Լազար Բուդագով
Լազար Բուդագով | |
---|---|
![]() | |
Ծնվել է | ապրիլի 12 (24), 1812[1] |
Ծննդավայր | Աստրախան, Աստրախանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն |
Մահացել է | դեկտեմբերի 30 1878 (հունվարի 11 1879)[1] (66 տարեկան) |
Մահվան վայր | Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն |
Գերեզման | Սմոլենկայի հայկական գերեզմանոց |
Քաղաքացիություն | ![]() |
Կրթություն | Կազանի Դաշնային համալսարան |
Մասնագիտություն | թարգմանիչ և թուրքագետ |
Աշխատավայր | Սանկտ Պետերբուրգի համալսարան |
Լազար Բուդագով (Ղազարոս Բուդաղյան, ապրիլի 12 (24), 1812[1], Աստրախան, Աստրախանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 30 1878 (հունվարի 11 1879)[1], Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուսահայ թուրքագետ, արևելագետ։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծագումով հայ է[2]։ Ավարտելով Աստրախանի վարժարանը՝ 1833 թվականից սովորել է Մոսկվայի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի պատմա-բանասիրական բաժնում[3]։ Երկուսուկես տարի դասավանդել է թվաբանություն արևելյան լեզուների Լազարյան ինստիտուտում[4]։ 1840 թվականին ավարտել է Կազանի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի արևելյան լեզուների բաժինը ՝ ոսկե մեդալով[4]։
Թիֆլիսում դասավանդել է թվաբանություն, ադրբեջաներեն և պարսկերեն լեզուներ (տղամարդկանց վարժարանում և կանանց ինստիտուտում)։
1845 թվականին հաստատվել է թաթարական լեզվի (ադերբեջանի բարբառի) դասախոս Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի արևելյան լեզուների ֆակուլտետում, 1849 թվականից դարձել դոցենտ։ Թոշակի է անցել 1870 թվականի ապրիլի 4-ին։
1861 թվականից ծառայել է ԱԳ նախարարության Ասիական դեպարտամենտում դրագոմանի պաշտոնում[4]։
Մահացել է Սանկտ Պետերբուրգում և թաղվել Սմոլենսկի հայկական գերեզմանատանը[4]։
Գիտական գործունեություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Բուդագովի բառարանի՝ նրա գլխավոր աշխատության ծավալը և կազմը որոշվում է նախևառաջ նրանով, որ այն կառուցված է թյուրքական լեզուների այն երկու դասակարգային խմբերի բառապաշարի համեմատության վրա, որոնց վրա այդ վերջիններս այդ ժամանակ դեռ զուտ ինտուիտիվ էին, այն է՝ «թուրքական» (ըստ ժամանակակից տերմինաբանության՝ օգուզերեն կամ հարավ-արևմտյան) և «թաթարական» (ղփչաքերեն կամ արևելյան) խմբերի։ Բառարանի լայն արտացոլումն է գտել համաթուրքական և միջթուրքական բառապաշարը։
Մատենագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Մագոմետի վարդապետության և դրա արագ տարածման պատճառի մասին (Թիֆլիս, 1841 թվական)։
- Թաթարերենի համառոտ դասագիրք, (Թիֆլիս, 1844 թվական)։
- Թուրք-թաթարական բարբառի գործնական ուղեցույց, (Մոսկվա, 1857 թվական)։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Будагов, Лазарь Захарович (ռուս.) // Русский биографический словарь — СПб.: 1908. — Т. 3. — С. 429.
- ↑ «Будагов, Лазарь Захарович». Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ). Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.
{{cite book}}
: CS1 սպաս․ location missing publisher (link) - ↑ Отчет о состояниях и действиях Императорского Московского университета за 1835/6 академический и 1836 гражданский годы.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Кононов А. Н. Будагов, Лазарь Захарович // Биобиблиографический словарь отечественных тюркологов. Дооктябрьский период / ред. А. Н. Кононов. — М.: Главная редакция восточной литературы издательства «Наука», 1974. — С. 130—131.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Веселовский Н. И. Сведения об официальном преподавании восточных языков в России // Труды 3-го международного съезда ориенталистов в СПб. 1876, том I, стр. 201.
- Григорьев В. В. Императорский Санкт-Петербургский университет в течение первых 50-ти лет его существования: историческая записка. СПб., 1870. С. 264.
- Ապրիլի 24 ծնունդներ
- 1812 ծնունդներ
- Աստրախան քաղաքում ծնվածներ
- Հունվարի 11 մահեր
- 1879 մահեր
- Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում մահացածներ
- Սանկտ Պետերբուրգում թաղվածներ
- Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի դասախոսներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Գիտնականներ այբբենական կարգով
- Դասագրքերի հեղինակներ
- Ռուսահայ արևելագետներ
- Ռուսահայ թարգմանիչներ