Մեծ սաղավարտ (թենիս)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Մեծ սաղավարտի մրցաշար (անգլ.՝ Grand Slam tournaments), թենիսի ամենամյա մրցաշար, որոնք հերթականությամբ անցկացվում են տարվա չորս եղանակներին։

Մրցաշարերում անցկացվում են հինգ հիմնական տարբեր կատեգորիաների մրցումներ։

  • Տղամարդկանց մենախաղեր
  • Կանանց մենախաղեր
  • Տղամարդկանց զուգախաղեր
  • Կանանց զուգախաղեր
  • Խառը զուգախաղեր

Մեծ սաղավարտ մրցաշարի հիմնական չորս մրցաշարերն են

Ներկայումս Ավստրալիայի բաց առաջնությունը և ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունը անցկացվում են կոշտ խաղահրապարակներում (կորտերում), Ֆրանսիայի բաց առաջնությունն անցկացվում է կավե խաղահրապարակներում, Ուիմբլդոնի մրցաշարն անցկացվում է խոտածածկ խաղահրապարակներում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Մեծ սաղավարտ» տերմինն առաջացել է թղթախաղում եղած բրիջ տերմինից (անգլ. bridge)։ Տերմինն առաջացել է 1933 թ., երբ ավստրալացի Ջեկ Կրոուֆորդը հաղթել է առաջին երեք մրցաշարերում և հասել ԱՄՆ-ի բաց առաջնության եզրափակիչ։ Ջոն Կիրան, ով այդ ժամանակ աշխատում էր New York Times թերթում որպես սպորտային մեկնաբան և թղթախաղի վարպետ էր, թերթի իր սյունակում մրցաշարերը համեմատել է բրիջի հետ. «Եթե Կրոուֆորդը այսօր կարողանա հաղթել նաև այս մրցաշարը, ապա դա կլինի ավելի քան կորտում հաղթել Մեծ սաղավարտ»: Կրոուֆորդը այնուամենայնիվ պարտվում է սակայն տերմինը այդպես էլ մնում է։

Կա նաև մեկ այլ տարբերակ, ըստ որի 1938 թ. երբ Դոնալդ Բաջը հաղթել է բոլոր չորս մրցաշարերում, ամերիկացի գրող Էլիսոն Դանցինգը գրել է. «Ինչպես թղթախաղի՝ բրիջի վարպետ Բաջը «Մեծ սաղավարտ» նվաճեց մեկ օրացուցային տարում հաղթելով այդ մրցաշարերում»:

«Մեծ սաղավարտ» տիտղոսը պատկանում է այն թենիսիստ/թենիսիստուհուն, ով մեկ օրացուցային տարվա ընթացքում կկարողանա հաղթել բոլոր վերոնշյալ մրցաշարերում։ «Ոսկե Մեծ սաղավարտի» տիտղոսակիր է այն թենիսիտ/թենիսիստուհին, ով կկարողանա նվաճել բոլոր չորս «Մեծ սաղավարտի» տիտղոսները և Օլիմպիական ոսկե մեդալը։

Մեկ օրացուցային տարում «Մեծ սաղավարտ»ի տիտղոսակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տղամարդիկ մենախաղեր

1938 թ. ամերիկացի Դոնալդ Բաջ:

1962 և 1969 թթ. ավստրալացի Ռոդ Լեյվեր:

Կանայք մենախաղեր

1953 թ. ամերիկուհի Մոնիկա Քոնոլի:

1970 թ. ավստրալուհի Մարգարիտ Սմիտ Կորտ:

1988 թ. գերմանուհի Շտեֆֆի Գրաֆ, ինչպես նաև Գրաֆը 1988 թ. դարձավ Սեուլի Օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր, այսպիսով արժանանալով նաև «Ոսկե Մեծ սաղավարտի» տիտղոսի։

Պատանեկան մրցաշարերում մեկ օրացուցային տարում «Մեծ սաղավարտ»ի տիտղոսի արժանացել է միայն շվեդ Ստեֆան Էդբերգը 1983 թ.:

Տղամարդկանց զուգախաղերի «Մեծ սաղավարտ»ի տիտղոսակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1951 թ. Ֆրենկ Սեջման/Կեն Մակգրեգոր (Ավստրալիա)

Կանանց զուգախաղերի «Մեծ սաղավարտ»ի տիտղոսակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1961 թ. բրազիլուհի Մարինա Բուենո Քրիստին Տուրմեն Ջեյնսի հետ հաղթել է Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, իսկ Ռոլան Գարոսում, Ուիմբլդոնում և ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունում ամերիկուհի Դարլեն Հարդի հետ:

1984 թ. Մարտինա Նավրատիլովա/Պեմ Շրայվեր զույգը:

1998 թ. շվեյցարուհի Մարտինա Հինգիսը խորվաթ Միրայան Լուչիչ Բարոնիի հետ հաղթել է Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, իսկ Ռոլան Գարոսում, Ուիմբլդոնում և ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունում չեխ Յանա Նովոտնայի հետ:

Խառը զուգախաղերի «Մեծ սաղավարտ»ի տիտղոսակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1963 թ. Մարգարիտ Սմիտ Կորտ և Կեն Ֆլեչեր (Ավստրալիա):

1965 թ. Մարգարիտ Սմիտ Կորտը Ավստրալիայի բաց առաջնությունում հաղթել է ավստրալացի Ջոն Նկումբայի հետ, Ռոլան Գարոսում ու Ուիմբլդոնում Կեն Ֆլեչերի, իսկ ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունում ավստրալացի Ֆրեդոմ Ստոլոնի հետ:

1967 թ. ավստրալացիներ Օուրեն Դևիդսոնը Լեսլի Թյորներ Բոուրի հետ հաղթել է Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, իսկ Ռոլան Գարոսում, Ուիմբլդոնում և ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունում ամերիկացի Բիլի Ջին Քինգի հետ:

Կա նաև «Կարիերայի Մեծ սաղավարտ» տիտղոս հասկացությունը, որը շնորհվում է այն մարզիկին, ով իր կարիերայի տարբեր տարիներին կնվաճի չորս «Մեծ սաղավարտ» մրցաշարերի տիտղոսները։

«Կարիերայի Մեծ սաղավարտ» տիտղոսակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տղամարդկանց մենախաղեր

# Թենիսիստ Տարիք Ավստրալիայի բաց առաջնություն Ռոլան Գարոս Ուիմբլդոնի մրցաշար ԱՄՆ բաց առաջնություն
1 Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Ֆրեդ Փերի 26 1934 1935 1934 1933
2 {{{2}}} Դոն Բաջ 23 1938 1938 1937 1937
3 Ավստրալիա Ավստրալիա Ռոդ Լեյվեր 24 1960 1962 1961 1962
4 Ավստրալիա Ավստրալիա Ռոյ Էմերսոն 27 1961 1963 1964 1961
5 {{{2}}} Անդրե Աղասի 29 1995 1999 1992 1994
6 Շվեյցարիա Շվեյցարիա Ռոջեր Ֆեդերեր 27 2004 2009 2003 2004
7 Իսպանիա Իսպանիա Ռաֆայել Նադալ 24 2009 2005 2008 2010

Կանանց մենախաղեր

# Թենիսիստ Տարիք Ավստրալիայի բաց առաջնություն Ռոլան Գարոս Ուիմբլդոնի մրցաշար ԱՄՆ բաց առաջնություն
1 {{{2}}} Մարեն Քոնոլի 18 1953 1953 1952 1951
2 {{{2}}} Դորիս Հարթ 28 1949 1950 1951 1954
3 {{{2}}} Շիրլի Ֆրի Իլվին 29 1957 1951 1956 1956
4 Ավստրալիա Ավստրալիա Մարգարիտ Սմիտ Կորտ 20 1960 1962 1963 1962
5 {{{2}}} Բիլի Ջին Քինգ 28 1968 1972 1966 1967
6 {{{2}}} Քրիս Էվերտ 28 1982 1974 1974 1975
7 {{{2}}} Մարտինա Նավրատիլովա 26 1981 1982 1978 1983
8 Գերմանիա Գերմանիա Շտեֆֆի Գրաֆ 19 1988 1987 1988 1988
9 {{{2}}} Սերենա Ուիլյամս 21 2003 2002 2002 1999
10 {{{2}}} Մարիա Շարապովա 25 2008 2012 2004 2006

[1] [2] [3] [4]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]