Մուխթար Աուեզով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մուխթար Աուեզով
KZ-1997-20tenge-Auezov.png
Ծնվել է սեպտեմբերի 28, 1897({{padleft:1897|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:28|2|0}})
Ծննդավայր Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել է հունիսի 27, 1961({{padleft:1961|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1] (63 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն գրող և բանաստեղծ
Լեզու ղազախերեն
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1936–1955).svg ԽՍՀՄ
Կրթություն Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի լեզվաբանական ֆակուլտետ
Գիտական աստիճան բանասիրական գիտությունների դոկտոր
Ժանրեր վեպ
Անդամակցություն ԽՍՀՄ Գրողների միություն և Ղազխստանի ազգային գիտությունների ակադեմիա
Պարգևներ Ստալինյան մրցանակ Լենինի շքանշան «Պատվո նշան» շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ և Լենինյան մրցանակ
Զավակներ Q4072504?
Mukhtar Auezov Վիքիպահեստում

Մուխթար Օմարխանովիչ Աուզեով (ղազ.՝ Мұхтар Омарханұлы Әуезов, սեպտեմբերի 28, 1897({{padleft:1897|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:28|2|0}}), Ռուսական կայսրություն - հունիսի 27, 1961({{padleft:1961|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1], Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ղազախ սովետական գրող և գիտնական։ ՂԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1946), գիտության վաստակավոր գործիչ (1957)։ Լենինյան (1961) և Ստալինյան առաջին աստիճանի (1949) մրցանակների դափնեկիր[2]: Եղել է Ղազախստանի գրողների միության նախագահ։ Նրա «Աբայի ուղի» վեպն ընդգրկել է «Համաշխարհային գրականության գրադարանում»[3]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մուխթար Օմարխանովիչ Աուզեովը ծնվել է 1897 թվականին հոկտեմբեր 16-ին Ղազախական ՍՍՀ Սեմիպալատինսկի մարզի Չինգիսթաու բնակավայրում[3]: 1928 թվականին ավարտել է Լենինգրադի համալսարանը, հետագայում՝ Տաշքենդի միջինասիական համալսարանին կից ասպիրանտուրան։ Գրական ասպարեզ է մտել 1917 թվականիին, ֆեոդալական ցեղային կարգերի դեմ ուղղված «Էնլիք–Քեբեք» պիեսով։ Գրել է պիեսներ, կոլտնտեսային կյանքն ու սոցիալիստական շինարարությունը պատկերող պատմվածքներ։ Սովետական գրականության աչքի ընկնող սաեղծագործություններից է ղազախ մեծ բանաստեղծ–լուսավորիչ Աբայ Կունանբաևի կյանքին նվիրված «Աբայի ուղին» վեպ–էպոպեան, որը կազմված է «Աբայ» և «Աբայի ուղին» մասերից[4].։ Նա եղել է ականավոր գիտնական, աբայագիտության հիմնադիրը, ղազախական և կիրգիզական գրականությանը և բանահյուսությանը նվիրված ուսումնասիրությունների հեղինակ։ Մուխթար Աուզեովը մահացել է 1961 թվականին հուլիսի 27-ին Մոսկվայում: Ղազախական ակադեմիական թատրոնը կրում է Աուզեովի անունը։ Ալմա–Աթայում է գտնվում նրա տուն-թանգարանը։

Մուխթար Աուեզովը հայերեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Ауэзов Мухтар Омарханович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Стадничук Б. Перевод неадекватен. Тернистый путь Абая к русскому читателю // 27 мая 2008
  3. 3,0 3,1 Из КНЭ|1|304|Памятники Ауэзову
  4. УО school.edu.by

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Нурпеисов Р. Ауэзов и Алаш. — Алматы, 1995.
  • Анастасьев Н. Трагедия триумфатора. — М., 2006. — (серия ЖЗЛ)
  • Анастасьев Н. Трагедия триумфатора. — Алматы, 2007. — Издание 2-е, исправленное и дополненное.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png