Հելենա Դեմակովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հելենա Դեմակովա
լատիշ․՝ Helēna Demakova
Helena Demakova.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 3, 1959(1959-09-03) (60 տարեկան)
ԾննդավայրՌիգա, Լատվիական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of Latvia.svg Լատվիա
ԿրթությունԼատվիայի համալսարան և Լատվիայի գեղարվեստի ակադեմիա
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ
Զբաղեցրած պաշտոններԼատվիայի Սեյմի պատգամավոր, Լատվիայի Սեյմի պատգամավոր, Լատվիայի Սեյմի պատգամավոր և Լատվիայի Սեյմի պատգամավոր[1]
Քաղաքական կուսակցությունԺողովրդական կուսակցություն

Հելենա Դեմակովա (լատիշ․՝ Helēna Demakova, սեպտեմբերի 3, 1959(1959-09-03), Ռիգա, Լատվիական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), արվեստի լատվիացի պատմաբան, ցուցահանդեսների կուրատոր և քաղաքական գործիչ: Աշխատել է որպես Լատվիայի Մշակույթի նախարար 2004-2009 թվականներին, ինչպես նաև` եղել է 9-րդ Սեյմի (Լատվիայի Խորհրդարան) անդամ և Լատվիայի արվեստի ակադեմիայի դասախոս:

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեմակովան եղել է Մարինա Աինբինդերի անհատական աշակերտը 1978-1982 թվականներին` ավարտելով Լատվիայի արվեստի ակադեմիայի եռամյա նախապատրաստական դասընթացը: 1987 թվականին բակալավրի աստիճան է ստացել Լատվիայի համալսարանի Օտար լեզուների ֆակուլտետից և մագիստրոսի աստիճան` Լատվիայի մշակույթի ակադեմիայից:

Մասնագիտական կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեմակովան սկսել է ցուցահանդեսներ կազմակերպել 1990 թվականից և իրականացրել է մոտավորապես 40 լատվիական ու միջազգային ցուցադրություն[2]: Որպես կուրատոր նա հիմնականում կենտրոնացած է լատվիական ու Բալթյան շրջանի ժամանակակից արվեստի ուղղությամբ, ներառյալ հետխորհրդային տարածքի վերջին տարիների արվեստն ու հանրային վայրերում ներկայացվող արվեստի գործերը[3][4][5][6]: 1998-2002 թվականներին Դեմակովան եղել է Լատվիայի Սեյմի պատգամավոր Ժողովրդական կուսակցության կողմից[2]: 2004-2009 թվականներին եղել է Լատվիայի Հանրապետության Մշակույթի նախարար[7]: Պաշտոնի ստանձնումից կարճ ժամանակ անց նա սկսել է ուշադրություն դարձնել լատվերեն լեզվի, լատվիական պատմության ու մշակույթի պահպանման կարևորությանը երկրի ազգային ինքնության տեսանկյունից[8]: 2009 թվականից նա չի շարունակում իր պաշտոնավարումը առողջական խնդիրների պատճառով[9]: Նրա մոտ ախտորոշվում է ոսկրային վարակ[7]: Քաղաքական կարիերիայի ընթացքում Դեմակովայի կարևոր նախաձեռնություններից են տեխնոլոգիաների և ենթակառուցվածքների զարգացումը` մշակույթի ու արվեստի ոլորտներին օժանդակելու համար: Ուշ 1990-ականներին Դեմակովան գրանտներ և օժանդակություն է ապահովում Լատվիայի Կոնսորտիում գրադարանի համար, որը, սակայն, չի իրագործվում ըստ նախատեսվածի[10]: Նա այնուամենայնիվ շարունակում է աշխատել երկրի ազգային գրադարանի համար: Դեմակովան մեծապես ներգրավված էր Լատվիայի ազգային գրադարանի կառուցման գործում (2008)[11]: Գրադարանի շինարարությունը գրեթե միանգամից հանդիպում է գրադարանի հակառակորդների դիմադրությանը: «Նոր ժամանակ» աջ ընդդիմադիր կուսակցությունը փորձում է դադարեցնել նախագիծը[12]: Դեմակովան դժվար պայքար է մղում գրադարանի կառուցման համար, անգամ քննադատության ենթարկվելով երկրի նախագահ Վալդիս Զալտերսի կողմից[13]: Նա նաև ներգրավված էր «Ժառանգություն 2018» ծրագրում, որը նախատեսում է վերանորոգել մշակութային հուշարձան հանդիսացող բոլոր պետական կառույցները[14], մասնակցել է շրջանների քաղաքային կենտրոններում համերգասրահներ կառուցելու ծրագրին, որի արդյուքնում համերգասրահներ են բացվել Ռեզենկե (2013), Սեսիս (2014) և Լիեպաջա (2015) քաղաքներում [15], ինչպես նաև ղեկավարել է խորհրդային համակարգի օկուպացիայի զոհերի հիշատակը հարգող հուշարձանի կառուցման մրցույթը: Դեմակովան նաև մասնակցել է մի շարք լայնամասշտաբ մշակութային փառատոնների կազմակերպմանը, այդ թվում` «Զարմանալի Լատվիա» (Pārsteidzošā Latvija, 2005, Ֆրանսիա), Ֆրանսիական գարուն (Francijas pavasaris, 2007, Լատվիա), Օ՜, Գերմանիա (O! Vācija, գերմանական մշակութային փառատոն, Լատվիա, 2008), Լատվիական մշակույթի փառատոն Ռուսաստանում (2007/2008) և Ռուսական մշակույթի փառատոն Լատվիայում (2008): 2005 թվականին, Լատվիայի մշակույթի նախարար եղած տարիներին, Դեմակովան պայմանագիր է ստորագրել ANLV բանկի հետ` Լատվիայի ժամանակակից արվեստի ապագա թանգարանի համար արվեստի հավաքածու ստեղծելու վերաբերյալ: Նրա` Մշակույթի նախարար եղած տարիներին ստեղծվել են Sinfonietta Rīga նվագախումբը (2006), Վենտսփիլսում տեղակայվել է Գրողների և թարգմանիչների տունը (2006), Bill and Melinda Gates Foundation-ը 16.2 միլիոն ամերիկյան դոլար է նվիրաբերել` լատվիական քաղաքային գրադարաններում համակարգիչների ներդնելու համար (2006)[16], հիմնվել է Ռոմանս Սութայի և Ալեքսանդրա Բելկովայի թանգարանն ու բացվել է որպես Լատվիայի արվեստի ազգային թանգարանի մասնաճյուղ (2008), ինչպես նաև` սկսվել ու ավարտվել է Ռիգայի Դաիլի թատրոնի վերակառուցումը: 2008 թվականի գլոբալ ֆինանսական ճգնաժամի ժամանակ Ռիգայում համերգարսահի և Ժամանակակից արվեստի թանգարանի կառուցումը դադարեցվել է:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Երեք աստղ շքանշան (Լատվիա, 2014)
  • Արվետսի և գիտության շքանշան, մշակույթի ոլորտում Ֆրանսիայի բարձրագույն պարգև (Ֆրանսիա, 2007)
  • Մեդալ մշակութային վաստակի համար (Լեհաստան, 2007)

Ցուցահանդեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Միդսոմերի գիշերային երազ, Ռաումա արվեստի թանգարան, Ֆինլանդիա
  • Հուշարձան, միջազգային ցուցահանդես Ռիգայի հանրային վայրերում, 1995
  • Արվեստի նավահանգիստ, միջազգային ցուցահանդես Կոտկայի հանրային վայրերում, Ֆինլանդիա, 1995
  • Անձնական ժամանակ. լատվիական, էստոնական ու լիտվական արվեստ, 1945–1996” ցուցահանդեսի լատվիական բաժին. Վարշավա, Լեհաստան և Սանկտ-Պետերբուրգ, Ռուսաստան, 1996
  • Պատմություններ, պատմողներ, Լատվիայի ազգային պավիլիոն Վենետիկի Բիենալեում, 1999
  • Ռիգայի 800 կախարդական ֆլեյտաներ, Լատվիայի ազգային պավիլիոն Վենետեիկի Բիենալեում, 2001
  • Բալթյան անվտանգություն, Արլանդա օդանավակայան, Ստոկհոլմ, 2000
  • 2 շոու, լատվիացի ու լիտվացի երիտասարդ արվեստագետների աշխատանքների ցուցահանդես, Ժամանակակից արվեստի կենտրոն, Վիլնյուս, 2003
  • Արվեստի ժամանակավոր ցուցադրություն, Ստոկհոլմի տնտեսագիտության դպրոց, Ռիգա, 2005
  • Թեսթ, Ռիգայի ժամանակակից արվեստի ապագա թանգարանի աշխատանքների հավաքածուի ցուցադրություն, Լատվիայի արվեստի ազգային թանգարան, 2012
  • Ողջունող գլուխ, լատվիական ժամանակակից արվեստի թանգարան, Լատվիայի երկաթգծային պատմության թանգարան, 2014
  • Ինքնություն. Լատվիական ժամանակակից արվեստի պատմություն, Լատվիայի ազգային գրադարան, 2014-2015

Սոցիալական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մարսել Պրուստի ընկերների ասոցիացիայի նախագահ (Ռիգա, սկսած 2010 թվականից)
  • «Ռիգայի ժամանակակից արվեստի թանգարանի համար նյութերի ստեղծման» ասոցիացիայի խորհրդի անդամ
  • Սև-Բալթյան ծովերի միություն կազմակերպության հիմնադիր (2008)
  • Լատվիայի արվեստի ազգային թանգարանի գիտական խորհրդի անդամ (սկսած 2010 թվականից)
  • Ռիգայի ժամանակակից արվեստի ապագա թանգարանի փորձագետների միջազգային խորհրդի անդամ (սկսած 2005 թվականից)
  • Լատվիայի օկուպացիայի թանգարանի խորհրդի անդամ (սկսած 2008 թվականից)
  • Լատվիայի արվեստագետների միության անդամ (սկսած 1989 թվականից)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://titania.saeima.lv/Personal/Deputati/Saeima_DepWeb_Public.nsf/0/91CDD7E819A2FAF6C22571ED003AB53D/?OpenDocument&lang=ENSaeima.
  2. 2,0 2,1 «Helena Demakova»։ Associazione “Amici della Musica”։ 2006։ Վերցված է հուլիսի 21, 2015 
  3. «2 Show. Young Art from Latvia and Lithuania»։ Contemporary Art Center (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-01-20 
  4. «About the Competition-Exhibition "Riga Smiles"»։ www.artinpublicspace.lv (en-US)։ Վերցված է 2017-01-20 
  5. «Helēna Demakova: Riga’s new public art programme: a private gesture for the public good (in Latvian)»։ TÊTE-À-TÊTE (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-01-20 
  6. Museum Jane Voorhees Zimmerli Art (2001-01-01)։ Art of the Baltics: The Struggle for Freedom of Artistic Expression Under the Soviets, 1945-1991 (անգլերեն)։ Rutgers University Press։ ISBN 9780813530420 
  7. 7,0 7,1 Straumanis Andris (հունվարի 13, 2009)։ «Citing Health, Culture Minister Demakova Resigns»։ Latvians Online։ Վերցված է հուլիսի 21, 2015 
  8. Kruk Sergei (2005)։ Ozolina Zaneta, ed.։ Latvians and Latvia's Residents: Representation of National Identity in Public and Private Discourse։ Latvijas Universitate։ էջեր 101–102։ ISBN 9984770672։ Վերցված է հուլիսի 21, 2015 
  9. Ikstens Janis (December 2010)։ «Latvia»։ European Journal of Political Research 49 (7): 1049։ doi:10.1111/j.1475-6765.2010.01961.x։ Վերցված է հուլիսի 21, 2015։ (subscription required (help)) 
  10. Quandt Richard E. (2002)։ The Changing Landscape in Eastern Europe: A Personal Perspective on Philanthropy and Technology Transfer։ New York: Oxford University Press։ էջեր 266, 269։ ISBN 978-0195146691 
  11. Slava Laima (2005)։ «Interview with Helena Demakova»։ Studi Ja։ Վերցված է հուլիսի 21, 2015 
  12. «Latvian National Library»։ Kultra un Attistiba։ Արխիվացված է օրիգինալից օգոստոսի 2, 2015-ին։ Վերցված է հուլիսի 21, 2015 
  13. Archdeacon Talis Saule (դեկտեմբերի 12, 2007)։ «Dark Times Ahead for the 'Castle of Light?'»։ The Baltic Times։ Վերցված է հուլիսի 21, 2015 
  14. «Valdības lēmums finansēt Lielās ģildes restaurāciju ir vēsturisks lēmums» (Latvian)։ Tvnet.lv։ Վերցված է սեպտեմբերի 21, 2015 
  15. Midgette Anne (հուլիսի 16, 2006)։ «In Riga, Creating an Identity Through the Arts»։ The New York Times։ Վերցված է հուլիսի 21, 2015 
  16. «Minister of Culture Visits the U.S.»։ Embassy of the Republic of Latvia to the United States of America։ Արխիվացված է օրիգինալից հուլիսի 22, 2015-ին։ Վերցված է հուլիսի 21, 2015