Հուդա Շաարավի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հուդա Շաարավի
Huda Sha'arawi1.jpg
 
Մասնագիտություն՝ լրագրող և քաղաքական գործիչ
Դավանանք իսլամ
Ծննդյան օր հունիսի 23, 1879(1879-06-23)[1]
Ծննդավայր Էլ Մինիա, Եգիպտոս
Վախճանի օր դեկտեմբերի 12, 1947(1947-12-12) (68 տարեկան)
Վախճանի վայր Կահիրե, Եգիպտոս
Քաղաքացիություն Flag of Egypt (1922–1958).svg Եգիպտոս

Հուդա Շաարավի (արաբ․՝ هدى شعراوي‎‎, հունիսի 23, 1879(1879-06-23)[1], Էլ Մինիա, Եգիպտոս - դեկտեմբերի 12, 1947(1947-12-12), Կահիրե, Եգիպտոս), եգիպտացի ազգայնական, կանանց իրավունքների ակտիվիստ, Եգիպտոսի կանանց միության հիմնադիր:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ալ Մինյա մուհաֆազայում, հարուստ ընտանիքում: Նա Եգիպտոսի Ներկայացուցիչների խորհրդի առաջին նախագահ Մուհամմադ Սուլթանի երրորդ դուստրն էր: Շաարավին իր ամբողջ մանկությունն ու պատանությունը անցկացրել է հարեմում[2]: 13 տարեկան հասակում Հուդան ամուսնացել է իր զարմիկի՝ Ալի փաշա Շաարավիի հետ[3]: Ըստ Մարգարետ Բարդանի՝ «հետագայում ամուսնուց հեռու լինելը նրան ժամանակ է տվել կրթություն ստանալու համար, ինչպես նաեւ թույլ է տվել զգալ անկախության անսպասելի համը»[4]: Շաարավին կրթություն է ստացել Կահիրեում: Սովորել է Ղուրանի ընթերցանություն և մի շարք այլ առարկաներ, ուսուցումն անցկացվել է օսմաներենով և արաբերենով: Այն ժամանակվա օրենքների համաձայն՝ նրան դասավանդել են միայն կանայք: Այս ժամանակահատվածում Շաարավին սկսել է բանաստեղծություններ գրել արաբերեն և ֆրանսերեն լեզուներով: Հետագայում Հուդա Շաարավին հուշերի գիրք է գրել կյանքի վաղ շրջանի մասին, որը թարգմանվել է անգլերեն[5]:

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այդ ժամանակ Եգիպտոսում բոլոր կանայք ապրում էին տան առանձին մասում, որը կոչվում էր հարեմ: Նրանց նաև ստիպված էին հիջաբ կրել: Հուդան համաձայն չէր կանանց իրավունքների այդպիսի սահմանափակումների հետ, նա կանանց համար դասախոսություններ էր կազմակերպում իրենց իրավունքների մասին: Շաարավիի դասախոսությունները հետաքրքրում էին շատ կանանց: Նրան հաջողվել է կանանց մի մասին համոզել` գումար նվիրաբերել բարեգործական հիմնադրամ ստեղծելու համար, որի նպատակն էր օգնել կարիքավոր կանանց: 1910 թվականին Շաարավիին հաջողվել է հասնել աղջիկների համար դպրոցի բացմանը, այս դպրոցում ավելի շատ ժամանակ էր հատկացվում ակադեմիական առարկաներին, այլ ոչ թե գործնական հմտություններին (օրինակ՝ մանկաբարձությանը):

Այն բանից հետո, երբ Եգիպտոսն անցել է Բրիտանիայի իշխանության տակ, եգիպտացի շատ կանայք մասնակցել են բրիտանական կառավարության դեմ բողոքի ցույցերին: 1919 թվականի մարտին Շաարավին Սաֆիյա Զագլուլի հետ միասին կազմակերպել է Բրիտանական կայսրությունից անկախություն պահանջող 500 կանանց ամենամեծ ցույցը, որը կանանց առաջին ցույցն էր ժամանակակից Եգիպտոսի պատմության մեջ: Չնայած բրիտանական պաշտոնյաների կողմից ցրվելու հրամանին՝ կանայք երեք ժամ շարունակ բողոքի ցույց էին անցկացնում կիզիչ արևի տակ:

1922 թվականին ամուսնու մահից հետո Հուդա Շաարավին որոշել է դադարեցնել դեմքի քող կրելը, որով կանայք ավանդաբար փակում էին դեմքերը Եգիպտոսում: Շաարավիի արարքը տեղի է ունեցել Եգիպտոսում կանանց իրավունքների համար աճող շարժման համատեքստում, այդ որոշման ընդունման վրա ազդեցություն է ունեցել ֆրանսիական ծագումով եգիպտացի ակտիվիստ Էժենի Լե Բրյունը[6]: Միևնույն ժամանակ, կանանց իրավունքների համար այլ պայքարողներ, ինչպես, օրինակ, Մալաք Հիֆնի Նասիֆը, դատապարտել են Շաարավիի որոշումը: 1923 թվականին Հուդա Շաարավին հիմնադրել է Եգիպտոսի կանանց միությունը և դարձել է նրա առաջին նախագահը: Նույն թվականին Հռոմում կայացած Սուֆրաժիստուհիների միջազգային դաշինքի խորհրդաժողովից վերադառնալուց հետո, Հուդա Շաարավին և Սաիզ Նաբարավին կայարանում հրապարակավ իրենց դեմքերից հանել են ծածկոցները:

1925 թվականին Շարավին կազմակերպել է «L'Égyptienne» ամսագրի հրատարակումը, որն աջակցում էր կանանց իրավունքների պաշտպանությանը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. Shaarawi, Huda Post Colonial Studies. Retrieved 6 October 2014.
  3. Shaarawi, Huda. Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist. Translated and introduced by Margot Badran. New York: The Feminist Press, 1987.
  4. Shaʻrāwī, Hudá, and Margot Badran. Harem years: the memoirs of an Egyptian feminist (1879—1924). New York: Feminist Press at the City University of New York, 1987.
  5. Huda Shaarawi, Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist (1879—1924), ed. and trans. by Margot Badran (London: Virago, 1986).
  6. Hudá Shaʻrāwī Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist (1879-1924). — Կաղապար:Нп3, 1987. — ISBN 978-0-935312-70-6