Մուխթար Աուեզով

Մուխթար Աուեզով; ղազ.՝ Мұхтар Омарханұлы Әуезов
Ծնվել է	սեպտեմբերի 16 (28), 1897
Ծննդավայր	Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել է	հունիսի 27, 1961[…] (63 տարեկան)
Վախճանի վայր	Մոսկվա, ԽՍՀՄ
Գերեզման	Central Cemetery (Almaty)
Մասնագիտություն	գրող և բանաստեղծ
Լեզու	ղազախերեն
Քաղաքացիություն	Ռուսական կայսրություն և ԽՍՀՄ
Կրթություն	Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի լեզվաբանական ֆակուլտետ
Գիտական աստիճան	բանասիրական գիտությունների դոկտոր
Անդամակցություն	ԽՍՀՄ Գրողների միություն և Ղազխստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա
Պարգևներ	; և Honored Scientist of the Kazakh SSR?
Զավակներ	M. Auėzov? և Q12579229?
	Մուխթար Աուեզով Վիքիդարանում
	Mukhtar Auezov Վիքիպահեստում

Մուխթար Օմարխանովիչ Աուզեով (ղազ.՝ Мұхтар Омарханұлы Әуезов, սեպտեմբերի 16 (28), 1897^[1], Ռուսական կայսրություն - հունիսի 27, 1961(1961-06-27)^[2]^[1]^[3]^[…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ղազախ սովետական գրող և գիտնական։ ՂԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1946), գիտության վաստակավոր գործիչ (1957)։ Լենինյան (1961) և Ստալինյան առաջին աստիճանի (1949) մրցանակների դափնեկիր^[4]։ Եղել է Ղազախստանի գրողների միության նախագահ։ Նրա «Աբայի ուղի» վեպն ընդգրկել է «Համաշխարհային գրականության գրադարանում»^[5]։

Կենսագրություն

Մուխթար Օմարխանովիչ Աուզեովը ծնվել է 1897 թվականին հոկտեմբեր 16-ին Ղազախական ՍՍՀ Սեմիպալատինսկի մարզի Չինգիսթաու բնակավայրում^[5]։ 1928 թվականին ավարտել է Լենինգրադի համալսարանը, հետագայում՝ Տաշքենդի միջինասիական համալսարանին կից ասպիրանտուրան։ Գրական ասպարեզ է մտել 1917 թվականիին, ֆեոդալական ցեղային կարգերի դեմ ուղղված «Էնլիք–Քեբեք» պիեսով։ Գրել է պիեսներ, կոլտնտեսային կյանքն ու սոցիալիստական շինարարությունը պատկերող պատմվածքներ։ Սովետական գրականության աչքի ընկնող սաեղծագործություններից է ղազախ մեծ բանաստեղծ–լուսավորիչ Աբայ Կունանբաևի կյանքին նվիրված «Աբայի ուղին» վեպ–էպոպեան, որը կազմված է «Աբայ» և «Աբայի ուղին» մասերից^[6].։ Նա եղել է ականավոր գիտնական, աբայագիտության հիմնադիրը, ղազախական և կիրգիզական գրականությանը և բանահյուսությանը նվիրված ուսումնասիրությունների հեղինակ։ Մուխթար Աուզեովը մահացել է 1961 թվականին հուլիսի 27-ին Մոսկվայում։ Ղազախական ակադեմիական թատրոնը կրում է Աուզեովի անունը։ Ալմա–Աթայում է գտնվում նրա տուն-թանգարանը։

Մուխթար Աուեզովը հայերեն

Գրքեր

Աբայ (վեպ), Ե., Հայպետհրատ, 1952, 724 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Հրանտ Բորոզանյան։

Մամուլ

Սգավոր գեղեցկուհին։ «Գարուն», 1978, թիվ 8, էջ 40։

Ծանոթագրություններ

1 2 3 4 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
1 2 Ауэзов Мухтар Омарханович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
1 2 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (хорв.) — 2009.
↑ Стадничук Б. Перевод неадекватен. Тернистый путь Абая к русскому читателю Արխիվացված 2015-09-23 Wayback Machine // 27 мая 2008
1 2 Из КНЭ|1|304|Памятники Ауэзову
↑ «УО school.edu.by». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ դեկտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 4-ին.

Գրականություն

Нурпеисов Р. Ауэзов и Алаш. — Алматы, 1995.
Анастасьев Н. Трагедия триумфатора. — М., 2006. — (серия ЖЗЛ)
Анастасьев Н. Трагедия триумфатора. — Алматы, 2007. — Издание 2-е, исправленное и дополненное.

Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մուխթար Աուեզով» հոդվածին։

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մուխթար Աուեզով» հոդվածին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։

[_d1a90df6076a15d4-1] 1 2 3 4 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.

[_e948f64054dfb5b8-2] 1 2 Ауэзов Мухтар Омарханович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

[_f5e003eeb2a65bbc-3] 1 2 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (хорв.) — 2009.

[4] Стадничук Б. Перевод неадекватен. Тернистый путь Абая к русскому читателю Արխիվացված 2015-09-23 Wayback Machine // 27 мая 2008

[kne-5] 1 2 Из КНЭ|1|304|Памятники Ауэзову

[6] «УО school.edu.by». Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ դեկտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 4-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]