Մարիա Ֆեոդորովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարիա Ֆեոդորովա
Ծնվել էմարտի 28 (ապրիլի 9), 1859
ԾննդավայրՍանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել է1934[1]
Մահվան վայրՀելսինկի, Ֆինլանդիա
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Ֆինլանդիա
Մասնագիտություննկարչուհի և սրբանկարիչ
Ժանրբնանկար
ստորագրություն
Maria Feodorova.jpg
Maria Feodorova Վիքիպահեստում

Մարիա Ալեքսեևնա Ֆեոդորովա (ռուս.՝ Мари́я Алексе́евна Фёдорова, օրիորդական անւոնը՝ Իոնովա, ռուս.՝ Ионова, մարտի 28 (ապրիլի 9), 1859, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - 1934[1], Հելսինկի, Ֆինլանդիա[2][3]), ռուս նկարչուհի, բնանկարիչ: Կյանքի վերջին տարիներին ստեղծել է նաև սրբապատկերներ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա Ալեքսեևնան ծնվել է 1859 թվականի մարտի 28 (ապրիլի 9)-ին Սանկտ Պետերբուրգի մերձակայքում՝ հաշվապահի ընտանիքում: 1878 թվականից սովորել է Սանկտ Պետերբուրգում արվեստի խթանման ընկերության նկարչական դպրոցում: 1881 թվականից մասնակցել է Արվեստի ակադեմիայի դասերին որպես կամավոր, սակայն ակադեմիայի դասընթացը չի ավարտել[4]: 1890 թվականին ստացել է ակադեմիայի փոքր, 1891 թվականին՝ մեծ խրախուսական մեդալ[5]: Աշակերտել է Իվան Շիշկինին: 1892 թվականին կանանց գիմնազիաներում դասավանդելու վկայական է ստացել: Բազմիցս ճանապարհորդել է Ռուսաստանում, եղել է Վոլգայում: Մասնակցել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության, Մոսկվայի արվեստասերների ընկերակցության և Արվեստի ակադեմիայի ցուցահանդեսներին: 1898 թվականին Հովհաննես Այվազովսկին Գեղարվեստի ակադեմիայի խորհրդին միջնորդագիր է ներկայացրել Մարիա Ալեքսեևնային գեղանկարչության բնագավառում ունեցած հաջողությունների համար պատվավոր կոչում տալու համար: Հեղափոխությունից հետո արտագաղթել է Ֆինլանդիա:

1923 թվականին համատեղ ցուցահանդեսներ է ունեցել Գրիգորի Պրոկոֆևի (1882-1967 թթ.) հետ Վիբորգում և Հելսինկիի Ստրինդբերգ սալոնում: 1933 թվականին դարձել է Ֆինլանդիայի ռուս նկարիչների ընկերության անդամ, ներկայացրել է իր բնանկարները ընկերության 1-ին ցուցահանդեսում (1933 թ.): 1936 թվականին ընկերությունում կազմակերպված երեկույթի ժամանակ Վլադիմիր Շչեպանսկին հանդես է եկել նկարչուհու հիշատակին նվիրված «Ռուս բնանկարիչները» խորագրով ելույթով:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա Ֆեոդորովայի «К ненастью» ամենահայտնի աշխատանքը 1891 թվականին իր պատկերասրահի համար ձեռք է բերել Պավել Մխայլովիչ Տրետյակովը[6][7]: Նկարչուհու հետաքրքիր աշխատանքներից մեկը`«Երեկո»-ն, 2013 թվականի հունվարին ցուցադրվել է Պոլտավայում «Դարերի ոգեշնչում» ցուցահանդեսում: Ֆեդորովայի նկարները գտնվում են նաև Տագանրոգի և Ռյազանի թանգարաններում, Ռուսաստանի և Ֆինլանդիայի մասնավոր հավաքածուներում:

Հելսինկիի Սուրբ Նիկոլասի եկեղեցու համար (դստեր՝ Լյուդմիլայի հետ միասին) նկարել է սրբապատկերներ, Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու համար «Գողգոթա» և «Плащаница» սրբապատկերները:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դուստր՝ Լյուդմիլա Վ. Պլատան (օրիորդական անունը՝ Ֆեոդորովա), նկարչուհի (5.8.1885 թ. - 7.2.1944 թ.): Ամուսնացել է Վալդեմար Պլատանի (ֆին.՝ Karl Waldemar Platan) հետ (24.10.1890 թ.  - 7.2.1944 թ.), երեխաներ չեն ունեցել, մահացել են Հելսինկիի ռմբակոծության ժամանակ:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Artnet — 1998.
  2. Феодорова (урожд. Ионова) Мария Алексеевна
  3. Во всех советских источниках в качестве года смерти указан 1916
  4. РГИА Ф. 79. Оп. 11. 1881. Д. 168.
  5. Энциклопедия русской живописи - Федорова (Ионова) Мария Алексеевна
  6. История русского искусства, под редакцией академика И. Э. Грабаря, том X, книга 1, изд. « Наука», М., 1968, стр.177
  7. Государственная Третьяковская галерея. Каталог живописи XVIII - начала XX века (до 1917 года), М., «Изобразительное искусство», 1984, стр. 483