7. 7,0 7,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/13/mode/1up
  8. 8,0 8,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/120/mode/1up
  9. 9,0 9,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/115/mode/1up
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/94/mode/1up
  11. 11,0 11,1 https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:Catalogus_van_het_kabinet_van_schilderyen,_nagelaaten_door_den_kunstminnaar_Jan_Gildemeester_Jansz.djvu&page=23
  12. 12,0 12,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/n22/mode/1up
  13. 13,0 13,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/n20/mode/1up
  14. 14,0 14,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/n24/mode/1up
  15. 15,0 15,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/36/mode/1up
  16. 16,0 16,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/38/mode/1up
  17. 17,0 17,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/65/mode/1up
  18. 18,0 18,1 https://archive.org/stream/catalvan00schl#page/68/mode/1up
  19. 19,00 19,01 19,02 19,03 19,04 19,05 19,06 19,07 19,08 19,09 19,10 19,11 19,12 19,13 19,14 19,15 19,16 De Bruyn Kops C. J. (1965-01-01)։ «De Amsterdamse verzamelaar Jan Gildemeester Jansz»։ Bulletin van het Rijksmuseum 13 (3): 79–114 
  20. 20,0 20,1 «Explore Adriaan de Lelie»։ rkd.nl։ Վերցված է 2016-04-29 
  21. van Eeghen I.H. (February 1972)։ «De restauratie van Herengracht 475»։ Amstelodamum։ Վերցված է 2016-04-28 
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 van der Linden Yuri (2002-01-01)։ «Twee schilderijen geïdentificeerd in Gildemeesters kunstzaal»։ Bulletin van het Rijksmuseum 50 (3): 358–363 
  23. Schley Philippe van der, Jean de Bosch, Jean Yver, R. Meurs Pruyssenaar (1800-01-01)։ Catalogus van het kabinet van schilderyen, nagelaaten door den kunstminnaar Jan Gildemeester Jansz։ Amsterdam : Philippe van der Schley 
  24. «Explore Gerard ter Borch (II)»։ rkd.nl։ Վերցված է 2016-04-29 
  25. «Explore Gerard Dou»։ rkd.nl։ Վերցված է 2016-04-29 
  26. «Jacob Ochtervelt: The Backgammon Players»։ Foundation E.G. Bührle Collection։ Վերցված է 2016-04-29 
  27. «Landscape: Woman Milking a Cow | Art UK»։ artuk.org։ Վերցված է 2016-04-29 
  28. «DiMCoN | Digitale Museale Collectie Nederland - Landschap met herder en vee nabij graftombe»։ www.digitalecollectienederland.nl։ Վերցված է 2016-04-29 
  29. «Explore Gabriël Metsu»։ rkd.nl։ Վերցված է 2016-04-29 
  30. «A Woman Preparing Bread and Butter for a Boy (Getty Museum)»։ The J. Paul Getty in Los Angeles։ Վերցված է 2016-04-28 
  31. «Explore Frans van Mieris (I)»։ rkd.nl։ Վերցված է 2016-04-29 
  32. «Attributed to Jan van Boeckhorst: A Young Man with a Falcon»։ Թագավորական հավաքածու։ Վերցված է 2016-04-29 
  33. «Wallace Collection Online - The Outskirts of a Wood»։ wallacelive.wallacecollection.org։ Վերցված է 2016-04-29 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]