Մեծ սաղավարտ (թենիս)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Մեծ սաղավարտի մրցաշար (անգլ.Grand Slam tournaments)-թենիսի ամենամյա մրցաշար, որոնք հերթականությամբ անցկացվում են տարվա չորս եղանակներին: Մրցաշարերում անցկացվում են հինգ հիմնական տարբեր կատեգորիաների մրցումներ:

  • Տղամարդկանց մենախաղեր
  • Կանանց մենախաղեր
  • Տղամարդկանց զուգախաղեր
  • Կանանց զուգախաղեր
  • Խառը զուգախաղեր

Մեծ սաղավարտ մրցաշարի հիմնական չորս մրցաշարերն են

Ներկայումս Ավստրալիայի բաց առաջնությունը և ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունը անցկացվում են կոշտ խաղահրապարակներում (կորտերում), Ֆրանսիայի բաց առաջնությունն անցկացվում է կավե խաղահրապարակներում, Ուիմբլդոնի մրցաշարն անցկացվում է խոտածածկ խաղահրապարակներում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Մեծ սաղավարտ» տերմինն առաջացել է թղթախաղում եղած բրիջ տերմինից (անգլ. bridge): Տերմինն առաջացել է 1933 թ., երբ ավստրալացի Ջեկ Կրոուֆորդը հաղթել է առաջին երեք մրցաշարերում և հասել ԱՄՆ-ի բաց առաջնության եզրափակիչ: Ջոն Կիրան, ով այդ ժամանակ աշխատում էր New York Times թերթում որպես սպորտային մեկնաբան և թղթախաղի վարպետ էր, թերթի իր սյունակում մրցաշարերը համեմատել է բրիջի հետ. «Եթե Կրոուֆորդը այսօր կարողանա հաղթել նաև այս մրցաշարը, ապա դա կլինի ավելի քան կորտում հաղթել Մեծ սաղավարտ»: Կրոուֆորդը այնուամենայնիվ պարտվում է սակայն տերմինը այդպես էլ մնում է:

Կա նաև մեկ այլ տարբերակ, ըստ որի 1938 թ. երբ Դոնալդ Բաջը հաղթել է բոլոր չորս մրցաշարերում, ամերիկացի գրող Էլիսոն Դանցինգը գրել է. «Ինչպես թղթախաղի՝ բրիջի վարպետ Բաջը «Մեծ սաղավարտ» նվաճեց մեկ օրացուցային տարում հաղթելով այդ մրցաշարերում»:

«Մեծ սաղավարտ» տիտղոսը պատկանում է այն թենիսիստ/թենիսիստուհուն, ով մեկ օրացուցային տարվա ընթացքում կկարողանա հաղթել բոլոր վերոնշյալ մրցաշարերում։ «Ոսկե Մեծ սաղավարտի» տիտղոսակիր է այն թենիսիտ/թենիսիստուհին, ով կկարողանա նվաճել բոլոր չորս «Մեծ սաղավարտի» տիտղոսները և Օլիմպիական ոսկե մեդալը:

Մեկ օրացուցային տարում «Մեծ սաղավարտ»ի տիտղոսակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տղամարդիկ մենախաղեր

1938 թ. ամերիկացի Դոնալդ Բաջ:

1962 և 1969 թթ. ավստրալացի Ռոդ Լեյվեր:

Կանայք մենախաղեր

1953 թ. ամերիկուհի Մոնիկա Քոնոլի:

1970 թ. ավստրալուհի Մարգարիտ Սմիտ Կորտ:

1988 թ. գերմանուհի Շտեֆֆի Գրաֆ, ինչպես նաև Գրաֆը 1988 թ. դարձավ Սեուլի Օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր, այսպիսով արժանանալով նաև «Ոսկե Մեծ սաղավարտի» տիտղոսի:

Պատանեկան մրցաշարերում մեկ օրացուցային տարում «Մեծ սաղավարտ»ի տիտղոսի արժանացել է միայն շվեդ Ստեֆան Էդբերգը 1983 թ.:

Տղամարդկանց զուգախաղերի «Մեծ սաղավարտ»ի տիտղոսակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1951 թ. Ֆրենկ Սեջման/Կեն Մակգրեգոր (Ավստրալիա)

Կանանց զուգախաղերի «Մեծ սաղավարտ»ի տիտղոսակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1961 թ. բրազիլուհի Մարինա Բուենո Քրիստին Տուրմեն Ջեյնսի հետ հաղթել է Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, իսկ Ռոլան Գարոսում, Ուիմբլդոնում և ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունում ամերիկուհի Դարլեն Հարդի հետ:

1984 թ. Մարտինա Նավրատիլովա/Պեմ Շրայվեր զույգը:

1998 թ. շվեյցարուհի Մարտինա Հինգիսը խորվաթ Միրայան Լուչիչ Բարոնիի հետ հաղթել է Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, իսկ Ռոլան Գարոսում, Ուիմբլդոնում և ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունում չեխ Յանա Նովոտնայի հետ:

Խառը զուգախաղերի «Մեծ սաղավարտ»ի տիտղոսակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1963 թ. Մարգարիտ Սմիտ Կորտ և Կեն Ֆլեչեր (Ավստրալիա):

1965 թ. Մարգարիտ Սմիտ Կորտը Ավստրալիայի բաց առաջնությունում հաղթել է ավստրալացի Ջոն Նկումբայի հետ, Ռոլան Գարոսում ու Ուիմբլդոնում Կեն Ֆլեչերի, իսկ ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունում ավստրալացի Ֆրեդոմ Ստոլոնի հետ:

1967 թ. ավստրալացիներ Օուրեն Դևիդսոնը Լեսլի Թյորներ Բոուրի հետ հաղթել է Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, իսկ Ռոլան Գարոսում, Ուիմբլդոնում և ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունում ամերիկացի Բիլի Ջին Քինգի հետ:

Կա նաև «Կարիերայի Մեծ սաղավարտ» տիտղոս հասկացությունը, որը շնորհվում է այն մարզիկին, ով իր կարիերայի տարբեր տարիներին կնվաճի չորս «Մեծ սաղավարտ» մրցաշարերի տիտղոսները:

«Կարիերայի Մեծ սաղավարտ» տիտղոսակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տղամարդկանց մենախաղեր

# Թենիսիստ Տարիք Ավստրալիայի բաց առաջնություն Ռոլան Գարոս Ուիմբլդոնի մրցաշար ԱՄՆ բաց առաջնություն
1 Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Ֆրեդ Փերի 26 1934 1935 1934 1933
2 {{{2}}} Դոն Բաջ 23 1938 1938 1937 1937
3 Ավստրալիա Ավստրալիա Ռոդ Լեյվեր 24 1960 1962 1961 1962
4 Ավստրալիա Ավստրալիա Ռոյ Էմերսոն 27 1961 1963 1964 1961
5 {{{2}}} Անդրե Աղասի 29 1995 1999 1992 1994
6 Շվեյցարիա Շվեյցարիա Ռոջեր Ֆեդերեր 27 2004 2009 2003 2004
7 Իսպանիա Իսպանիա Ռաֆայել Նադալ 24 2009 2005 2008 2010

Կանանց մենախաղեր

# Թենիսիստ Տարիք Ավստրալիայի բաց առաջնություն Ռոլան Գարոս Ուիմբլդոնի մրցաշար ԱՄՆ բաց առաջնություն
1 {{{2}}} Մարեն Քոնոլի 18 1953 1953 1952 1951
2 {{{2}}} Դորիս Հարթ 28 1949 1950 1951 1954
3 {{{2}}} Շիրլի Ֆրի Իլվին 29 1957 1951 1956 1956
4 Ավստրալիա Ավստրալիա Մարգարիտ Սմիտ Կորտ 20 1960 1962 1963 1962
5 {{{2}}} Բիլի Ջին Քինգ 28 1968 1972 1966 1967
6 {{{2}}} Քրիս Էվերտ 28 1982 1974 1974 1975
7 {{{2}}} Մարտինա Նավրատիլովա 26 1981 1982 1978 1983
8 Գերմանիա Գերմանիա Շտեֆֆի Գրաֆ 19 1988 1987 1988 1988
9 {{{2}}} Սերենա Ուիլյամս 21 2003 2002 2002 1999
10 {{{2}}} Մարիա Շարապովա 25 2008 2012 2004 2006

[1] [2] [3] [4]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]