Մարգարետա Աբենիուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարգարետա Աբենիուս
Margit Abenius (1920-talet).jpg
Ծնվել էհուլիսի 14, 1899(1899-07-14)[1]
ԾննդավայրՕրսա, Դալարնա, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն
Մահացել էօգոստոսի 3, 1970(1970-08-03)[1] (71 տարեկանում)
Մահվան վայրՈւփսալա, Շվեդիա
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա
Մասնագիտությունգրական քննադատ, հետազոտող և հեղինակ
Ծնողներհայր՝ Wilhelm Abenius?

Մարգարետա (Մարգիտ) Ուլրիկա Աբենիուս (շվեդ.՝ Margareta "Margit" Ulrika Abenius, հուլիսի 14, 1899(1899-07-14)[1], Օրսա, Դալարնա, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն - օգոստոսի 3, 1970(1970-08-03)[1], Ուփսալա, Շվեդիա), շվեդ գրաքննադատ, 1930-1970 թվականների ամենաազդեցիկ գրականագետներից մեկը, էսսեիստ, գրող և թարգմանիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարգիտ Աբենիուսը ծնվել է 1889 թվականին, Օրսայում: Նա Վիլհելմ և Մարիա Աբենիուսների չորս զավակներից ամենամեծն էր: Առաջին տարիներին նա ծնողների հետ ապրել է Բուրոս քաղաքում, այնուհետև նրանք տեղափոխվել են Էրեբրու, որտեղ հայրն աշխատանքի էր անցել Համալսարանի արվեստի, արհեստների և դիզայնի քոլեջում, որը այդ ժամանակ կոչվում էր «Տեխնիկական դպրոց» (շվեդ.՝ Tekniska skolan):

Մարգիտը իր մորից ժառանգել է հետաքրքրություն պոեզիայի, ժողովրդական մեղեդիների և բանավոր պատմվածքների նկատմամբ: 1917 թվականի աշնանը Էրեբրոի Ռիեսբերգի գիմնազիան ավարտելուց հետո Մարգիտ Աբենիուսը ընդունվել է Uppsala Enskilda Läroverk-ի մասնավոր դպրոցի եռամյա ուսումնական դասընթացները, որտեղ սովորել է հունարեն, լատիներեն և անգլերեն: Շվեդերենի և անգլերենի ուսուցիչ Օլոֆ Գերդմանը առանձնապես ուժեղ ազդեցություն է ունեցել Մարգիտի մտավոր զարգացման և հետագա կյանքի վրա, և նրանց մտերմությունը տևել է մինչև Գերդմանի մահը` 1965 թվականին:

1919 թվականի գարնանը դպրոցն ավարտելուց հետո` այդ տարվա աշնանը, Մարգիտը ընդունվել է Ուփսալայի համալսարան, բայց առողջության վատթարացման պատճառով նա ստիպված է եղել հետաձգել ուսումը մինչև 1920 թվականի աշուն: Ուսումնառության ընթացքում նա հետաքրքրվել է ոճաբանության ուսումնասիրությամբ, որում նրան աջակցել են սկանդինավյան լեզուների պրոֆեսոր, իսկ հետագայում նաև Շվեդիայի ակադեմիայի անդամ Բենգթ Հեսելմանը: Նա իր ուսումնասիրության նյութերը հրապարակել է Nysvenska studier-ում 1923, 1928 և 1930 թվականներին:

1925 թվականին` սկանդինավյան լեզուների, անգլերենի և գրականության պատմության գիտական աստիճան և 1928 թվականին սկանդինավյան լեզուների բակալավրի կոչում ստանալուց հետո, Մարգիտ Աբենիուսը կենտրոնացավ Յուհան Հենրիկ Չելգրենի ստեղծագործությունների ուսումնասիրության վրա և գրել է իր ատենախոսությունը Stilstudier i Kellgrens prosa թեմայով: Նա սկսեց հրատարակվել նաև Vår lösen ամսագրում (վերջին հոդվածը լույս է տեսել 1967 թվականին): 1931 թվականին իր դիսերտացիան պաշտպանելուց հետո Մարգիտ Աբենիուսը հեռացել է Ուփսալայի համալսարանից և նվիրվել գրականագիտությանը, էսսեներ գրելուն և թարգմանություններ կատարելուն: 1933-1964 թվականներին եղել է Bonniers Litterära Magasin-ի խմբագիրը, որը հիմնադրվել է մեկ տարի առաջ: Ամսագրում նա հրապարակել է շվեդական և արտասահմանյան հրատարակությունների ակնարկներ: 1933-1964 թվականներին հրապարակվել է նաև Ord och Bild ամսագրում:

1933-1967 թվականներին վարել է նաև ռադիոհաղորդումներ, որտեղ մեկնաբանել է արձակի և քնարերգության վերաբերյալ ակնարկները: Մարգիտ Աբենիուսը դասախոսություններ էր կարդում նաև մշակութային միությունների համար: 1944 թվականին նրան հրավիրեցին Ուփսալայում ղեկավարելու ընթերցասերների խմբակ, որը կոչվում էր «Yrkeskvinnors klubbs litterära cirkel» (աշխատող կանանց գրական ակումբ): Ուփսալայում նա մտավորական շրջանակի անդամ էր, որում ընդգրկված էին փիլիսոփա և քննադատ Ինգեմար Հեդենիուսը, Կնուտ Ենսսոնը, Տորա Դալը, Ստինա Արոնսոնը, Բրոր Հյորտը: 1940-ականներին Մարգիտ Աբենիուսը կենտրոնացավ գրական գործունեության վրա: 1944 թվականին նա Kontakter ժողովածուում հրապարակել է իր 20 էսսեները և հոդվածները, որով հաստատվեց որ նա այդ տասնամյակի կարևոր քննադատներից մեկն է: 1950-ականներից ի վեր Մարգիտը աշխատել է Շվեդիայում ֆրանսիացի փիլիսոփա Սիմոն Վիլին ժողովրդականացնելու ուղղությամբ, հրատարակել նրա էսսեները և թարգմանել նրա գործերը շվեդերեն: 1930-ականներից ի վեր նա ակտիվորեն քննադատել է ինչպես նացիզմը, այնպես էլ կոմունիզմը, նրա համակրանքներն ավելի ու ավելի էին հակված քրիստոնեության հանդեպ: Մարգիտը, թեև շփվում էր կանանց իրավունքների պաշտպանների և սուֆրաժիստների հետ, նա երբեք իրեն չէր նույնացնում նրանց հետ: 1949-1969 թվականներին նա եղել է շվեդական գրական ընկերության Samfundet De Nio («Իննի ընկերություն») անդամ: 1963 թվականին նա ամփոփել է իր աշխատանքային գործունեությունը «Memoarer från det inre» գրքում, որը ջերմորեն ընդունվեց քննադատների կողմից, իսկ 1965 թվականին ստացավ վերջերս հիմնադրված Բիրգեր Շյբերգի մրցանակը:

Մարգիտ Աբենիուսը չի ամուսնացել: Մահացել է 1970 թվականին, Ուփսալայում[2]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]